Удзельная цеплаёмістасць - цеплаёмістасць, аднесеная да адзінкавай масе рэчывы; фізічная велічыня, якая колькасна роўная колькасці цеплыні, якую неабходна перадаць адзінкавай масе дадзенага рэчывы для таго, каб яго тэмпература змянілася на адзінку. У сістэме СІ удзельная цеплаёмістасць вымяраецца ў джоўль на кілаграм на кэльвін, Дж/(кг·К) Кельвіны (К) тут можна замяняць на градусы Цэльсія (°C), паколькі гэтыя тэмпературныя шкалы (абсалютная і шкала Цэльсія) адрозніваюцца адзін ад аднаго толькі пачатковым пунктам, але не велічынёй адзінкі вымярэння... Часам выкарыстоўваюцца і пазасыстэмныя адзінкі: калорыя/(кг·К) і г.д.
Удзельная цеплаёмістасць звычайна пазначаецца літарамі ці , часта з індэксамі.
На значэнне ўдзельнай цеплаёмістасці ўплывае тэмпература рэчывы і іншыя тэрмадынамічныя параметры. Да прыкладу, вымярэнне ўдзельнай цеплаёмістасці вады дасць розныя вынікі пры 20 °C і 60 °C. Акрамя таго, удзельная цеплаёмістасць залежыць ад таго, якім чынам дазволена змяняцца тэрмадынамічным параметрах рэчывы (ціску, аб'ёму і г. д.); напрыклад, удзельная цеплаёмістасць пры пастаянным ціску () і пры пастаянным аб'ёме (), наогул кажучы, розныя.
Формула разліку удзельнай цеплаёмістасці: дзе - удзельная цеплаёмістасць, - колькасць цеплыні, атрыманая рэчывам пры нагрэве (ці вылучыць пры астуджэнні), - маса награванага (астуджальнага) рэчывы, - рознасць канчатковай і пачатковай тэмператур рэчывы. Удзельная цеплаёмістасць можа залежаць ад тэмпературы, таму больш карэктнай з'яўляецца наступная формула:
Значэнні удзельнай цеплаёмістасці некаторых рэчываў
+ Таблица I: Стандартныя значэнні удзельнай цеплаёмістасці Рэчыва Агрэгатны стан Удзельная цеплаёмістасць, кДж/(кг·K) паветра (сухое) газ 1,005 паветра (100 % вільготнасць) газ 1,0301 алюміній цвёрдае цела 0,930 берылій цвёрдае цела 1,8245 латунь цвёрдае цела 0,377 волава цвёрдае цела 0,218 медзь цвёрдае цела 0,385 малібдэн цвёрдае цела 0,250 сталь цвёрдае цела 0,462 алмаз цвёрдае цела 0,502 этанол вадкасць 2,460 золата цвёрдае цела 0,129 графіт цвёрдае цела 0,720 гелій газ 5,190 вадарод газ 14,300 жалеза цвёрдае цела 0,444 свінец цвёрдае цела 0,130 чыгун цвёрдае цела 0,540 вальфрам цвёрдае цела 0,134 літый цвёрдае цела 3,582 ртуць вадкасць 0,139 азот газ 1,042 Нафтавыя алеі вадкасць 1,67 — 2,01 кісларод газ 0,920 кварцавае шкло цвёрдае цела 0,703 вада 373 К (100 °C) газ 2,020 вада вадкасць 4,183 лёд цвёрдае цела 2,060 брага, напой піўная вадкасць 3,927 Значэнні прыведзеныя для стандартных ўмоў, калі гэта не агаворана асабліва.
+ Таблица II: Значэнні удзельнай цеплаёмістасці для некаторых будаўнічых матэрыялаў Рэчыва Удзельная цеплаёмістасцькДж/(кг·K>) асфальт 0,92 поўнацелая цэгла 0,84 сілікатная цэгла 1,00 бетон 0,88 кранглас (шкло) 0,67 флінт (шкло) 0,503 аконнае шкло 0,84 граніт 0,790 гіпс 1,09 мармур, слюда 0,880 пясок 0,835 сталь 0,47 глеба 0,80 драўніна 1,7
Гл. таксама
Цеплаёмістасць Малярная цеплаёмістасць Аб'ёмная цеплаёмістасць Цеплаёмістасць ідэальнага газу
Спасылкі
Таблицы физических величин. Справочник, под ред. И. К. Кикоина, М., 1976. Сивухин Д. В. Общий курс физики. — Т. II. Термодинамика и молекулярная физика. <
Катэгорыя:Тэрмадынаміка Катэгорыя:Фізічныя велічыні