«Любіч» () — шляхецкі герб, які ўжываўся ў Рэчы Паспалітай. Вядомы таксама пад назвамі Luba, Łuba і Libicz; гербавы кліч — Luba, Lubicz. Найранейшая вядомая выява герба паходзіць з пячаткі 1348 года. «Любіч» — адзін з найбольш пашыраных гербаў Рэчы Паспалітай: лік родаў, якія ім карысталіся, ідзе на сотні.
Апісанне
Гістарычнае апісанне Каспер Нясецкі, спасылаючыся на працы Бартаса Папроцкага, Шымана Акольскага і Марціна Бельскага, апісвае герб так:
Сучаснае апісанне У блакітным полі сярэбраная падкова шыпамі ўніз; у сярэдзіне яе сярэбраны лапчаты крыж, такі ж другі — на версе падковы. У клейнодзе тры страусавыя пёры. Намёт блакітны, падбіты срэбрам.
Паходжанне
Найранейшыя згадкі Выява герба вядомая з некалькіх сярэднявечных пячатак. Найстарэйшая паходзіць з 1348 года і належала Пшэдбару, куяўскаму старосту; наступная, 1438 года, — Паўлу з Гронбчава, плоцкаму каноніку.
Меркаванні пра паходжанне Паводле часткі геральдыстаў, «Любіч» мог паўстаць з дадання двух крыжоў да герба «Падкова».
Гербавая легенда Гербавая легенда адносіць паўстанне герба да 1190 года, калі над ракой, што тады звалася Любіч, адбылася сутычка мазавецкага рыцарства з прусамі; за адвагу і захоп непрыяцельскага правадыра адзін з рыцараў герба «Пабог» атрымаў уласны герб, названы паводле ракіMieroszowski S. Kilka słów o heraldyce polskiej. — Kraków, 1887.. Гэта апавяданне належыць да гербавых легенд і не пацвярджаецца дакументамі: найранейшая вядомая выява герба на два стагоддзі маладзейшая.
Пашырэнне Герб бытаваў найперш сярод родаў, аселых у землях брэсцка-куяўскай, інаўрацлаўскай, люблінскай, лэнчыцкай, пазнанскай, сандамірскай і серадзкай, а таксама шырока — у Вялікім Княстве Літоўскім.
Гербоўныя роды Адзін і той жа герб у Рэчы Паспалітай насілі дзясяткі і сотні родаў рознага паходжання, паміж якімі не абавязкова існавала сваяцтва. Найбольш поўны друкаваны пералік прозвішчаў падае гербоўнік Тадэвуша Гайля.
Спіс родаў Ніжэй — роды, якія карысталіся «Любічам» у Вялікім Княстве Літоўскім, паводле «Гербоўніка шляхты ВКЛ» Юрыя Лычкоўскага.
Абрамовіч, Абрампальскі, Ажынскі, Азевіч, Алехавіцкі, Альгмін, Апульскі, Аржахоўскі, Арловіч, Арлоўскі, Асяцімскі, Аўсіенка, Ашмянскі, Бабакоўскі, Багановіч, Бажычка, Бажэвіч, Базылевіч, Байкоўскі, Баканоўскі, Бакіноўскі, Бароўскі, Барсук, Барткевіч, Барэйша, Бахановіч, Бацяноўскі, Бачэўскі, Белыновіч, Бернатовіч, Блёдух, Блядзевіч, Бляндзевіч, Брэтанье, Буканоўскі, Булановіч, Бурбэкль, Бурневіч, Бурніцкі, Бялюнскі, Вайнаровіч, Вайткевіч, Вайткунскі, Вайцяхоўскі, Валачынскі, Валынцэвіч, Валянскі, Варанец, Варлоўскі, Варонскі, Вашкевіч, Вельпішэўскі, Візгірд, Вільбік, Вільпішэўскі, Вінскі, Вінча, Влаховіч, Вольскі, Вярбіцкі, Вярбоўскі, Вярсоцкі, Вяшчыцкі, Гайжэўскі, Галавач, Галаўко, Галвятовіч, Галоўка, Галуўка, Гальвялевіч, Гальвятовіч, Гальшанскі, Ганіпроўскі, Ганусевіч, Гарадэцкі, Гарбалеўскі, Гатавач, Гаўдзеш, Геглінскі, Гердман, Германовіч, Глаўздановіч, Гляузданович, Грагаровіч, Гражэвіч, Гразевіч, Грамніцкі, Грахаровіч, Грахоўскі, Грахоўскі-Граковіч, Гружэўскі, Гружэўскі-Грушэўскі, Гружэцкі, Грузеўскі, Грушэўскі, Грушэцкі, Грыгаровіч, Грыневіч, Грышэдскі, Гужэўскі, Гулецкі, Гурыновіч, Гэгель, Дабажынскі, Дабкевіч, Дабужынскі, Давейка, Давідовіч, Дамалеўскі, Даманеўскі, Данілоўскі, Даркашэвіч, Дарналовіч, Даўкшэвіч, Дзежыц, Дзезыц, Дзержыц, Доўтарт, Драневіч, Драўдзік, Дроўдвіл, Дурваніскі, Дырваніскі, Дэрбут, Жабінскі, Жабыка, Жандлоўскі, Жыдановіч, Жыдовіч, Жыдыцкі, Жылевіч, Жылінскі, Жыліч, Жырмант, Заборскі, Загорскі, Загурскі, Залескі, Заліўскі, Залускі, Занеўскі, Захерскі, Звыцэвіч, Зылевіч, Іпатовіч, Іпацэвіч, Кастамлоцкі, Каткевіч, Каханскі, Кеўнарскі, Кіркіла, Кіркіла-Стацэвіч, Класінскі, Копць, Крывіцкі, Кузьмінскі, Кулна [Кульноў ?]-Славенскі, Кульповіч, Купрэвіч, Лазавіцкі, Лазіцкі, Лапа, Лапацінскі, Ласінскі, Лаўз, Лемяшэўскі, Лісоўскі, Луба, Лубовіч, Лубчык, Лугайла, Любіхлерскі, Любічанкоўскі, Любовіч, Любянец, Люгайла, Лютовіч, Лянкоўскі, Лясевіч, Мажанскі, Майкоўскі, Майснэр, Макоўскі, Манкевіч, Маскевіч, Матусевіч, Мацкевіч, Мейзнэр, Мейнартовіч, Мікутовіч, Мілаш, Міштаўт, Мішчык, Мішэйка, Монтаўт, Мышэйка, Нагродзкі, Нарайковіч, Нарвіла, Нарэйка, Невяроўскі, Незабітоўскі, Незабытоўскі, Некрашэвіч, Нешакоць, Нешкаць, Норвіл, Пагінскі, Пакавіцкі, Паплонскі, Папоўскі, Пасудовіч, Пасуловіч, Пацоўскі, Пацэвіч, Плушчэўскі, Прашынскі, Прушынскі, Прыдоба, Пяліскі, Пятровіч, Пяшко, Рабашэвіч, Рабашэўскі, Равенскі, Равінскі, Радвіловіч, Радзівіловіч, Радзішэўскі, Радовіч, Ракіцкі, Раксевіч, Раксеніч, Рамановіч, Рамансевіч, Рамашкевіч, Рамбялінскі, Рудовіч, Рылевіч, Рымкевіч, Рынкшалеўскі, Сабанскі, Савіцкі, Садоўскі, Салішроўскі, Самовіч, Сапежка, Сапешка, Сардакоўскі, Саўнаровіч, Саўнор, Сейбут-Рамановіч, Сельскі, Селятыцкі, Сільпнеўскі, Сіратовіч, Скіўскі, Скулімоўскі, Смалякевіч, Стальроўскі, Стамброўскі, Стангур, Старымовіч, Стафанкевіч, Стацэвіч, Стогнеў, Стругевіч, Стругіновіч, Струнгур, Стрэцкі, Стульгінскі, Стульпін, Стумбрэвіч, Стунгевіч, Стунгіновіч, Стунгур, Судзілоўскі, Сулістроўскі, Сурвіла, Сурынт, Сыратовіч, Сырпа, Сырповіч, Сыртаўт, Сыртовіч, Сырутовіч, Свідэрскі, Сюціла, Сялевіч, Сярбей, Сяўрук, Тарулевіч, Трапянскі, Тышкевіч, Ужыновіч, Укрын, Уласевіч, Ушынскі, Фармулевіч, Фядковіч, Хадыніцкі, Хаецкі, Хайноўскі, Хамантоўскі, Хараманскі, Хахлоўскі, Хелхоўскі, Хількевіч, Цярпінскі, Чарвінскі, Чырвінскі, Шандзікоўскі, Шапка, Шапко, Шапоўскі, Шарновіч, Шарып, Шрэтэр, Шушкевіч, Шыдлоўскі, Эльзбут, Юркевіч, Юрцэвіч, Юрэвіч, Юр’евіч, Юцэвіч, Юшчынскі, Яворскі, Ягаўд, Яглінскі, Ядоўскі, Яздоўскі, Якавіцкі, Ялоза, Янішкевіч, Янушкевіч, Янушэвіч, Ярнушкевіч.
Гербоўнік Тадэвуша Гайля, які ахоплівае ўсю Рэч Паспалітую, а не толькі ВКЛ, падае значна большы пералік — 1243 прозвішчы ў польскім напісанні.