Фінансавы (эканамічны) крызіс 2011 года ў Рэспубліцы Беларусь — комплекс з'яў у эканоміцы краіны, выкліканы шматгадовым адмоўным сальда гандлёвага балансу і выдаткамі элементаў адміністрацыйна-каманднай сістэмы ў эканоміцы, і з-за ажыятажнага попыту на замежную валюту і павышэння заработнай платы перад прэзідэнцкімі выбарамі 2010 года (гл. #Прычыны крызісу). Крызіс выяўляецца ў недахопе валюты, падзенні рэнтабельнасці імпарту, росце коштаў і падзенні пакупной здольнасці насельніцтва з прычыны больш за 50%-най дэвальвацыі беларускага рубля (гл. #Наступствы). Нягледзячы на правядзенне дэвальвацыі і ўвядзенне антыкрызіснага рэгулявання эканомікі, крызісныя з'явы не зніклі, а інфляцыя шматразова перавысіла прагнозныя паказчыкі (гл. #Інфляцыя і грашовыя ўклады). Большасць незалежных экспертаў лічаць, што без правядзення структурных рэформаў сітуацыя працягне пагаршацца (гл. #Перспектывы). Акрамя таго, з-за курсу, які праводзіцца кіраўніцтвам краіны, узніклі праблемы з атрыманнем замежных крэдытаў (гл. #Прыцягненне крэдытаў).
У выніку крызісу ўстаноўлены Нацбанкам курс долара за студзень-жнівень вырас з 3000 да 5035 рублёў. З-за адсутнасці валюты ў абменных пунктах сфармаваўся чорны рынак, дзе курс долара дасягнуў 8000-9000 рублёў (гл. #Змена курсу долара ЗША ў беларускіх рублях). Інфляцыя за студзень-ліпень склала 41%. Кошты на прадукты харчавання (у тым ліку кантралюемыя дзяржавай) за першае паўгоддзе выраслі ў сярэднім на 44,4%, на нехарчовыя тавары — на 52,3%, на паслугі — на 23,1%, на пасажырскія перавозкі — на 43,8%.
Хроніка Хроніка падзей 2011 года Студзень: Інфляцыя за месяц — 1,4%Инфляция в Беларуси в январе составила 1,4 процента — Новости OPEN.BY . 10 студзеня. Золатавалютныя рэзервы Беларусі паменшыліся да 5 мільярдаў долараўLenta.ru: Экономика: В международных резервах Белоруссии осталось пять миллиардов долларов. 12 студзеня. Збор з пакупнікоў валюты на Беларускай валютна-фондавай біржы павялічаны з 0,0095 % да 2 % (у 210 раз)Lenta.ru: Финансы: Белоруссия повысила сбор на покупку валюты в 210 раз. 25 студзеня. У Мінску распачала працу місія МВФ для карэктоўкі макраэканамічнага прагнозуМВФ начал корректировку макроэкономического прогноза для Беларуси , telegraf.by (25.01.2011). 27 студзеня. У Беларусь паступілі сродкі ад размяшчэння еўрааблігацый на суму 800 млн. долараў, працэнты па якіх будуць гасіцца двойчы ў год да 2018 годаTelegraf.by | Беларусь получила 800 млн. долларов от размещения евробондов. 31 студзеня. Па стане на 1 студзеня 2011 года дзяржаўны доўг Беларусі склаў больш 12,7 млрд. долараў (у нацыянальным эквіваленце - больш 38,3 трлн. рублёў). Такім чынам, за год дзярждоўг павялічыўся на 25,9%Telegraf.by |Госдолг Беларуси за год вырос до 12,7 млрд. долларов. Люты: Інфляцыя за месяц — 2,7%Инфляция в Беларуси за февраль составила 2,7%, за 2 месяца 4,2% - Белстат, interfax.by (11.03.2011). Сакавік: За месяц фізічныя асобы купілі ў банкаў валюты больш за $700 млн больш, чым прадалі. Золатавалютныя рэзервы Нацбанка зменшыліся прыкладна на $260 млн. Інфляцыя за сакавік склала 1,9%. 10 сакавіка. МВФ заклікаў урад Беларусі ўзмацніць жорсткасць манетарнай палітыкіTUT.BY | НОВОСТИ — МВФ склоняет власти Беларуси к девальвации — Новость дня — 10.03.2011, 03:43 . 15 сакавіка. Standard & Poor’s панізіла доўгатэрміновы рэйтынг РБ па абавязацельствах: з «В+» да «В» у замежнай валюце і з «ВB» да «В+» у беларускіх рублях Lenta.ru: Экономика: Standard & Poor’s снизило долговые рейтинги Белоруссии. 16 сакавіка. Міністр фінансаў Расіі Аляксей Кудрын, знаходзячыся ў Мінску 15 сакавіка заявіў, што ў Беларусі досыць магчымасцяў пазбягаць дэфолтаўНародная Воля - Кудрин: Дефолта Беларусь еще может избежать . 17 сакавіка. Глава Нацбанка Пётр Пракаповіч даў абяцанне не праводзіць дэвальвацыю рубля (гл. ніжэй). 22 сакавіка: Нацбанк спыніў прадаваць банкам валюту для рэалізацыі ў абменных пунктахLenta.ru: Экономика: ЦБ Белоруссии отказался продавать банкам валюту для населения. Уведзена прыярытэтнасць заявак на куплю валюты на Беларускай валютна-фондавай біржыБелорусский Банк Малого Бизнес :: Об изменении условий покупки иностранной валюты на ОАО «Белорусская валютно-фондовая биржа» . 29 сакавіка. Калідор дапушчальных адхіленняў курсу ў абменных пунктах і на міжбанкавым рынку павялічаны з 2 % да 10 %Lenta.ru: Финансы: Белоруссия расширила валютный коридор для банков. 31 сакавіка. Нацбанк заявіў пра ўвядзенне мараторыя на змены ў крэдытна-грашовай палітыцыБелаПАН. Нацбанк Беларуси вводит мораторий на меры по регулированию валютного рынка . Красавік: Фарміраванне сталага дэфіцыту валюты. З'яўленне шматдзённых чэргаў у абменных пунктаў. Ажыятажны попыт насельніцтва на цукар і алей. Пачаў працу сайт prokopovi.ch па заключэнню здзелак на чорным рынку валюты. Золатавалютныя рэзервы Нацбанка малаважна выраслі — прыкладна на $30 млн. Інфляцыя ў красавіку склала 4,5%Telegraf.by |Инфляция в Беларуси с начала года составила 10,9% (обновлено). 1 красавіка: Сфарміраваны рынак льготнага (прыярытэтнага) забеспячэння валютай імпарцёраў медыкаментаў і энерганосьбітаў па афіцыйным курсе за кошт валюты, якая паступае на біржу ў выніку абавязковай перадачы 30 % экспартнай выручкі прадпрыемствамі. Беларусь скарачае выдаткі бюджэту і плануе паменшыць узровень дэфіцыту бюджэту да 1,5% да ВУП. Пра гэта паведаміў журналістам намеснік прэм'ер-міністра Беларусі Сяргей РумасБеларусь планирует сократить дефицит бюджета до 1,5процента к ВВП , ekonomika.by (01.04.2011). 3 красавіка. Аляксандр Лукашэнка заявіў, што прычынай недахопу валюты стаў «ажыятаж з аўтамабілямі»Лукашенко: «Нас сильно подкосил ажиотаж с автомобилями» // KP.RU — Беларусь. 6 красавіка. ЕЎРАЗЭС пачаў разгляд заяўкі Беларусі пра даванне буйнага крэдыту. 8 красавіка: Нацбанк абавязаў абменныя пункты прадаваць усю наяўную ў іх валюту, якая паступае ў выніку продажу грошай насельніцтвамНацбанк обязал обменники продавать валюту населению | Новостной портал ALE.BY | Картина дня . 12 красавіка. У I квартале 2011 года ВУП Беларусі вырас на 10,9% у гадавым вылічэнніregnum.ru |Белстат: В I квартале 2011 года ВВП Белоруссии вырос на 10,9% . 13 красавіка. Стала вядома пра тое, што Пятру Пракаповічу была зроблена аперацыя на сэрцыПетр Прокопович перенес операцию на сердце — Euroradio. 15 красавіка: Нацбанк прыпыніў рэалізацыю зліткаў каштоўных металаў насельніцтву за беларускія рубліНацбанк прекратил продажу драгметаллов в слитках за белорусские рубли — Хартия’97 :: Новости из Беларуси — Белорусские новости — Республика Беларусь — Минск. Аб'ём наяўных грошай у абароце (грашовы агрэгат M0) у студзене-сакавіку 2011 г. павялічыўся на 1,8% да 4,575 трлн. рублёў. За 2010 год прырост шырокай грашовай масы склаў 31,9% супраць 23,1% за 2009 годAfn.by |Широкая денежная масса Беларуси увеличилась в январе-марте на 1,5%. 16 красавіка: Нацбанк увёў свабоднае курсаўтварэнне на міжбанкавым рынку валюты, аднак сакрэтна рэкамендаваў абмежаваць максімальны курс 4500 рублёў за доларВалютный рынок Беларуси замер на 4500 в ожидании множественности курсов. Аляксандр Лукашэнка паабяцаў нармалізаваць сітуацыю на валютным рынку на працягу некалькіх дзён ці тыдняЛукашенко обещает наладить ситуацию на валютном рынке за несколько дней — Газета. Ru | Новости дня. 20 красавіка. Стаўка рэфінансавання была падвышана да 13 %Ставка рефинансирования с сегодняшнего дня — 13 % — Белорусы и рынок. Еженедельная аналитическая газета для деловых людей . 21 красавіка. Аляксандр Лукашэнка звярнуўся са штогадовым пасланнем да беларускага народа і парламенту. 28 красавіка: Старшыня Белстата заявіў, што 600 000 працоўных рэальнага сектара эканомікі прыпынілі вытворчую дзейнасцьИз-за проблем на валютном рынке 600 тыс. работников приостановили свою деятельность - Белстат , interfax.by (28.04.2011). Зняты абмежаванні на продаж валюты на міжбанкавым рынку валютыLenta.ru: Экономика: Белорусские компании и банки возобновили торги валютой. Май: Ажыятажны попыт насельніцтва на спажывецкія тавары ў чаканні росту коштаў. Хуткі рост коштаў. Дэфіцыт асобных відаў тавараў. Інфляцыя ў маі склала 13,1%. 6 мая. Нацбанк пашырыў калідор ваганняў курсу беларускага рубля да кошыка валют з 8 % да 12 %Расширение коридора колебаний белорусского рубля не решит проблем валютного рынка — представитель МВФ | Новости на interfax.by . 10 мая: Да 83 пазіцый звужаны пералік найменняў і відаў медыкаментаў, для імпарту якіх валюта адпускаецца ў льготным рэжымеНББ включил презервативы и витамины в перечень импортных медикаментов для покупки валюты на бирже. Дэфіцыт гандлёвага балансу ў I квартале 2011 года склаў 2,35 млрд. долараў. 11 мая: Аляксей Кудрын заявіў, што крэдыт Беларусі будзе прадстаўлены не з расійскага бюджэту, а з фондаў ЕЎРАЗЭСКудрин: кредита из бюджета России не будет, только из фонда ЕврАзЭС — Белорусы и рынок. Еженедельная аналитическая газета для деловых людей . Нацбанк увёў свабоднае курсаўтварэнне на міжбанкавым рынку валюты, аднак сакрэтна рэкамендаваў банкам абмежаваць максімальны курс 4000 рублёў за долар. 12 мая. Аляксандр Лукашэнка паабяцаў нармалізаваць сітуацыю на валютным рынку на працягу двух месяцаў. 13 мая. З-за актыўнай грашовай эмісіі Нацбанка колькасць наяўных рублёў у абароце(грашовы агрэгат M0) вырасла прыкладна на 1 трыльён за красавік ці на 21,3% за месяцВ Беларуси объем наличных денег в обращении увеличился за апрель на 21,3%, afn.by (13.05.2011). 16 мая. У адпаведнасці з сакрэтнай рэкамендацыяй Нацбанка курс долара ў абменных пунктах быў павялічаны да 4500 рублёўКурс доллара в обменниках уже 4500 рублей, евро — 6400 — Euroradio. 17 мая. Аляксандр Лукашэнка абвясціў пра гатоўнасць Расіі падаць Беларусі крэдыт на $6 млрд. Пацверджання з Крамля не былоЛукашенко заявляет, что Россия готова предоставить кредит в 6 млрд долларов — Euroradio. 18 мая. Стаўка рэфінансавання падвышана да 14 %Нацбанк установил ставку рефинансирования 14 процентов — Новости OPEN.BY . 19 мая. Аляксандр Лукашэнка сустрэўся з прэм'ер-міністрам Расіі У. Пуціным. Якіх-небудзь падрабязнасцяў пра тое, што яны абмяркоўвалі не паведамляеццаTelegraf.by | Подробности беседы Лукашенко и Путина не сообщаются. 20 мая. Міхаіл Мясніковіч абвясціў пра пачатак двухэтапнай стабілізацыі курсу рубля і пра хуткае прыняцце антыкрызіснага пакета мерМясникович: В понедельник-вторник начнем стабилизировать ситуацию на валютном рынке. 23 мая. Нацбанк абвясціў пра дэвальвацыю беларускага рубля з 24 мая і вярнуў курс у абменных пунктах і на пазабіржавым рынку ў рамкі двухпрацэнтнага калідора (гл. ніжэй). 24 мая. Кошты на бензін выраслі ў сярэднім на 20 %В повышении цен на бензин в Беларуси виноваты соседи | Новости на DATE.BS . 27 мая: Аляксандр Лукашэнка загадаў спыніць рост коштаў, а таксама ўсклаў віну за крызіс спажывецкіх тавараў на жыхароў Беларусі і замежныя СМІЛукашенко приказал остановить рост цен | Reuters Белорусский Партизан: Лукашенко: Во всем виноваты зарубежные СМИ . Міністэрства эканомікі павялічыла адпускныя кошты на цукар на 40 %Ситуация на потребительском рынке беларуси, рост цен на сахар | Kризис на interfax.by . 30 мая. З 1 чэрвеня стаўка рэфінансавання павялічана да 16 %БелаПАН. Нацбанк повышает ставку рефинансирования до 16 % годовых . Чэрвень: Курс на чорным рынку стабілізаваўся на ўзроўні 6100—6300 рублёў за долар (прыкладна на 25% вышэй афіцыйнага курсу Нацбанка). Інфляцыя за месяц — 8,6%В Беларуси инфляция за первое полугодие составила 36,2% - Белстат, interfax.by (08.07.2011). 1 чэрвеня. Беларусь накіравала афіцыйны запыт у МВФ пра падаванне крэдыту на суму ад 3,5 да 8 млрд долараўTelegraf.by | МВФ обсуждает с правительством меры по стабилизации экономики . 4 чэрвеня. Антыкрызісны фонд ЕЎРАЗЭС прыняў рашэнне пра вылучэнне Беларусі крэдыту сумай у $3 млрд пад 4,1 % у год пры ўмове прыватызацыі актываў на суму $7,5 млрд. 7 чэрвеня: Кошты на бензін на АЗС выраслі ў сярэднім на 30 %.
Меркаванні