Бернардын Яўгенія Дэзірэ Клары (;Hofkalendern 1815 p. 1 8 лістапада 1777 — 17 снежня 1860) — каралева Швецыі і Нарвегіі як жонка караля Карла XIV Юхан, былога французскага генерала і заснавальніка Дынастыі Бернадотаў. Яна была маці Оскара I і адзін раз была нявестай Напалеона Банапарта. Яна афіцыйна змяніла сваё імя ў Швецыі на Дэзірэ, але сама не выкарыстоўвала гэтае імя.
Паходжанне і адукацыя Дэзірэ Клары нарадзілася ў Марселі, Францыя, дачка Франсуа Клары (Марсель, Сен-Ферэль, 24 лютага 1725 — Марсель, 20 студзеня 1794), багатага вытворцы оўку і гандляра, ад другой жонкі (26 чэрвеня 1759) Франсуазы Роўз Соміс (Марсель, Санкт-Ферэоль, 30 жніўня 1737 — Парыж, 28 студзеня 1815). У якасці імя звычайна выкарыстоўвалася імя Яўгенія.Ulf Sundberg in Kungliga släktband p 206 Раней яе бацька быў жанаты ў Марселі, 13 красавіка 1751 года, з Габрыэллю Флешон (1732 — 3 мая 1758).
У Клары былі сястра і брат, з якімі яна ўсё жыццё заставалася вельмі блізкай. Яе сястра Джулі Клары выйшла замуж за Жазефа Банапарта, а потым стала каралевай Неапаля і Іспаніі. Яе брат, Мікалай Джозэф Клары, стаў графам Клары. Ён ажаніўся з Ганнай Жанай Руер, ад якой нарадзілася дачка Зенаіда Франсуаза Клары (Парыж, 25 лістапада 1812 — Парыж, 27 красавіка 1884). Зенаіда выйдзе замуж за Напалеона Аляксандра Берцье, сына маршала Луі Аляксандра Берцье, і народзіць некалькі дзяцей, сярод якіх першая жонка Іакіма, 4-ы прынц Мурат .
У дзяцінстве Клары атрымала манастырскае навучанне, якое звычайна давалі дачкам вышэйшага саслоўя ў дарэвалюцыйнай Францыі. Аднак, калі ёй было ледзь адзінаццаць гадоў, адбылася Французская рэвалюцыя ў 1789 годзе, іманастыры былі зачынены. Клары вярнулася жыць да бацькоў, і пасля гэтага яе навучылі дома. Пазней яе адукацыя была апісана як неглыбокая. Некалькі гісторыкаў заўважалі, што Клары была аддана сваёй сям’і ўсё жыццё.
Сустрэча з Банапартам У 1794 годзе бацька Клары памёр. У хуткім часе пасля гэтага было выяўлена, што ў гады да рэвалюцыі ён звярнуўся з просьбай узбагаціць яго, просьба была адхілена. З-за гэтага быў арыштаваны брат Дэзірэ Клары Эцьен, кіраўнік сям’і і яе апекун. Дэзірэ Клары пайшла пагаварыць ад яго імя і вызваліць яго з утрымання. У працэсе сустрэчы яна сустрэла Жозефа Банапарта, запрасіўшы яго да сябе дадому. Хутка Жозеф быў заручаны са старэйшай сястрой Джулі, а Напалеон — з Дэзірэ Клары 21 красавіка 1795 года. У 1795—1797 гадах Клары жыла са сваёй маці ў Генуі ў Італіі, дзе яе шурын Жозеф меў дыпламатычную місію; да іх таксама далучылася сям’я Банапартаў. У 1795 годзе Напалеон уступіў у сувязь з Жазефінай дэ Багарнэ і 6 верасня разарваў заручыны з Клары. Ён ажаніўся з Жазефінай у 1796 годзе.
У 1797 годзе Клары выехала жыць у Рым са сваёй сястрой Жулі і шурынам Жозэфам, які быў паслом Францыі ў Папскай дзяржаве. Яе адносіны з Джулі заставаліся блізкімі. Яна ненадоўга была заручана з французскім генералам Матурынам-Леанарам Дзюфа. Мяркуецца, што заручыны былі ідэяй Напалеона кампенсаваць ёй шлюб, у той час як Дзюфа прывабіў яе пасаг і пасаду нявесткі Напалеона. Яна пагадзілася на заручыны, хаця ў Дзюфа былі доўгатэрміновыя адносіны і сын з іншай жанчынай. 30 снежня 1797 года, напярэдадні шлюбу, Дзюфа быў забіты ў выніку антыфранцузскага бунту каля іх рэзідэнцыі Палаца Корсіні ў Рыме. У наступныя гады Клары рашуча адмаўляла, што яе заручыны з Дзюфа калі-небудзь існавалі.
Мадам Бернадот
Пасля вяртання ў Францыю Клары жыла з Джулі і Джозэфам у Парыжы. У Парыжы яна жыла ў коле сям’і Банапарта, якая стала на яе бок супраць Жазефіны пасля таго, як Напалеон спыніў іх заручыны. Ёй самой таксама не спадабалася Жазефіна, бо яе цытуюць, называючы яе састарэлай куртызанкай з заслужана дрэннай рэпутацыяй, але, як мяркуюць, яна не праяўляла ніякай варожасці да Жазефіны, як члены сям’і Банапарта. Яна атрымала прапанову ад генерала Джуна, але адхіліла яе, бо была перададзена праз Мармонта.Lindwall, Lilly: (Swedish) Desideria. Bernadotternas anmoder.[Desideria. The Ancestral Mother of the Bernadottes] Stockholm. Åhlén och Åkerlunds Förlag A.-B. (1919) У рэшце рэшт Клары пазнаёмілася са сваім будучым мужам Жан Батыстам Жулем Бернадотам, яшчэ адным французскім генералам і палітыкам. Яны пажаніліся на свецкай цырымоніі ў Со 17 жніўня 1798 года. У шлюбным кантракце Клары атрымала эканамічную незалежнасць. 4 ліпеня 1799 года яна нарадзіла іх адзінага дзіцяці — сына Оскара .
Падчас дзяржаўнага перавароту 1799 года, калі Напалеон узяў уладу, яна падвяргалася маніпуляцыям як з боку сям’і Банапарта, якая хацела, каб Бернадота падтрымала Напалеона, так і фракцыі Бернадота, якая хацела, каб ён прыняў меры для сябе. Абодва бакі спрабавалі выкарыстаць яе для ўздзеяння на Бернадота і здабывання ў яго інфармацыі аб яго адносінах. Усведамляючы гэта, ён не расказаў ёй пра свае планы, але пазней ён павінен быў сказаць, што менавіта з-за ўплыву сям’і ён быў пасіўным падчас перавароту. Падчас перавароту муж і жонка былі вымушаныя схавацца ў загараднай віле генерала Саразіна ў Вільнёў-Сент-Жорж: падчас уцёкаў яна апранулася ў мужчыну. Яна ўвесь час падтрымлівала сувязь з Джулі, і Напалеон прыняў Бернадоту, відаць, з-за яе.
У 1800 годзе Бернадота прысутнічала на няўдалым замаху на Напалеона, калі паміж экіпажам Напалеона і экіпажам, дзе сядзелі яна і Караліна Банапарт, выбухнула бомба. Яе не цікавіла палітыка, але яе добрыя сувязі зрабілі яе марыянеткай у руках мужа і Напалеона, якія абодва выкарыстоўвалі яе для ўздзеяння адзін на аднаго і перадачы паведамленняў. У 1801 годзе яе муж праз Жозефа ўмяшаўся на карысць генерала Эрнуфа. У 1802 годзе была выяўлена змова супраць Напалеона. Напалеон западозрыў Жана Батыста Бернадота і дапытаў яго жонку, якая наіўна сказала яму, што яе муж не ўдзельнічаў, хаця ён сустракаўся з Маро ў іх доме і мармытаў яго імя, а таксама слова змова ў сне. Пасля гэтага Напалеон прызначыў яе мужа губернатарам Луізіяны. Пара была гатовая адплыць, калі сустрэча была адменена.
19 мая 1804 года яе муж стаў маршалам Францыі, што дало ёй эквівалентную пасаду. Аднак яе апісвалі як абыякавую да грамадскага становішча, як і яе сястру Джулі. Напалеон даў ёй дапамогу і дом на вуліцы д’Анжу Сент-Анарэ, дзе яна пражывала да канца жыцця, калі знаходзілася ў Парыжы. На каранацыі Напалеона 2 снежня 1804 года яна пайшла ўслед за Жазефінай, чый шлейф неслі яе нявесткі, несучы хустку і заслону Жазефіны на падушцы.
Яе муж быў вядучым генералам французскай арміі пры Напалеоне і звычайна адсутнічаў у Парыжы. Яму спадабалася б, каб яна была членам вышэйшага грамадства, і ён прасіў яе вучыць танцы і этыкет у інструктара Монтэла. У Бернадоты былі добрыя адносіны з імператарскай сям’ёй Банапарта. Па просьбе мужа і жонкі ёй не трэба было быць нявесткай і не ўдзельнічала ў дваравым жыцці. Яна жыла ў коле сям’і Банапарта і Клары, а таксама ўдзельнічала ў вышэйшым грамадстве, дзе атрымлівала асалоду ад музыкі, тэатра і танцаў, а лета праводзіла на курортах ці на загарадных вілах у Ла-Гранж і Атэй. Мяркуецца, што ў яе маглі быць рамантычныя адносіны з карсіканцам Анджэ К’яппе, які часта выступаў у якасці яе суправаджэння. Яе апісваюць як сімпатычную і прыемную і ўмелую танцорку, але досыць ананімную. Яна жыла ў асноўным у Парыжы падчас адсутнасці мужа. Яна паведамляла яму пра палітычныя падзеі ў Парыжы завочна.
У часы калі яе муж займаў пасаду губернатара ганзейскіх гарадоў і быў губернатарам Гановера, Бернадота пару разоў наведвала яго ў Гамбургу з сынам, але яна ніколі не заставалася на доўга; кожны раз, калі яна неўзабаве вярталася ў Парыж. Ёй было не радасна жыць нідзе, акрамя Парыжа. У 1806 годзе яна была вымушана суправаджаць імператрыцу Жазефіну ў Майнц. Калі яе муж быў зроблены прынцам Понтэкарва ў 1806 годзе, яна занепакоена спытала, ці яна будзе вымушаная пакінуць Парыж, але адказ для яе быў шчаслівы, калі яна была ўпэўненая, што не будзе. У 1807 годзе яна наведала яго ў Шпандаў і ў Марыенбургу ва Усходняй Прусіі, дзе няньчыла яго падчас хваробы.
У жніўні 1810 года муж Бернадоты быў абраны спадчыннікам шведскага прастола, а яе спадчынніцай, якая цяпер на гэтай пасадзе атрымала афіцыйнае імя Дэзірэ. Першапачаткова яна думала, што гэта павінна быць падобна на пазіцыю прынца Понтэкарва, і не чакала, што прыйдзецца наведваць Швецыю больш, чым яе прымушалі наведаць Понтэкарна: «Я думала, што гэта было з Понтэ Карна, месца, адкуль у нас будзе тытул». Пазней яна павінна была прызнаць, што ніколі не клапацілася пра якую-небудзь іншую краіну, акрамя Францыі, і нічога не ведала пра замежныя краіны, а таксама не клапацілася пра іх, і што яна была ў роспачы, калі ёй сказалі, што на гэты раз ад яе чакаюць ад’езду з Парыжа. Дэзірэ затрымала свой ад’езд і не з’ехала з мужам. Яна была ў захапленні ад пасады, якую яна атрымала ў французскім двары пасля ўзвышэння на пасаду прынцэсы (яе запрашалі на прыдворныя мерапрыемствы кожны тыдзень), і яе палохалі гісторыі яе неахвотных французскіх служак, якія спрабавалі адгаварыць яе, кажучы, што Швецыя была краінай, блізкай да Паўночнага полюса, напоўненай белымі мядзведзямі. Нарэшце, яна пакінула Парыж і падарожнічала па Гамбургу і Кронбаргу ў Даніі праз Эрэсун да Хельсінгборга ў Швецыі.
Кронпрынцэса
22 снежня 1810 года Дэзірэ прыбыла са сваім сынам Оскарам у Хельсінгборг у Швецыі, а 6 студзеня 1811 года была прадстаўлена шведскаму каралеўскаму двару ў Каралеўскім палацы ў Стакгольме. У Хельсінгборгу яе сустрэлі прызначаная гаспадыняй мантый графіня Караліна Левенгаўпт і фрэйліна Марыяна Каскул. Паведамляецца, што шведскі клімат быў для яе шокам: яна прыехала зімой і так ненавідзела снег, што плакала. Пасля абрання яе спадчыннікам шведскага прастола яе муж перайшоў у спадчыну, і па іх прыбыцці яе сын таксама павінен быў зрабіць гэта, як патрабавалася, і быў адабраны ў яе для выхавання ў лютэранства. У адпаведнасці з Законам аб талерантнасці не патрабавалася пераводзіць яе, і для яе была ўладкавана каталіцкая капліца. Дэзірэ не была рэлігійнай але каталіцкія масы нагадвалі ёй пра Францыю, і яна адсвяткавала нараджэнне Напалеона II спяваннем «Te Deum» у сваёй капліцы.
Дэзірэ не змагла прыстасавацца да патрабаванняў афіцыйнага прыдворнага этыкету альбо ўдзельнічаць у прадстаўнічых абавязках, якія патрабаваліся ад яе на пасадзе кронпрынцэсы. Французскае атачэнне, асабліва Эліза ля Флотэ, зрабіла яе непапулярнай падчас знаходжання ў Швецыі, заахвочваючы скардзіцца на ўсё. У яе не былі добрыя адносіны з каралевай Гедвігай Лізаветай Шарлотай, хаця каралева ўдова Сафія Магдаліна, як паведамлялася, была да яе добразычлівая. У сваіх знакамітых дзённіках каралева Шарлота апісвала яе як сардэчную, шчодрую і прыемную, калі яна вырашыла быць і не тым, хто займаецца змовай, але і няспелым «сапсаваным дзіцем», якое ненавідзела ўсе патрабаванні і не магло справіцца з любой формай прадстаўлення, і як «французская жанчына ў кожным дзюйме», якая не любіла і скардзілася на ўсё, што не было французскім, і «як следства, яе не любяць». Каралева Шарлота, якая хацела застацца ў цэнтры ўвагі пры ўласным двары, не была задаволена Дэзірэ, а таксама паўплывала на караля Карла супраць яе.
Дэзірэ пакінула Швецыю летам 1811 года пад імем графіні Готландскай, афіцыйна па стане здароўя, і вярнулася ў Парыж, пакінуўшы мужа і сына. Сама яна сказала, што шведская знаць холадна абыходзілася з ёй: «Не размаўляй са мной пра Стакгольм, я прастуджуся, як толькі пачую гэтае слова».Lars Elgklou (1978). Bernadotte. Historien — eller historier — om en familjen. Stockholm: Askild & Kärnekull Förlag AB. У Швецыі яе муж меў палюбоўніцу, шляхцянку Марыяну Каскуль .