Станіслаў Ваньковіч (, ; ) — арыстакрат, грамадскі дзеяч, сенатар 2 і 3 кадэнцыі сенату Другой Польскай Рэчы Паспалітай у 1928—1935 г .

Маладосць Нарадзіўся 4 лістапада 1885 года ў Смаленскай губерні ў шляхецкай сям’і Ваньковічаў герба Ліс з Мінскай губерні. Бацька — Станіслаў Аляксандравіч Ваньковіч (1860—1937), расійскі ваенна-марскі афіцэр і дэпутат Дзяржаўнай думы Расійскай імперыі), маці — Алена з Аскеркаў. Быў дзядзькам Мельхіёра Ваньковіча.

Скончыў Смаленскае рэальнае вучылішча. Вучыўся на хімічным факультэце (1903—1905) і факультэце машынабудавання (1905—1906) Рыжскага політэхнічнага ўніверсітэта. Падчас вучобы быў прыняты ў акадэмічную карпарацыю «Арконія». Працягнуў вучобу (1906—1912) і атрымаў дыплом аб заканчэнні факультэта машынабудавання Вышэйшай школы Карлсруэ — Technik und Wirtschaft у Карлсруэ .

Пасля вучобы ён займаўся аграрнай дзейнасцю ў сваім родным Рудакоў — пасагу яго маці, Елены Ваньковіч, народжанай Оскеркі. Гэта быў надзвычай вялікі маёнтак (каля 12 000 дзесяцін, г.зн. 17 480 гектараў). У 1916 годзе ў Нароўлі ажаніўся з Александрай Горват. У іх было трое дзяцей: два сыны Караль і Андрэй, дачка Тэрэза.

Як і дзеля іншых зямельных арыстакратаў Кастрычніцкая рэвалюцыя ў Расіі азначала канец пэўнай цывілізацыі. Сям’я Ваньковічаў таксама зведала гэты лёс. Станіслаў Раствароўскі, сябар сям’і і будучы генерал, пісаў у лісце ад 22 сакавіка 1920 года: «…Сёння ўвечары я сустрэўся з панам Ваньковічам, які год ці два таму меў 30 000 дзесяцін, некалькі машын, карабель на рацэ Прыпяць для экскурсій і палявання, 100 запрэжаных коней у стайні, а сёння ён жабрак, які жыве на дабрачыннасць сваіх сяброў, бо вайна забрала ў яго зямлю, машыны і коней…» .

Страціўшы свой маёнтак, Станіслаў Ваньковіч перавёз сям’ю ў маёнтак жонкі ў Гожычках (Вялікапольскае ваяводства). Пачатковыя шок і цяжкасці адаптацыі не спынілі Ваньковіча, які рашуча заняўся маёнткам і грамадскай дзейнасцю.

Грамадская дзейнасць

У 1918—1919 гадах ён стаў членам польскай місіі пры ўрадзе Украіны. Пазней быў віцэ-прэзідэнтам Сельскагаспадарчага таварыства і прэзідэнтам «Звязку зямян» (саюзу шляхты) у Лідзе. Спрыяў стварэнню віленскага «Слова», у якім публікаваў эканамічныя артыкулы і палемізаваў з палажэннямі польскай аграрнай рэформы. Быў грамадска актыўным у Вышэйшай радзе арганізацый земян. У 1925 годзе ён быў сябрам кіраўніцтва Рады Апекі Крэсаў . У 1926 годзе ён стаў прэзідэнтам Віленскага таварыства веславання . У тым жа годзе ён далучыўся да Дзяржаўнай працоўнай кансерватыўнай арганізацыі ў Вільні, а разам з ёй у 1933 годзе далучыўся да Саюза кансерватыўных палітычных арганізацый, віцэ-прэзідэнтам якога быў. У 1936 годзе Станіслаў Ваньковіч быў віцэ-прэзідэнтам Вышэйшай рады арганізацый землеўладальнікаў. У 1928—1935 гадах ён два тэрміны быў сенатарам ад Беспартыйнага блоку па супрацоўніцтве з урадам. У 1928 годзе яго абралі сенатарам ў Віленскім ваяводстве. Захаваныя дакументы сведчаць аб тым, што Станіслаў Ваньковіч, будучы сенатарам, актыўна ўдзельнічаў у працы Сената. З 1937 года ўваходзіў у кіраўніцтва Кансерватыўнай партыі.

Смерць

Загінуў у ноч з 24 на 25 чэрвеня 1943 года ў Збыднёве разам з 19 іншымі членамі сям’і падчас вяселля сваёй дачкі Тэрэзы з Іва Межэеўскім у выніку нападу падраздзялення СС пад камандаваннем Эвальда Элерса. Пахаваны разам з жонкай Аляксандрай Горват ў брацкай магіле ў Збыднёве.

Зноскі

Бібліяграфія Юзэф Свёнткевіч, Ваньковічы з Гаржычак у «Павятовым адвакаце — Pismo Powiatu Kościańskiego», № 17. 20 мая 2006 г. Мемарыяльная кніга Арконіі 1879—1929.

Катэгорыя:Дыпламаты Польшчы Катэгорыя:Загінулі ў Другой сусветнай вайне