«Амо́н Ра» () — першы раман рускага пісьменніка Віктара Пялевіна, напісаны ў 1991 годзе. З’яўляецца паўпародыяй на выхаваўчыя раманы савецкай эпохі і па жанры блізкі да трылера. Характэрна ўвага да дэталяў, якія ў фінале складаюцца ў адну карціну.
Назва ўтрымлівае алюзію на старажытнаегіпецкага бога сонца Амона-Ра, які, паводле міфа, ад заходу да ўсходу сонца змагаецца пад зямлёй з сіламі цемры.
Раман перакладзены на англійскую і японскую мовыВиктор Пелевин «Омон Ра».
Змест Сюжэт будуецца на падрыхтоўцы савецкіх касманаўтаў да палёту на Месяц. Адзін з іх — галоўны герой кнігі Амон Крывамазаў (Ра — пазыўны па імені старажытнаегіпецкага боства, які выкарыстаў галоўны герой). Кніга прысвечана «героям савецкага космасу» — але не шырока вядомым афіцыйным касманаўтам, якіх паўсюль ушаноўваюць, а нікому не вядомым шараговым прадстаўнікам засакрэчанага «савецкага космасу».
Раман апавядае таксама пра сам палёт і «выкрыццё» касманаўтыкі. Гратэскнасць апавядання падкрэслена з першых старонак відавочным анахранізмам: раман напісаны ў 1991 годзе, савецкі ўдзел у месяцовай эпапеі адносіцца да другой паловы 1960-х — пачатку 1970-х гадоў, а рускамоўная абрэвіятура «АМОН», якая адсылае да абрывіятуры АМАП (атрад міліцыі асабага прызначэння), па якой даў імя галоўнаму герою бацька-міліцыянер, з’явілася ў канцы 1988 года.
У сюжэце фігуруе лётнае вучылішча імя Марэсьева ў Зарайску, дзе курсантам пасля паступлення ампутуюць ногі ў імя Радзімы, а затым навучаюць танцаваць калінку (паколькі самалётаў няма). Кіраўнік вучылішча кажа, што падарыць Радзіме ногі можа кожны, справа няхітрая, «а ты паспрабуй жыццё аддаць!». Мімаходзь у кнізе таксама згадваецца пяхотнае вучылішча імя Аляксандра Матросава, выпускныя іспыты ў якім суправаджаюцца кулямётнымі чэргамі, і Вышэйшая ваенна-палітычнае вучылішча імя Паўла Карчагіна, выпускнікі якога былі паралізаванымі і сляпымі інвалідамі.
Па непасрэднай тэме кнігі высмейваюцца з гіпербалічным акцэнтам «схаваныя таямніцы савецкай касманаўтыкі». У прыватнасці, высвятляецца, што касманаўты-смяротнікі таемна змяшчаюцца ў вельмі сціснутыя адсекі першых прыступак ракет-носьбітаў Р7 замест блока аўтаматычнага кіравання, каб уручную аддзяляць прыступкі падчас разгону, і ў «Месяцаход» для яго ручнога кіравання па Месяцы, а савецкая касманаўтыка, пілатуемая і беспілотная, да таго ж яшчэ і імітуецца — усе «палёты» адбываюцца недзе пад зямлёй у Маскве.
Ідэя кнігі знаходзіць перасячэнні з некаторымі рускімі і замежнымі кінематаграфічнымі творамі пра выкрыццё касманаўтыкі, якая інсцэніруе палёты («Казярог адзін») або пад зямлёй («Вялікае касмічнае вандраванне») і якая хавае няўдачы («Першыя на Месяцы», «Апалон 18»), а таксама з канспіралагічнай тэорыяй «месяцовай змовы».
Выданні Аповесць была ўпершыню апублікавана (у часопісным варыянце) у часопісы «Знамя» ў 1992 годзеОмон Ра: Повесть // Знамя. — 1992. — № 5. — С. 11—63.. Урывак з аповесці пад назвай «Месяцаход» быў апублікаваны ў 1991 годзе ў часопісы «Знание — сила»Луноход: Отрывок из повести «Омон Ра» // Знание — сила. — 1991. — № 9. — С. 26—30. і ў першым аўтарскім зборніку «Сіні ліхтар».
1992 — 1996 — 1996 — 1998 — 1999 — 1999 — 2000 — 2000 — 2001 — 2003 — 2003 — 2003 — 2003 — 2004 — 2004 — 2006 — 2007 — 2007 — 2009 —
Узнагароды літаратурная прэмія «Інтэрпрэскон» за лепшы твор сярэдняй формы (1993), літаратурная прэмія «Бронзавы слімак» у намінацыі «Сярэдняя форма» (1993), літаратурная прэмія «Вандроўнік» у спецыяльнай намінацыі «Залаты Астап» (1994).
Спасылкі Омон Ра — тэкст твора на сайце творчасці Віктара Пялевіна Omon Ra — тэкст твора на англійскай мове ў перакладзе Юрыя Мачкасава Повесть В. Пелевина «ОМОН РА» в русле отечественной традиции — артыкул Алены Барады на сайце творчасці Віктара Пялевіна Анализ романа Виктора Пелевина «Омон Ра» — артыкул Уладзіміра Губанава на сайце творчасці Віктара Пялевіна
Катэгорыя:Фантастычныя раманы Катэгорыя:Творы Віктара Пялевіна Катэгорыя:Кнігі 1992 года Катэгорыя:Месяц у культуры і мастацтве