__NOTOC__

Спіс канстытуцый утрымлівае пералік краін свету ў залежнасці ад даты прыняцця ў іх дзеючых канстытуцый. Спіс аб’яднаны ў дзве групы: некадыфікаваныя канстытуцыі і кадыфікаваныя канстытуцыі. Канстытуцыі непрызнаных і часткова прызнаных дзяржаў прыведзены ў адмысловым раздзеле. Для кожнай канстытуцыі прыводзіцца толькі дата ўвядзення ў дзеянне апошняй канстытуцыі без уліку дадаткаў, правак і іншых змен у зыходны тэкст, якія не абрываюць пераемнасць ад яго.

У прынята наступная класіфікацыя канстытуцый: пісаныя канстытуцыі кадыфікаваныя некадыфікаваныя няпісаныя канстытуцыі змяшаныя канстытуцыі

Усе некадыфікаваныя канстытуцыі, у тым ліку няпісаныя і змяшаныя, магчыма аб’яднаць у нефарматныя канстытуцыі.

Самай старой з дзеючых пісаных канстытуцый з’яўляецца Канстытуцыя ЗША, прынятая 17 верасня 1787 года на Філадэльфійскім канвенце.

Сярод нядзейных першых канстытуцый зніклых дзяржаў варта адзначыць (1755 год), Канстытуцыю Рэчы Паспалітай (1791), (1848).

Некадыфікаваныя канстытуцыі

Краіна Дата прыняцця Хто прыняў Найменне канстытуцыі 15 чэрвеня 1215 26 снежня 1689 Іаан Беззямельны Парламент Англіі Канстытуцыя Вялікабрытаніі: Вялікая хартыя вольнасцей Біль аб правах 1867 10 жніўня 1960 29 сакавіка 1982 Парламент Вялікабрытаніі : Канстытуцыйны акт 1867 года Канстытуцыйны акт 1982 года і інш. 6 лютага 1840 13 снежня 1986 28 жніўня 1990 Прадстаўніцтва народа маары і брытанскай манархіі (каралевы Вікторыі) Парламент Новай Зеландыі Парламент Новай Зеландыі : Пагадненне Вайтангі і інш. 26 верасня 1810 1949 1974 1991 Рыксдаг Канстытуцыя Швецыі: Акт аб прастоланаследаванні Акт аб свабодзе друку Акт аб форме праўлення Акт аб свабодзе выказвання поглядаў 8 кастрычніка 1600 з 1958 Кнэсет 3 жніўня 2011 Нацыянальны Пераходны Савет Лівіі Пад час грамадзянскай вайны ў Лівіі улада ў краіне перайшла да Нацыянальнага пераходнага савета Лівіі, які 3 жніўня 2011 года прыняў Лівійскую часовую канстытуцыйную дэкларацыю і абвясціў аб распрацоўцы новай канстытуцыі.

Кадыфікаваныя канстытуцыі

Канстытуцыі, прынятыя ў XVIII — XIX стагоддзях Краіна Дата прыняцця Хто прыняў Найменне канстытуцыі 15 лістапада 1777 / 17 верасня 1787 Другі Кантынентальны кангрэс / Філадэльфійскі канвент Першапачаткова: Артыкулы Канфедэрацыі з часам: Канстытуцыя ЗШААртыкулы Канфедэрацыі хоць і не называліся канстытуцыяй, але мелі абсалютна ўсе яе прыкметы. Ад некадыфікаванай канстытуцыі яны адрозніваліся прамалінейнай і выразна выяўленай структурай, ідэнтычнай структуры класічнай канстытуцыі. 17 мая 1814 Устаноўчы сход Канстытуцыя Нарвегіі 24 жніўня 1815 Вілем I 7 лютага 1831 Нацыянальны кангрэс Канстытуцыя Бельгіі 1 мая 1853 Канстытуцыйны канвент Канстытуцыя Аргенціны 17 кастрычніка 1868 Вілем III 1875 9 ліпеня 1900 Вікторыя Канстытуцыя Аўстраліі

Канстытуцыі, прынятыя ў XX стагоддзі Краіна Дата прыняцця Хто прыняў Найменне канстытуцыі 5 лютага 1917 10 лістапада 1920Федэральны ўрад Канстытуцыя Аўстрыі 24 жніўня 1921 Ландтаг Ліхтэнштэйна Канстытуцыя Ліхтэнштэйна 15 лютага 192215 мая 1934 года дзеянне Канстытуцыі было часткова адменена, у 1993 годзе Канстытуцыя была цалкам адноўлена ў сіле. Устаноўчы сход 23 мая 1926 Устаноўчы сход Канстытуцыя Лівана7 чэрвеня 1929Апошняя рэдакцыя канстытуцыі 2023 года з’яўляецца рэвізіяй канстытуцыі 1929 года.Пій XI 1 ліпеня 1937 Плебісцыт Канстытуцыя Ірландыі 16 чэрвеня 1944 Альтынг Ісландыі 18 жніўня 1945Спыніла дзеянне ў 1949 годзе, адноўлена 5 ліпеня 1959 года. Камісія па падрыхтоўцы незалежнасці Інданезіі Кастрычнік 1946 Парламент Японіі Канстытуцыя Японіі 22 снежня 1947 Устаноўчы сход 12 ліпеня 1948 Нацыянальны сход 8 мая 1949 Парламенцкі савет Канстытуцыя Германіі 7 лістапада 1949 Устаноўчы сход Канстытуцыя Коста-Рыкі 26 лістапада 1949 Устаноўчы сход Канстытуцыя Індыі 1 студзеня 1952 Талал бен Абдала 28 мая 1953 Рэферэндум Канстытуцыя Даніі 28 верасня 1958 Рэферэндум 29 верасня 1959 і 16 жніўня 1960 падпісана: губернатарам былой калоніі Кіпр, афіцыйнымі прадстаўнікамі Грэцыі, Турцыі, архібіскупам ад грэчаскай абшчыны і доктарам ад турэцкай абшчыны 28 кастрычніка 1960 Канстытуцыйны сход 23 ліпеня 1962 Лізавета II 11 лістапада 1962 Абдала ас-Салем ас-Сабах 17 снежня 1962 Рэнье III 1963 Лізавета II 4 мая 1964 Рэферэндум 30 верасня 1966 Канстытуцыйны камітэт і Аб’яднаная кансультацыйная рада 9 жніўня 1965 22 лістапада 1966 Лізавета II 27 лістапада 1966 Рэферэндум 28 лістапада 1966 Рэферэндум 29 студзеня 1968 Канстытуцыйны канвент 12 сакавіка 1968 Лізавета II 18 ліпеня 1971 Эміры Абу-Дабі, Дубая, Шарджы, Аджмана, Фуджэйры і Ум-эль-Кайвайна 1 сакавіка 1972 Рэферэндум 20 мая 1972 Рэферэндум 11 кастрычніка 1972 Сход прадстаўнікоў муніцыпалітэтаў 4 лістапада 1972 Устаноўчы сход 27 снежня 1972 Вярхоўны Народны Сход КНДР Канстытуцыя КНДР 10 красавіка 1973 26 мая 1973 Іса ібн Салман аль-Халіфа 10 ліпеня 1973Лізавета II Канстытуцыя Багамскіх Астравоў 19 снежня 1973Скасаваная ў 1979 годзе, адноўлена ў 1985 годзе. Лізавета II Канстытуцыя Грэнады 9 чэрвеня 1975 Парламент Грэцыі Канстытуцыя Грэцыі 15 жніўня 1975 Устаноўчы Сход Канстытуцыя Папуа — Новай Гвінеі 29 сакавіка 1976 Канстытуцыя Трынідада і Табага 2 красавіка 1976 Устаноўчы Сход 25 красавіка 1977 Нацыянальная асамблея 12 мая 1978 Рэферэндум 31 мая 1978Лізавета II 16 жніўня 1978 3 лістапада 1978Лізавета II і Нацыянальная асамблея Канстытуцыя Дамінікі 6 снежня 1978 Рэферэндум Канстытуцыя Іспаніі22 лютага 1979Канстытуцыйная канферэнцыя ў ЛонданеКанстытуцыя Сент-Люсіі 1 сакавіка 1979 Рэферэндум 26 чэрвеня 1979Лізавета II 26 ліпеня 1979Лізавета II Канстытуцыя Сент-Вінсента і Грэнадзін 2 снежня 1979 Рэферэндум 14 лютага 1980 14 ліпеня 1980 Рэферэндум 30 ліпеня 1980 і 11 верасня 1980 Рэферэндум 31 ліпеня 1981Лізавета II 20 верасня 1981Канстытуцыйная канферэнцыя 11 студзеня 1982 Устаноўчы сход 7 лістапада 1982 Рэферэндум 4 снежня 1982 Усекітайскі сход народных прадстаўнікоў 22 чэрвеня 1983Лізавета II і Нацыянальная асамблея 16 снежня 1983 Устаноўчы сход 16 мая 1984 3 ліпеня 1984 Рэферэндум 31 мая 1985 Устаноўчы сход 15 ліпеня 1986 19 лістапада 1986 2 лютага 1987 Рэферэндум 29 сакавіка 1987 Рэферэндум 30 верасня 1987 Рэферэндум 5 кастрычніка 1988 Канстытуцыя Бразіліі 23 лютага 1989 Рэферэндум 9 лютага 1990 Устаноўчы сход 22 жніўня 1990 Рэферэндум 2 лістапада 1990 2 снежня 1990 Рэферэндум 21 снежня 1990 Парламент Харватыі Канстытуцыя Харватыі 23 снежня 1990 Рэферэндум 26 сакавіка 1991 Парламент Габона Канстытуцыя Габона 16 мая 1991 Рэферэндум 2 чэрвеня 1991 Рэферэндум 4 ліпеня 1991Канстытуцыйная асамблея 12 ліпеня 1991 Народны Сход Балгарыі Канстытуцыя Балгарыі 12 ліпеня 1991 Рэферэндум 2 жніўня 1991 Нацыянальная Асамблея 14 жніўня 1991 Жнівень 1991 Рэферэндум 17 лістапада 1991 Рэферэндум 17 лістапада 1991 Сход Паўночнай Македоніі 21 лістапада 1991 Парламент Румыніі 23 снежня 1991 Парламент Славеніі Канстытуцыя Славеніі 12 студзеня 1992 Рэферэндум 13 студзеня 1992 Канстытуцыя Манголіі 1 сакавіка 1992 Фахд ібн Абдэль Азіз ас-Сауд 15 красавіка 1992 Парламент В'етнама 28 красавіка 1992 Рэферэндум 18 мая 1992 20 чэрвеня 1992Нацыянальны канстытуцыйны сход 28 чэрвеня 1992 Рэферэндум Канстытуцыя Эстоніі 27 верасня 1992 Рэферэндум 25 жніўня 1992 1 верасня 1992 Парламент Славакіі 4 верасня 1992 Рэферэндум верасень 1992 Канстытуцыя Каба-Вердэ 12 кастрычніка 1992 Парламент Чарнагорыі 25 кастрычніка 1992 Рэферэндум Канстытуцыя Літвы 8 снежня 1992 Канстытуцыя Узбекістана 16 снежня 1992 Парламент Чэхіі 2 лютага 1993 Парламент Андоры 16 сакавіка 1993 18 чэрвеня 1993 Рэферэндум 21 верасня 1993Устаноўчы сход 31 кастрычніка 1993 Рэферэндум Канстытуцыя Перу 12 снежня 1993 Рэферэндум Канстытуцыя Расіі 15 сакавіка 1994 Вярхоўны Савет Беларусі Канстытуцыя Беларусі 16 мая 1994 Нацыянальная асамблея 29 ліпеня 1994 Парламент Малдовы Канстытуцыя Малдовы 6 лістапада 1994 Рэферэндум Канстытуцыя Таджыкістана 8 снежня 1994 Парламент Эфіопіі 5 ліпеня 1995 Рэферэндум Канстытуцыя Арменіі 24 жніўня 1995 Парламент Грузіі Канстытуцыя Грузіі 30 жніўня 1995 Рэферэндум 22 верасня 1995 Устаноўчы сход 12 лістапада 1995 Рэферэндум Канстытуцыя Азербайджана 14 снежня 1995 Дадатак Дэйтанскага пагаднення Канстытуцыя Босніі і Герцагавіны 28 чэрвеня 1996 Вярхоўная Рада Украіны Канстытуцыя Украіны 8 жніўня 1996 Рэферэндум 11 кастрычніка 1996 Канстытуцыйная асамблея 6 лістапада 1996 Кабус бен Саід 23 мая 1997 Устаноўчы сход 2 красавіка 1997 22 лістапада 1998 Рэферэндум Канстытуцыя Албаніі 18 красавіка 1999 Рэферэндум 5 мая 1999 Абдусалам Абубакар 11 чэрвеня 1999 Эдускунта Фінляндыі Канстытуцыя Фінляндыі 15 снежня 1999 Рэферэндум

Канстытуцыі, прынятыя ў XXI стагоддзі Краіна Дата прыняцця Хто прыняў Найменне канстытуцыі 7 студзеня 2001 Рэферэндум Канстытуцыя Сенегала 21 снежня 2001 Рэферэндум 22 сакавіка 2002 Устаноўчы сход 29 красавіка 2003 Рэферэндум 26 мая 2003 Рэферэндум 28 лютага 2005 Рэферэндум 14 чэрвеня 2005 Мсваці III 15 кастрычніка 2005 Рэферэндум Канстытуцыя Ірака 18 снежня 2005 Рэферэндум 28 кастрычніка 2006 Рэферэндум Канстытуцыя Сербіі 30 снежня 2006 29 мая 2008 7 жніўня 2008Спецыяльны народны Меджліс 28 верасня 2008 Рэферэндум Канстытуцыя Эквадора 18 чэрвеня 2009 Джыгмэ Кхесар Намг’ял Вангчук, і 25 студзеня 2009 Рэферэндум 31 кастрычніка 2010 — 26 ліпеня 2023Дзеянне канстытуцыі было спынена на час 5-гадовага пераходнага перыяду пасля ваеннага перавароту ў краіне. — Рэферэндум 14 лістапада 2010 — 14 кастрычніка 2025У дадзены момант дзеянне канстытуцыі прыпынена рэвалюцыйным урадам. — Рэферэндум 18 красавіка 2011 Парламент Венгрыі Канстытуцыя Венгрыі 7 ліпеня 2011 Канстытуцыя Паўднёвага Судана 1 жніўня 2012 Нацыянальны канстытуцыйны сход 16 сакавіка 2013 Рэферэндум 6 верасня 2013 студзень 2014 26 студзеня 2014 20 верасня 2015 6 лістапада 2015 8 лістапада 2016 6 красавіка 2017Thai King Signs Military-Backed Constitution Рэферэндум 24 лютага 2019 Рэферэндум 4 жніўня 2019Другі пераходны ваенны савет Судана і Сілы за свабоду і пераменыЧасовая з красавіка 2021Пераходны ваенны савет Чада заменена хартыяй ваеннага ўрада са жніўня 2021 Талібан Адноўлена на пераходны перыяд дзеянне Канстытуцыі 1964 года, за выключэннем тых палажэнняў, якія супярэчаць нормам шарыятуНовая Конституция: Афганистану будет выгоднее перенять опыт арабских стран. 30 ліпеня 2023 Канстытуцыя Цэнтральнаафрыканскай Рэспублікі13 сакавіка 2025Ахмед Хусейн аш-Шараа, якая ў дадзены момант прадстаўлена часовай

Канстытуцыі дзяржаў са спрэчным статусам Краіна Дата прыняцця Хто прыняў Найменне канстытуцыі 25 снежня 1946 Парламент Кітайскай Рэспублікі 5 мая 1985 Рэферэндум 3 кастрычніка 1999 Рэферэндум 8 красавіка 2001 Рэферэндум 31 мая 2001 Рэферэндум 9 красавіка 2008 Парламент Косава 29 чэрвеня 2011 Канстытуцыя Прыднястроўя 18 красавіка 2012Канстытуцыйны сход 16 — 20 снежня 201514-ы кангрэс фронту Палісарыё — гл. арт. 4 17 красавіка 2018

Канстытуцыі залежных тэрыторый Краіна Дата прыняцця Найменне канстытуцыі 17 кастрычніка 1960 1 студзеня 1986 15 чэрвеня 2007 10 кастрычніка 2010 1 студзеня 2009 2 студзеня 2007 4 красавіка 1990 31 сакавіка 1993 19 кастрычніка 1974 1 студзеня 1978 25 ліпеня 1952 10 кастрычніка 2010 15 кастрычніка 2012

Гл. таксама Гістарычныя канстытуцыі

Каментары

Крыніцы

Літаратура

Спасылкі

Катэгорыя:Канстытуцыйнае права Катэгорыя:Спісы краін