Пяцьдзясят рублёў (50 рублёў) (разм. паўрубель) — традыцыйная банкнота Расіі, Расійскай імперыі, СССР і многіх дзяржаў і іх асобных тэрыторый (у тым ліку Германіі) наміналам 50 рублёў; традыцыйны колер — шэра-зялёны. У перыяд стабільнасці — адна з буйнейшых купюр краіны у Савецкім Саюзе, на працягу 57 гадоў (1934—1991) — другая па намінале (пасля 100 рублёў) купюра.

Гісторыя

Першы выпуск банкнот у выглядзе дзяржаўных асігнацый быў ажыццёўлены ў 1769 годзе загадам Кацярыны II. Пасля гэтага асігнацыі друкаваліся рэгулярна аж да 1840 года. У 1843 годзе асігнацыі былі цалкам выведзены з абарачэння ў сувязі з іх абясцэньваннем. На змену дзяржаўным асігнацыям у 1841 годзе прыйшлі крэдытныя білеты розных наміналаў, у тым ліку і 50 рублёў. Крэдытныя білеты наміналам 50 рублёў выпускаліся нерэгулярна. Падчас рэвалюцыі, а затым грамадзянскай вайны ў зварот выпушчаныя крэдытныя білеты часовага ўрада, так званыя «керанкі».

У РСФСР гэтая купюра друкавалася з 1921 па 1924 год. Яе замяніла купюра 5 чырвонцаў.

У СССР (савецкі рубель) банкноту наміналам не 5 чырвонцаў, а 50 рублёў пачалі друкаваць пасля грашовай рэформы 1947 года (сталінскі рубель). Банкнота друкавалася да 1960 года. Затым, з 1961 года, адбылася замена купюр з дэнамінацыяй у 10 разоў (хрушчоўскі рубель). Наступная замена 50- і сторублёвых купюр адбылася ў пачатку 1991 года (паўлаўскія грошы). Дадзеная разнавіднасць 50 рублёў друкавалася да распаду Савецкага Саюза і Цэнтрабанкам РФ у 1992 годзе. У сувязі з моцнай інфляцыяй 1992—1997 гадоў у Расіі не друкавалася. Затое ў выніку гіперынфляцыі дадзены намінал становіцца дробным, і замест банкноты з 1992 года выпускаецца разменная манета 50 рублёў, якая мела хаджэнне да дэнамінацыі 1 студзеня 1998 года. У 1997 годзе (пасля дэнамінацыі ў 1000 разоў) друк банкноты адноўлены і працягваецца па гэты дзень.

Знешні выгляд банкнот

Знешні выгляд банкноты неаднаразова мяняўся. На асігнацыі ў асноўным маляваліся арнаменты і наміналы. На царскіх крэдытных білетах у асноўным маляваліся рускія імператары. На «керанках» і «савзнаках» выяўлялі розныя арнаменты. На савецкіх грошах друкавалі камуністычныя сімвалы, партрэт Леніна, помнікі архітэктуры. На сучаснай банкноце намаляваная статуя Нявы каля падножжа Растральнай калоны і Петрапаўлаўскі сабор. На правай назе статуі па памылцы намаляваныя шэсць пальцаў замест пяці (гэта можна растлумачыць таксама і тым, што збоку ступні падае цень і мастак намаляваў яе рыскамі не ад самага пальца, а адступіўшы на некаторую адлегласць, таму нам здаецца, што паміж ценем і пятым пальцам ёсць шосты).

Характарыстыкі банкнот Выява Памеры (мм) Асноўны колер Апісанне Дата выхадуПярэдні бокЗваротны бок Пярэдні бок Зваротны бок Вадзяны знак 132×90 Карычневы Намінал лічбамі і пропіссю, тлумачальныя надпісы Герб Расіі, намінал лічбамі і пропіссю Ёсць 1918 50×38 Карычневы Герб РСФСР, намінал лічбамі і пропіссю Намінал лічбамі і пропіссю Ёсць 1921 Жоўта-карычневы Ёсць 138×91 Сіні Намінал, тэкст умоў дэнамінацыі Ёсць 1922 40×66 Сіне-зялёны — Ёсць 138×90 Аліўкавы Намінал, тэкст умоў дэнамінацыі Ёсць 1923 218×103 Зялёны Надпіс «Билет государственного банка СССР», партрэт У. І. Леніна анфас, герб СССР, намінал лічбамі і пропіссю Намінал лічбамі і пропіссю на афіцыйных мовах усіх рэспублік СССР У. І. Ленін (як на чырвонцах 1937 года) 16 снежня 1947, сакавік 1957 140×71 Надпіс «Билет государственного банка СССР», партрэт У. І. Леніна ў профіль, герб СССР, намінал лічбамі і пропіссю амінал лічбамі і пропіссю на 15 афіцыйных мовах рэспублік СССР, Вялікі Крамлёўскі палац, Тайніцкая вежа У. І. Ленін 1 студзеня 1961 144×71 Зялёны, жоўны, чырвоны 23 студзеня 1991 Намінал лічбамі і пропіссю на рускай мове, Вялікі Крамлёўскі палац, Тайніцкая вежа Пяціканцовыя зоркі і хвалістыя палосы 1 ліпеня 1992 150×65 Блакітны Санкт-Пецярбург — Статуя Нявы ля падножжа Растральнай калоны, Петрапаўлаўскі сабор Стрэлка Васільеўскага вострава «50», Петрапаўлаўскі сабор 1 студзеня 1998 1 студзеня 2001 16 августа 2004

Манеты

Манеты рэгулярнага чакана — узору 1992—1993 гадоў ВыяваНаміналДыяметрТаўшчыняМасаМатэрыялГуртРэверсАверсГод 50 рублёў 25 мм 1,95 мм 6,25 г Біметал (гурток выкананы з бронзы, абадок з медна-нікелевага сплаву) перарывіста рубчаты Надпіс «Банк России», «Пятьдесят рублей» Намінал, раслінны арнамент 1992 50 рублёў 25 мм 1,9 мм 6 г бронза перарывіста рубчаты Надпіс «Банк России», «Пятьдесят рублей» Намінал, раслінны арнамент 1993 50 рублёў 25 мм 1,9 мм 5,2 г сталь, плакіраваная латунню гладкі Надпіс «Банк России», «Пятьдесят рублей» Намінал, раслінны арнамент 1995 (на манетах паказаны 1993 год)

Памятныя манеты Першая памятная манета наміналам 50 рублёў выпушчана ў СССР у 1988 годзе — у серыі «1000-годдзе Расіі» была выпушчана манета «Сафійскі сабор, Вялікі Ноўгарад».

З 1988 года па 1991 год у СССР былі выпушчаныя 6 відаў памятных манет наміналам 50 рублёў (усё з золата).

З 1992 года па 3 кастрычніка 2016 года ЦБ РФ выпусціў 109 відаў памятных манет наміналам 50 рублёў з золата і 4 выгляду памятных манет з плаціны.

Інвестыцыйныя манеты

Галерэя банкнот

Заўвагі

Крыніцы

Катэгорыя:Грошы