Дзяржаўны Сход (Іл Тумэ́н) Рэспублікі Саха́ (Яку́ція) () — аднапалатны парламент Рэспублікі Саха (Якуція), з’яўляецца прадстаўнічым, заканадаўчым і кантрольным органам дзяржаўнай ўлады Рэспублікі Саха (Якуція)Артыкул 54.1 Канстытуцыі Рэспублікі Саха (Якуція).
Прававыя асновы дзейнасці і статус Іл Тумэна вызначаны ў Канстытуцыйным законе Рэспублікі Саха (Якуція) «Аб Дзяржаўным Сходзе (Іл Тумэн)» ад 10 ліпеня 2002 года 35-3 № 401-II і главой 5 Канстытуцыі (Асноўнага закона) Рэспублікі Саха (Якуція).
Структура Працу Іл Тумэна ўзначальвае старшыня і яго намеснікі.
Праца дэпутатаў ажыццяўляецца ў рамках камітэтаў і камісій. У Іл Тумэне V склікання працуе 12 камітэтаў і 1 камісія: Кантрольны камітэт; Камітэт па дзяржаўнаму будаўніцтву і заканадаўству; Камітэт па пытаннях мясцовага самакіравання; Камітэт па бюджэце, фінансах, падатковай і цэнавай палітыцы, пытаннях уласнасці і прыватызацыі; Камітэт па будаўніцтве і жыллёва-камунальнай гаспадарцы; Камітэт па эканамічнай, інвестыцыйнай і прамысловай палітыцы, прадпрымальніцтву, турызме і развіццю інфраструктуры; Камітэт па ахове здароўя, сацыяльнай абароне, працы і занятасці; Камітэт па вёсцы і аграрнай палітыцы; Камітэт па зямельным адносінам, прыродным рэсурсам і экалогіі; Камітэт па навуцы, адукацыі, культуры, сродкаў масавай інфармацыі і справах грамадскіх арганізацый; Камітэт па справах сям’і, дзяцінства, моладзі, фізічнай культуры і спорце; Камітэт па пытаннях карэнных малалікіх народаў Поўначы і справах Арктыкі; Мандатная і рэгламентныя камісія.
На пастаяннай аснове працу вядзе Апарат Дзяржаўнага Сходу (Іл Тумэн).
Паўнамоцтвы Згодна з арт. 56 Канстытуцыі Рэспублікі Саха (Якуція) Іл Тумэн мае наступныя паўнамоцтвы: Прыняцце Канстытуцыі Рэспублікі Саха (Якуція), яе змяненняў і дапаўненняў; Заканадаўчае рэгуляванне па прадметах вядзення Рэспублікі Саха (Якуція) і прадметах сумеснага вядзення Расійскай Федэрацыі і Рэспублікі Саха (Якуція) у межах паўнамоцтваў Рэспублікі Саха (Якуція); Заслухоўванне пасланняў Прэзідэнта Рэспублікі Саха (Якуція), Канстытуцыйнага суда Рэспублікі Саха (Якуція); Прыняцце рашэнняў па асноўных пытаннях унутранай, знешняй, эканамічнай, сацыяльнай і культурнай палітыкі Рэспублікі Саха (Якуція); Зацвярджэнне дзяржаўных праграм сацыяльна-эканамічнага развіцця Рэспублікі Саха (Якуція); Зацвярджэнне дзяржаўнага бюджэту Рэспублікі Саха (Якуція) і справаздачы аб яго выкананні; Усталяванне парадку кiравання i распараджэння ўласнасцю Рэспублікі Саха (Якуція); Ажыццяўленне кантролю за выкананнем і выкананнем законаў Рэспублікі Саха (Якуція); Усталяванне падаткаў і збораў, аднесены федэральным законам да вядзення Рэспублікі Саха (Якуція); Выраз недаверу Прэзідэнту Рэспублікі Саха (Якуція); Усталяванне сістэмы выканаўчых органаў дзяржаўнай улады Рэспублікі Саха (Якуція); Дача згоды Прэзідэнту Рэспублікі Саха (Якуція) на прызначэнне на пасаду Старшыні Урада Рэспублікі Саха (Якуція), яго намеснікаў і асобных міністраў Рэспублікі Саха (Якуція); Прызначэнне на пасаду суддзяў Канстытуцыйнага суда Рэспублікі Саха (Якуція), упаўнаважанага па правах чалавека ў Рэспубліцы Саха (Якуція); Заслухоўванне справаздачы Урада Рэспублікі Саха (Якуція); Выраз недаверу Ураду Рэспублікі Саха (Якуція); Усталяванне і змяненне адміністрацыйна-тэрытарыяльнага ўладкавання Рэспублікі Саха (Якуція); Усталяванне парадку правядзення выбараў Прэзідэнта Рэспублікі Саха (Якуція) і народных дэпутатаў Рэспублікі Саха (Якуція), прызначэнне даты выбараў Прэзідэнта Рэспублікі Саха (Якуція) і народных дэпутатаў Рэспублікі Саха (Якуція); Надзяленне грамадзяніна Расійскай Федэрацыі па прадстаўленні Прэзідэнта Расійскай Федэрацыі паўнамоцтвамі Прэзідэнта Рэспублікі Саха (Якуція); Усталяванне парадку прызначэння і правядзення рэспубліканскага рэферэндума, а таксама яго прызначэнне; Ажыццяўленне права заканадаўчай ініцыятывы ў Федэральны сход Расійскай Федэрацыі; абранне міравых суддзяў; Зацвярджэнне заключэння і скасавання дагавораў Рэспублікі Саха (Якуція); Зацвярджэнне пагаднення аб змяненні межаў Рэспублікі Саха (Якуція); Прыпыненне дзеяння законаў Рэспублікі Саха (Якуція); Зварот да Прэзідэнта Рэспублікі Саха (Якуція) з прапановай аб змене або адмене прававых актаў Прэзідэнта Рэспублікі Саха (Якуція) і іншых органаў выканаўчай улады Рэспублікі Саха (Якуція); Установа дзяржаўных узнагарод і ганаровых званняў Рэспублікі Саха (Якуція); Тлумачэнне законаў Рэспублікі Саха (Якуція); Усталяванне і змяненне парадку адукацыі, аб’яднання, пераўтварэння або скасавання муніцыпальных утварэнняў, усталяванне і змена іх межаў; Іншыя пытанні, аднесеныя заканадаўствам да вядзення парламента Рэспублікі Саха (Якуція)Артыкул 56 Канстытуцыі Рэспублікі Саха (Якуція) .
Этнічны складhttp://cyberleninka.ru/article/n/etnicheskiy-sostav-politicheskih-elit-polietnicheskih-regionov-rossii Этнасы I скліканне II скліканне III скліканне колькасць % колькасць % колькасць % Якуты 31 60,7 49 73,2 38 55,0 Рускія 14 27,4 13 19,4 27 39,2 Эвены 1 1,9 2 3,0 2 2,8 Эвенкі 1 1,9 - - 1 1,4 Украінцы 3 5,8 3 4,5 1 1,4 Немцы 1 1,9 - - - - Усяго 51 - 67 - 69 -
Спасылкі Афіцыйны сайт Дзяржаўнага Сходу (Іл Тумэн) Рэспублікі Саха (Якуція) Афіцыйны web-сервер органаў дзяржаўнай улады Рэспублікі Саха (Якуція)
Саха Катэгорыя:Якуція