Уладзіслаў Дамброўскі герба «Юноша» (; ) — «загоньчык» (рэйдавік), камандзір партызанскага атрада, самааховы і беларуска-польскіх кавалерысцкіх фармаванняў на Віленшчыне ў 1919 −1920 г., маёр кавалерыі Войска Польскага, кавалер ордэна Virtuti Militari .

Біяграфія

Нарадзіўся 19 красавіка 1892 года ў Сувалках, у сям’і Адольфа Дамброўскага, рускага генерал-маёра кавалерыі, і Леянціны Казлоўскай . Род меў маёнткі на Дзісеншчыне каля Германавічаў. Ён быў малодшым братам Ежы Дамброўскага. Адукацыю атрымаў у кадэцкім корпусе ў Санкт-Пецярбургу, затым у кавалерыйскай школе ў Елісаветградзе, якую скончыў 6 ліпеня 1911 г. у званні карнета і прызначаны ў 2-гі Курляндскі лейб-уланскі полк.

У Першую сусветную вайну В. Дамброўскі рушыў у званні паручніка лейб ўланскаў. Пазней, з яго згоды, яго перавялі ў пяхоту; ён камандаваў ротай і батальёнам 10-га Туркестанскага стралковага палка, затым матацыклетным падраздзяленнем, прыпісаным да 2-й кавалерыйскай дывізіі. Паслядоўна быў павышаны да лейтэнанта (10 верасня 1914 г.), штабс-капітана (4 лютага 1916 г.) і капітана (10 кастрычніка 1917 г.).

25 лістапада 1917 года ён пакінуў службу ў расійскай арміі і на чале 85 вершнікаў-палякаў далучыўся да 1-га Польскага корпуса пад камандаваннем генерала Юзафа Доўбар-Мусніцкага, з якім ўдзельнічаў у фарміраванні 3-га палка ўланаў. 14 лютага 1918 года быў прызначаны камандзірам 5-га эскадрону гэтага палка. Знаходзячыся ў складзе 1-га корпуса з 12 снежня 1917 года па 24 чэрвеня 1918 года, ён удзельнічаў ва ўсіх яго баях супраць бальшавікоў. Пасля дэмабілізацыі палка немцамі ў 1918 годзе ён прыбыў у маёнтак Падольшчына ў Дзісненскім павеце, дзе жыў да восені таго ж года. Там ён самастойна фармаваў абарону Дзісненскага павета. Актыўна абараняў павет ад бальшавіцкіх банд, разбіваў нямецкія гарнізоны і перашкаджаў рабаванню польскай (шляхецкай, каталіцкай) маёмасці.

25 лістапада 1918 года капітан Уладзіслаў Дамброўскі разам са сваім братам Ежы Дамброўскім звярнуўся да Уладзіслава Вейткі, камандзіра Самаабароны крэсаў, і быў прызначаны камандзірам коннага падраздзялення самаабароны Віленскай зямлі. 30 лістапада 1918 года ён узначаліў фармавальны эскадрон, а 25 снежня быў прызначаны камандзірам Віленскага палка ўланаў. Падчас вызвалення Вільні ад немцаў і камуністаў ён па ўласнай ініцыятыве стаў камандзірам усіх падраздзяленняў, якія змагаліся ў тых мясцінах, атрымаўшы намінацыю на гэтыя функцыі ад генерала Вейткі постфактум. Ён камандаваў сіламі, якія захапілі так званае «Вароняе гняздо», а пасля выконваў абавязкі камандзіра ўсходняга ўчастка фронту. У пачатку студзеня 1919 г., будучы камандзірам гарадскога гарнізона, ён змагаўся супраць наступаючых бальшавіцкіх войскаў.

6 студзеня 1919 года, пасля таго, як польскія войскі адышлі з Вільні ў бок Вакі-Бялай і Вакі-Тышкевічоўскай, капітан Уладзіслаў Дамброўскі адмовіўся часова здаць зброю немцам. На чале двух кавалерыйскіх эскадронаў (пад камандаваннем брата) і стралковага батальёна, сфарміраванага ў Віленскую дывізію Польскай арміі, звычайна вядомую як падраздзяленне маёра Дамброўскага (рускі «капітан» — польскі «маёр»), ён пачаў свой знакаміты паход на Брэст, дзе 13 лютага 1919 года зноў аб’яднаўся з рэгулярнымі польскімі войскамі. Па дарозе ён змагаўся з бальшавікамі пад Ружанамі, захапіў Пружаны, захапіў крэпасць Брэст-Літоўск, павярнуў назад, дайшоў да Пінска, захапіў Баранавічы і прайшоў каля Нясвіжа. Нягледзячы на невялікія сілы, ён свабодна перамяшчаўся па краіне, акупаванай бальшавіцкімі войскамі, выклікаючы страх сярод ворага. У сваіх лекцыях пра Віленскую экспедыцыю маршал Юзэф Пілсудскі падкрэсліваў, што лёгкасць, з якой Дамброўскі абыходзіўся з бальшавікамі, натхніла яго пачаць барацьбу за вызваленне памежжа. За прарыў на чале падраздзялення з Вільні ў Брэст ён атрымаў падзяку загадам галоўнакамандуючага.

Падраздзяленне пад кіраўніцтвам капітана В. Дамброўскага было дададзена да групы войскаў генерала Антонія Лістоўскага і перайменавана ў аператыўную групу. 22 лютага 1919 г. (старонства 07.11.1918) В. Дамброўскі быў узведзены ў маёры і атрымаў камандаванне над гэтай групай. Камандуючы аператыўнай групай, ён удзельнічаў у захопе Быценя, Янава, Пінска і Баранавіч. У чэрвені 1919 г., падчас адпачынку і рэарганізацыі ў Лідзе, падраздзяленне маёра В. Дамброўскага стала рэгулярным падраздзяленнем: кавалерыя была сфарміравана ў 13-ы ўланскі полк, а пяхота дала пачатак Лідскаму стралковаму палку (пазней 76-му пяхотнаму палку). 19 чэрвеня 1919 г. В. Дамброўскі стаў камандзірам 13-га ўланскага палка.

На чале гэтага палка, а з лета 1920 года — на чале 211-га палка ўланаў, ён удзельнічаў у баях супраць бальшавікоў, у тым ліку: з 13-м палком уланаў змагаўся пад Маладэчна, Радашкевічамі, Какавам, Мінскам, Барысавам, Лепелем; з 211-м палком уланаў змагаўся пад Плоцкам, Гурай, Хожэлем, і ў атацы захапіў мост праз Нёман і гарады Друскінінкай, Стоўпцы і Койданова . 15 кастрычніка 1920 года ён перайшоў з палком у войскі Цэнтральнай Літвы і прыняў удзел у баях супраць літоўцаў пад Рыконтамі, Рудзішкамі, Лейпунамі, Мейшаголай і Шырвінтамі . Дэмабілізаваўся 25 кастрычніка 1921 года.

13 снежня 1921 года яго ізноў прызваны на актыўную службу і прызначаны камандзірам 34-га мытнага батальёна. 27 верасня 1922 года ён стаў камандзірам 34-га батальёна памежнай аховы, а 20 ліпеня 1923 года — камандзірам 31-га батальёна памежнай аховы .

25 кастрычніка 1923 года ён быў прызваны на актыўную службу і пераведзены ў 27-ы ўланскі полк камандзірам рэзервовага эскадрону, а затым кватэрмайстрам. 8 студзеня 1924 года быў зацверджаны ў званні маёра са старшынствам ад 1 чэрвеня 1919 года і 53-й пасадзе ў корпусе рэзервовых кавалерыйскіх афіцэраў. У той час ён быў прызначаны ў рэзерв 23-га ўланскага палка ў Вільні. 27 кастрычніка 1925 года ён быў пераведзены ў 6-ы конна-стралковы полк у Жоўкве камандзірам рэзервовага эскадрону. 31 мая 1926 года ён быў звольнены з актыўнай службы.

Памёр 21 кастрычніка 1927 года. Пахаваны на салдацкіх могілках у маёнтку Падольшчына каля Германавічаў, які належаў яго сястры Марыі Шырын.

Ордэны і ўзнагароды

Сярэбраны крыж Ваеннага ордэна Virtuti Militari № 5378 — 25 красавіка 1922 г. Чатыры разы Крыж Доблесці Крыж Заслугі войска Сярэдняй Літвы — 3 сакавіка 1926 г.

Крыніцы

Літаратура

Pierwsza lista oficerów rezerwowych WP. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1921. Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923. Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.