Фаянс (, ад назвы італьянскага горада Фаэнца, дзе вырабляўся фаянс), керамічныя вырабы (абліцавальныя пліткі, архітэктурныя дэталі, посуд, рукамыйніцы, унітазы і іншае), якія маюць шчыльны мелкасітавы чарапок (звычайна белы), пакрытыя празрыстай ці глухой (непразрыстай) глазурай (палівай). Для вырабу фаянсу ўжываюцца тыя ж матэрыялы, што і для вытворчасці фарфору (змяняецца толькі суадносіны кампанентаў), і падобная тэхналогія (адрозненні ў рэжыме абпалу). Вышэйшым сортам фаянсу лічыцца Апак.
У асноўным складаецца з SiO2, Al2O3 і K2O.
Гісторыя фаянсу Лічаць, што фаянс з’явіўся ў Паўночнай Афрыцы ў Старажытным Егіпце. Там цанілі блакітныя і сінія напаўкаштоўныя камяні. Попыт на іх выклікаў з’яўленне танных замяняльнікаў з абпаленай керамікі, пакрытай непразрыстым блакітнымі палівамі. Са Старажытнага Егіпта рамяство выпрацоўкі фаянсу распаўсюдзілася ў Вавілон, Малую і Пярэднюю Азію, Персію.
У Персіі ўзнік свой спосаб дэкарыравання керамікі — роспіс люстэркам залацістых адценняў. Паводле легенды, Каран забараняў мусульманам выкарыстанне залатога пасуду, але вельмі хацелася. Танным і незабароненым замяняльнікам стаў фаянс, пакрыты залацістым люстэркам. Керамічныя вырабы з фаянсу распаўсюдзіліся па ўсім мусульманскім рэгіёне ад Індыі да маўрытанскай Іспаніі. Фаянсавыя вырабы маўрытанскай Іспаніі капіравалі ў горадзе Фаэнца, ад якога пайшла сучасная назва гэтых вырабаў.
Еўрапейскі фаянс Асаблівую вядомасць атрымалі іранскія вырабы з роспісам каляровымі эмалямі па крэмавай паліве. У Еўропе фаянс пачалі выпускаць у сярэдзіне XVI стагоддзі ў Францыі, гэта былі вырабы са шматколернімі або сінімі кобальтавымі падпаліўнымі роспісамі. У XVIII—XX стст. высокай якасці фаянсавыя вырабы выраблялі керамісты Англіі, Германіі, Расіі. Вызначыліся характэрныя рысы мастацкага фаянсу: мяккасць ліній, абагульненасць форм, разнастайнасць спосабаў упрыгожвання — роспісам, рэльефам, каляровымі палівамі.
Гл. таксама Фарфор Маёліка Тэракота
Спасылкі
Катэгорыя:Віды керамікі Катэгорыя:Дэкаратыўна-прыкладное мастацтва Катэгорыя:Ізаляцыйныя матэрыялы