«Інбелку́льт» — беларускае незалежнае кніжнае выдавецтва, якое дзейнічала на тэрыторыі Расіі і спецыялізавалася на выданні беларускай гістарычнай, лінгвістычнай і мастацкай літаратуры.
Гісторыя Таварыства з абмежаванай адказнасцю «Інбелкульт» было зарэгістравана 12 лютага 2013 года ў горадзе Рудня (Смаленская вобласць, Расія). Яго заснавальнікам і генеральным дырэктарам з'яўляўся гісторык, кандыдат гістарычных навук і галоўны рэдактар часопіса «ARCHE» Аляксандр Пашкевіч.
Выдавецтва было зарэгістравана ў суседняй з Беларуссю вобласці Расіі. Як пазней адзначалася ў расійскім друку, выданне кніг у Расіі магло быць спробай абараніць сябе ад увагі і пераследу з боку беларускіх праваахоўных органаў. Для абазначэння месца выдання на кнігах пазначаўся Смаленск.
Дзейнасць Выдавецтва спецыялізавалася на выданні літаратуры пераважна на беларускай мове. Галоўным кірункам была выданне навуковых і навукова-папулярных прац па гісторыі Беларусі, Вялікага Княства Літоўскага, Беларускай Народнай Рэспублікі, а таксама кніг па мовазнаўстве, мемуараў і літаратуразнаўчых даследаванняў. За пяць гадоў дзейнасці (да 2018 года) выдавецтва выпусціла каля 40 кніг.
Сярод значных кніг, якія выйшлі ў «Інбелкульце», можна адзначыць: Манаграфіі і зборнікі прац па гісторыі: «Беларуская Народная Рэспубліка 1918—1920 гг.» Дароты Міхалюк, «Савецкія партызаны ў 1941—1944 гг. Міфы і рэчаіснасць» Богдана Мусяла, «Шлюбныя і пазашлюбныя стасункі шляхты Вялікага Княства Літоўскага ў XVI—XVII стст.» Наталлі Сліж. Лексікаграфічныя выданні, сярод якіх перавыданні славутага «Расійска-беларускага слоўніка» М. Байкова і С. Некрашэвіча, «Беларуска-рускі слоўнік» Яна Станкевіча, а таксама факсімільныя перавыданні краёвых слоўнікаў 1920-х гадоў («Віцебскі краёвы слоўнік», «Краёвы слоўнік Чэрвеншчыны»). Мемуары і біяграфічныя працы: «Дзённікі і запісы» Рыгора Барадуліна, «Някляеў. Незавершаная аўтабіяграфія» Сяргея Шапрана, выданні з серыі «Кнігарня пісьменніка».
Кнігі выдавецтва неаднаразова намінаваліся на прэстыжныя літаратурныя ўзнагароды. Напрыклад, кніга Аляксандра Краўцэвіча «Кароткая гісторыя Беларусі» (выдадзена ў «Інбелкульце» ў 2022 годзе) удзельнічала ў сезоне 2023 года літаратурнай прэміі імя Ежы Гедройца. У 2018 годзе на прэмію вылучалася кніга Міхася Булавацкага «Беларус у Беларусі».
Ліквідацыя З пачаткам палітычнага крызісу ў Беларусі і наступным пачаткам паўнамаштабнага ўварвання Расіі ва Украіну незалежнае беларускае кнігавыданне сутыкнулася з маштабнымі рэпрэсіямі.
Дзейнасць «Інбелкульта», нягледзячы на расійскую юрысдыкцыю, прыцягнула ўвагу праўладных актывістаў і СМІ. У сакавіку 2023 года ў смаленскім друку з'явіліся публікацыі, у якіх дзейнасць выдавецтва і яго заснавальніка А. Пашкевіча публічна асуджалася. Выдавецтва абвінавачвалі ў выданні кніг з «антырасійскім характарам», папулярызацыі ідэй незалежнасці Беларусі і тэндэнцыйным пераглядзе гісторыі партызанскага руху і калабарацыі ў гады Вялікай Айчыннай вайны.
У выніку ціску ў маі 2023 года Федэральная падатковая служба Расіі пачала працэдуру ліквідацыі юрыдычнай асобы, і ў сакавіку 2024 года ТАА «Інбелкульт» было афіцыйна ліквідавана.
Крыніцы
Літаратура
Катэгорыя:Выдавецтвы Расіі Катэгорыя:Беларускія выдавецтвы Катэгорыя:Зніклі ў 2024 годзе Катэгорыя:Рудня (горад)