Дысперсная сістэма — гэта сістэма, утвораная з двух або больш фаз (цел), якія цалкам або практычна не змешваюцца і не рэагуюць адзін з адным хімічна. Першае рэчыва (дысперсная фаза) дробна размеркавана ў другім (дысперсійнае асяроддзе). Калі фаз некалькі, іх можна аддзяліць адну ад адной фізічным спосабам (цэнтрыфугаваць, сепарыраваць і г. д.).
Звычайна дысперсныя сістэмы — гэта калоідныя растворы, золі. Да дысперсных сістэм адносяць таксама выпадак цвёрдага дысперснага асяроддзя, у якой знаходзіцца дысперсная фаза.
Найбольш агульная класіфікацыя дысперсных сістэм заснавана на адрозненні ў агрэгатным стане дысперсійнага асяроддзя і дысперснай фазы. Спалучэнні трох відаў агрэгатнага стану дазваляюць вылучыць дзевяць відаў дысперсных сістэм. Для сцісласці запісу іх прынята пазначаць дробам, лічнік якой паказвае на дысперсную фазу, а назоўнік на дысперсійнае асяроддзе, напрыклад для сістэмы «газ у вадкасці» прынята абазначэнне Г / В.
Пазначэнне Дысперсная фаза Дысперсійнае асяроддзе Назва і прыкладГ/ГГазападобнаяГазападобнаеДысперсная сістэма не ўтвараеццаВ/ГВадкаяГазападобнаеАэразолі: туманы, воблакаЦ/ГЦвёрдаяГазападобнаеАэразолі (пыл, дымы), парашкіГ/ВГазападобнаяВадкаеГазавыя эмульсіі і пеныВ/ВВадкаяВадкаеЭмульсіі: нафта, крэм, малакоЦ/ВЦвёрдаяВадкаеСуспензіі і золі: пульпа, глей, завісь, пастаГ/ЦГазападобнаяЦвёрдаеПорыстыя целыВ/ЦВадкаяЦвёрдаеКапілярныя сістэмы: вадкасць у порыстых целах, грунт, глебаЦ/ЦЦвёрдаяЦвёрдаеЦвёрдыя гетэрагенныя сістэмы: сплавы, бетон.
Па кінетычных уласцівасцях дысперснай фазы дысперсныя сістэмы можна падзяліць на два класы: Свабоднадысперсныя сістэмы, у якіх дысперсная фаза рухомая; Звязнадысперсныя сістэмы, дысперсійная фаза якіх цвёрдая, а часціцы іх дысперснай фазы звязаныя паміж сабой і не могуць свабодна перамяшчацца.
У сваю чаргу гэтыя сістэмы класіфікуюцца па ступені дысперснасці.
Сістэмы з аднолькавымі па памерах часціцамі дысперснай фазы называюцца монадысперснымі, а з неаднолькавымі па памеры часціцамі — полідысперснымі. Як правіла, рэальныя сістэмы, якія атачаюць нас, полідысперсныя.
Па памерах часціц свабоднадысперсныя сістэмы падзяляюцца на:
Назва Дыяметр пор, нм Мікрапорыстыя менш 2 Мезапорыстыя 2-200 Макрапорыстыя больш 200
Па рэкамендацыі ІЮПАК мікрапорыстымі называюць порыстыя матэрыялы з памерамі пор да 2 нм, мезапорыстымі — ад 2 да 50 нм, макрапорыстымі — звыш 50 нм.
Гл. таксама Тэрмадынамічная фаза
Катэгорыя:Калоідная хімія