Меда́ль да 100-го́ддзя Белару́скай Наро́днай Рэспу́блікі (таксама Медаль да стагоддзя БНР) — дзяржаўная ўзнагарода Рады Беларускай Народнай Рэспублікі і адна з узнагарод агульнай Нацыянальнай сістэмы ўзнагарод Беларусі (дэмакратычных сіл). Зацверджана 23 сакавіка 2018 года дэкрэтам Старшыні Рады БНР Івонкі Сурвілы ў гонар векавога юбілею з дня абвяшчэння незалежнасці БНР. Згодна з даведнікам 2025 года, медаль больш не ўручаецца, а яго гістарычным і пастаянным пераемнікам у сістэме стаў Медаль ордэна Пагоні.
Статут і парадак узнагароджання Згодна са сваім статутам, медаль надаваўся ў адзначэнне стагадовага юбілею з дня прыняцця Трэцяй Устаўной граматы Рады БНР 25 сакавіка 1918 года, якая абвясціла дзяржаўную незалежнасць Беларусі.
Узнагарода ўручалася за пажыццёвыя (асаблівыя) заслугі на карысць увасаблення ідэалаў 25 сакавіка. Да такіх заслуг адносіліся: даследаванне і папулярызацыя беларушчыны; здабыццё і ўмацаванне дзяржаўнай незалежнасці Беларусі; барацьба за свабоду і дэмакратыю ў краіне.
Медаль уручаўся: Асобам, якія адзначыліся на ніве змагання за волю і незалежнасць Беларусі; Выбітным грамадскім і культурніцкім дзеячам у Беларусі і сярод беларускага замежжа; Замежнікам, якія спрычыніліся да даследаванняў і папулярызацыі Беларусі ў свеце, а таксама іншым чынам спрыялі нацыянальным інтарэсам Беларусі.
Узнагароджанне праводзілася выключна дэкрэтам Старшыні Рады БНР. Паводле статута 2018 года планавалася ўзнагародзіць не менш як 120 асоб (па спісах, падрыхтаваных Камісіяй па ўзнагароджаннях), а дадатковае наданне абмяжоўвалася квотай не больш за 10 асоб на працягу 2018 года або пасля яго. Разам з медалём выдавалася пасведчанне (дыплом) усталяванага ўзору на беларускай мове або на беларускай і англійскай мовах.
У агульнай іерархіі нацыянальных узнагарод Беларусі медаль размяшчаецца пасля Медаля Партызана і перад Медалём ордэна Пагоні.
Апісанне Медаль выраблены з бронзы і мае круглую форму (дыяметр 38,61 мм).
На аверсе медаля размешчана выява герба «Пагоня», пад якой намаляваны дзве скрыжаваныя дубовыя галінкі. Па крузе выбіты надпіс «Рада Беларускай Народнай Рэспублікі».
На рэверсе (адваротным баку) па цэнтры выбіты надпіс «100 гадоў БНР», над якім знаходзіцца гістарычны беларускі шасціканцовы крыж і дата «1918». Ніжэй за цэнтральны надпіс выбіта дата «2018» і дзве скрыжаваныя лаўровыя галінкі.
Стужка медаля (шырынёй 34 мм) складаецца з вертыкальных палосаў у наступным парадку: шырокая белая, вузкая чорная, шырокая чырвоная, вузкая чорная, шырокая белая. Наверсе стужкі замацавана бронзавая планка з надпісам «B.N.R.».
Узнагароджаныя
Агулам медалём узнагароджана больш за 130 асоб з Беларусі і замежжа. Сярод іх палітыкі, грамадскія і культурныя дзеячы, ветэраны беларускага незалежніцкага руху, а таксама палітычныя вязні.
Сярод вядомых узнагароджаных: Уладзімір Арлоў — беларускі пісьменнік і гісторык; Алесь Бяляцкі — праваабаронца, пазней лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру; Радзім Гарэцкі — акадэмік НАН Беларусі; Джым Дынглі — брытанскі славіст, даследчык беларускай гісторыі і літаратуры; Арнольд Макмілін — брытанскі славіст, даследчык беларускай літаратуры; Адам Мальдзіс — беларускі літаратуразнавец, гісторык, пісьменнік; Аляксей Марачкін — беларускі мастак, сябра аргкамітэта БНФ; Алена Міхалюк — беларускі грамадскі дзеяч у Вялікабрытаніі; Уладзімір Някляеў — беларускі паэт, грамадска-палітычны дзеяч; Наталля Радзіна — журналістка, рэдактарка сайта «Хартыя 97»; Дэвід Суорц — першы пасол ЗША ў Беларусі; Леў Талбузін — беларускі дызайнер і скульптар; Юры Туронак — беларускі гісторык; Аляксандр Шатэрнік — беларускі скульптар; Алесь Шут — урач, дэпутат Вярхоўнага Савета Беларусі XII склікання (Апазіцыя БНФ); Стэфан Эрыксан — былы пасол Швецыі ў Беларусі.
Гл. таксама Медаль ордэна Пагоні
Літаратура
Крыніцы
Спасылкі Прэс-рэліз аб узнагароджанні медалём да 100-годдзя БНР, сайт Рады БНР 25 снежня 2018 У Вільні ўручаныя мэдалі Рады БНР дзеячам зь Беларусі // svaboda.org 24 лістапада 2019
Катэгорыя:Узнагароды Беларускай Народнай Рэспублікі Катэгорыя:Медалі Беларусі Катэгорыя:Узнагароды дэмакратычных сіл Беларусі Катэгорыя:З’явіліся ў 2018 годзе Катэгорыя:Беларуская дыяспара