Белару́скія настаўні́цкія ку́рсы ў Ры́зе (афіцыйна — Беларускія дзяржаўныя настаўніцкія курсы ў Рызе) — педагагічная навучальная ўстанова, якая дзейнічала ў сталіцы Латвіі ў міжваенны перыяд і рыхтавала настаўнікаў для беларускіх школ краіны.

Гісторыя Курсы былі створаны ў міжваеннай Латвійскай Рэспубліцы для забеспячэння педагагічнымі кадрамі беларускіх пачатковых і сярэдніх школ, сетка якіх актыўна пашыралася ў 1920-я гады (пераважна ў Латгаліі і Рызе). Навучанне на курсах цягнулася два гады. Пасля паспяховага заканчэння вучобы выпускнікі атрымлівалі афіцыйнае права выкладаць у беларускіх навучальных установах.

Слухачы курсаў складалі значную інтэлектуальную базу мясцовага беларускага руху і прымалі актыўны ўдзел у грамадска-культурным жыцці Латвіі. У прыватнасці, у красавіку 1928 года яны сталі аднымі з заснавальнікаў і актывістаў Таварыства беларускай моладзі ў Латвіі (ТБМЛ). Сярод вядомых выпускнікоў курсаў быў дзеяч беларускага руху Пятро Журкоўскі, які праходзіў тут навучанне ў 1927—1929 гадах і пасля стаў інспектарам беларускіх школ у Латвіі. У 1930-я гады кіраўніком навучальнай установы з'яўляўся Парфіры Жэрдзі, які адначасова працаваў выкладчыкам прыродазнаўства ў Рыжскай беларускай прыватнай гімназіі.

Ліквідацыя Становішча беларускага школьніцтва і курсаў радыкальна змянілася пасля дзяржаўнага перавароту 15 мая 1934 года, калі ў краіне ўсталяваўся аўтарытарны рэжым Карліса Улманіса. Улады пачалі праводзіць палітыку абмежавання правоў нацыянальных меншасцей, што прывяло да масавага закрыцця і латышызацыі беларускіх навучальных устаноў. З-за ліквідацыі школ цалкам знікла патрэба ў падрыхтоўцы новых беларускіх педагагічных кадраў.

У 1934 годзе Міністэрства асветы Латвіі спыніла набор новых слухачоў на беларускія дзяржаўныя настаўніцкія курсы, а іх кіраўнік Парфіры Жэрдзі быў звольнены з працы з афіцыйнай фармулёўкай «за левы ўхіл»Lawon Burny. Z biełaruskaha żyćcia ŭ Łatwiі // Беларуская крыніца. 1934. № 38 ад 28 кастрычніка. С. 1.. У 1935 годзе курсы канчаткова спынілі сваё існаванне.

Разам з тым латвійскія ўлады разумелі, што імгненна перабудаваць сістэму адукацыі нацыянальных меншасцей на новы лад немагчыма. Таму пасля закрыцця асобных курсаў у другой палове 1930-х гадоў пры Рыжскім педагагічным інстытуце былі адчынены спецыяльныя аддзелы для прадстаўнікоў меншасцей. Там нелатышы, у тым ліку і беларусы, усё ж захоўвалі невялікую магчымасць атрымліваць педагагічную падрыхтоўку на роднай мовеЦоя, Сергей. К истории русского образования в межвоенной Латвии (20—30-е годы XX в.) // Альманах. Вып. XXXVI. Русский мир и Латвия: смена времен. — Рига, 2014. С. 79—98..

Крыніцы

Літаратура

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы Рыгі Катэгорыя:Беларусы ў Латвіі