«J:морс» — беларускі поп-рок гурт, заснаваны ў снежні 1999 года. Сёння J:морс адзін з найбольш вядомых поп-рок гуртоў Беларусі.
Гісторыя
Пачатак Усё пачалося з сяброўства будучых юрыстаў Уладзіміра Пугача і Арцёма Лядоўскага, якія пазнаёміліся ў 1993 годзе на ўступных іспытах у мінскі Еўрапейскі Гуманітарны ўніверсітэт. У Пугача, выхадца паўднёвабеларускага горада Пінска, і Лядоўскага, вырасшага ў розных частках былога СССР (нарадзіўся ў Чыцінскай вобласці, у школу пайшоў у Кіргізіі, муз. школу скончыў у Літве), нараўне з будучай прафесіяй было шмат агульнага, уключаючы месяц і год нараджэння, а таксама любоў да музыкі.
У 1996 годзе «джэмы» двух сяброў на студэнцкіх вечарынках сталі перацякаць у сумеснае напісанне песень і яны вырашылі ўтварыць дуэт. Назву падказала жонка Арцёма Святлана — паказала на падшэўку курткі мужа, дзе красаваліся вышытыя словы No Logo. Вынікам творчых намаганняў стаў дэбютны альбом «Ода вечной любви», які быў запісаны па начах на адной з мінскіх радыёстанцый. Годам пазней адбыўся адзіны ў гісторыі No Logo канцэрт, а затым Уладзімір Пугач паехаў вучыцца ў Германію.
Аssoрти (2000—2001) Пад канец навучання сябры не толькі атрымалі адну прафесію, але і спецыялізаваліся ў адной сферы — музычным бізнесе. Больш таго, яны апынуліся ў адной кампаніі — заснаванай у 1999 годзе беларускім рэкорд-лэйбле «Bulba Records». Зразумела, аб сваёй музыцы яны не забыліся. Была пачата праца над наступнай пласцінкай «No Logo», якая з-за стылістычнай разнастайнасці матэрыялу яшчэ на падрыхтоўчай стадыі атрымала назву «Assорти».
Прадзюсарам будучага альбома стаў Раман Арлоў, выхадзец Наваполацка і сын вядомага беларускага пісьменніка Уладзіміра Арлова. Ён быў А&R-кіраўніком (прадзюсар артыста) кампаніі і ўдзельнікам шматлікіх праектаў. Менавіта Раман прапанаваў сябрам змяніць назву. Вынікам мазгавога штурму стала слова «морс», да якога для арыгінальнасці вырашылі дадаць літару «J».
Увесь год ішла праца над дэбютным альбомам нованароджанага «J:морс». Нягледзячы на тое, што калектыў пазіцыянаваўся як дуэт, у запісы прымала ўдзел шмат іншых музыкантаў, уключаючы Рамана Арлова, рытм-секцыю гурта «Стокс» і інш. У тэлефоннай гутарцы, які гучыць у песні «Он родился в пивной», вылучыўся даўні сябар «морсаў», вакаліст мінскага гурта «Neo» Вадзім Касалапаў.
Поруч з новым матэрыялам, для «Аssoрти» было перазапісана і нават перааранжавана некалькі песень з пласцінкі «No Logo» «Ода вечнага кахання». Галоўнай ударнай сілай у раскрутцы альбома стала песня «Октябрь» (аўтар — У. Пугач), напісаная і запісаная менавіта ў кастрычніку 2000, які сапраўды быў надзвычайна цёплым. На яе нават быў зняты першы кліп калектыву (рэж. І. Пінігін), які ў 2005 годзе ўвайшоў у відэабонус аўдыёскладанкі «Мое Солнце: Правдивая история 2000—2005» (кастрычнік 2005).
Сам альбом з’явіўся ў лістападзе 2000 і менавіта на ім упершыню назва гурта была напісаная праз ніжняе падкрэсліванне (дызайнер вырашыў, што так будзе сучасней). Асобнага поспеху ён не меў, але стаў прыкметнай кропкай адліку. Разам з тым, практычна адначасова з выхадам пласцінкі Уладзімір Пугач ізноў едзе ў Германію, дзе жыве і працуе ў Гамбургу.
LSD или чай? (2001—2002) Час у Германіі Уладзімір правёў не дарма не толькі ў прафесійным дачыненні. Да моманту вяртання ў Мінск у сакавіку 2001 у яго было напісана некалькі новых песень для будучай студыйнай пласцінкі «J:морс», уключаючы кампазіцыю «Серая тень» (яна ж «Время года» у рэмікс-версіі).
Там жа была напісана і песня «Кошачьи души», якая стала загаловачнай кампазіцыяй канцэртнага альбома, запісанага 30 красавіка 2001 у мінскім клубе «Тунэль» разам з легендарным клавішнікам «Машины Времени» Пятром Падгарадзецкім. На гітары граў Раман Арлоў, рытм-секцыю зноў запазычылі ў «Стокс». Зрэшты, нягледзячы на 100-працэнтную гатоўнасць запісу (звядзенне, майстарынг і т.д.), ён так і не выйшаў, стаўшы, другім (пасля пласцінкі «No Logo») галоўным фанаграфічным рарытэтам «J:морс».
«J:морс», дапоўненыя ўжо пастаянным удзельнікам праекта Раманам Арловым, усё лета 2001 г. прапрацавалі над новай студыйнай пласцінкай. Менавіта для яе былі напісаны і запісаны, пазней папулярныя «Айсберги» і «Календарем», «Серая тень» (тады звалася «Куда ты теперь»). Да канца года альбом пад назвай «LSD или чай?», які ў музычным плане ў асноўным працягваў традыцыі «Assорти» за выключэннем некалькіх поп-рокавых нумароў) быў гатовы, але з-за развалу Bulba Records яго рэліз быў адкладзены на пачатак 2002.
Наступны 2002 быў, бадай што, самы няпросты год у гісторыі калектыву. У красавіку гурт, у якога было дзве гатовых да выпуску пласцінкі (канцэртная «Кошачьи души» і студыйная «LSD или чай?»), пакідае сузаснавальнік, але, галоўнае, аўтар і вакаліст паловы ўсіх песень Арцём Лядоўскі. Ён з галавой падаецца ў бізнес і надоўга пакідае Беларусь. Такім чынам уся складзеная творчая канцэпцыя калектыву патрабавала сур’ёзнага пераасэнсавання, а запісы — перапрацоўцы. Зрэшты, асабістыя адносіны Пугача і Лядоўскага ад гэтага не сапсаваліся.
Web-дизайн (2002—2003) Застаўшыся ў гурце ўдваіх, Уладзімір Пугач і Раман Арлоў бяруць паўзу ў некалькі месяцаў. Збіраўшыся ўлетку, яны запісваюць дзве новыя песні Уладзіміра — «Web-дизайн» і «Смотри». Яны працягнулі вызначаны яшчэ на некаторых песнях «LSD или чай?» ухіл у бок калязаходняга гітарнага поп-рока. Вынік быў удалым і «Смотри» з’яўляецца ў ратацыі на радыё.
Практычна ўслед, у верасні, гурт ледзь не пакінуў Уладзімір Пугач. Ён не прыехаў на адзін з канцэртаў калектыву, паведаміўшы ў апошні момант Раману Арлову, што вырашыў завяршыць музычную кар’еру і засяродзіцца на юрыспрудэнцыі. На шчасце, праз пару тыдняў ён перадумаў. «Проста ў мяне быў цяжкі перыяд у жыцці, але, падумаўшы некаторы час, я зразумеў, што музыка да маіх праблем не мае ніякага дачынення», — прызнаўся ён пазней.
Праз некалькі месяцаў, 22 лістапада 2002, на лэйбле «West Records» выйшаў максі-сінгл «Web-дизайн», у які ўвайшлі як новыя запісы Валодзі і Рамана, так і некалькі песень з пакінутага нявыдадзеным альбома «LSD или чай?». Навіной для Беларусі было наяўнасць нараўне з 6 жывымі запісамі 5 рэміксаў, якія толькі дадалі гурту вядомасці.
Рэміксамі максі-сінгла займаліся ў выніку сталыя куратары электронных інтэрпрэтацый песень «J:морс» — DJ Evsey (Сяргей Яўсеенка) і DJ Boston (Сяргей Лядоўскі, малодшы брат Арцёма). У цэлым пласцінка была станоўча сустрэта прэсай і заўважана спажыўцамі, але, як высвятлілася пазней, гэта была толькі адпраўная кропка для будучых поспехаў.
Вясною 2003 пачынаецца гарачая ратацыя песні «Web-дизайн» і яе рэміксу на вядучых FM-станцыях Беларусі. Дагэтуль нефарматная песня становіцца візітнай карткай абноўленых «J:морс». Пад канец вясны кампазіцыя атрымлівае відэаўвасабленне. Малабюджэтны, мінімалістычны і крайне просты ролік на працягу лета і восені 2003 актыўна ратыруецца на беларускім тэлеканале «Першы музычны».
Усё гэта стымулюе продажы максі-сінгла і папулярнасць калектыву. Увосень, калі ўвесь тыраж сінгла расходзіцца, з’яўляецца яго перавыданне «Web-дизайн» (тая ж назва, толькі па-беларуску), на якім песня «Смотри» замененая на беларускамоўны варыянт «Глядзі» (аўтар новай версіі тэксту — Багдан Арлоў, родны брат Рамана).
Montevideo (2003—2004) У верасні 2003 у ратацыі з’яўляецца новая песня — «Montevideo», запісаная ўлетку 2003. Паводле традыцыі, закладзенай радыёсінглам «Web-дизайн», нараўне з дастаткова цяжкай жывой версіяй радыёстанцыям была прапанавана электронная версія ад DJ Boston, якая і стала асноўным хітом.
У кастрычніку 2003 у продажы з’яўляецца зборнік «Наша музыка 1», дзе на ўтоеным трэку размяшчалася новая беларускамоўная рэгі-кампазіцыя «J:морс» «Піва», якая дагэтуль (на момант лютага 2006) больш нідзе не выдавалася.
У лістападзе «J:морс» прымае ўдзел у трыб’юце да знакамітага беларускага рок-гурта N.R.M. — калектыў запісаў сваю версію кампазіцыі «Катуй-ратуй». На канцэртнай прэзентацыі праекта ў КЗ «Мінск» калектыў з’яўляецца з Раманам Арловым, але ў пачатку выступу ён са сцэны заяўляе аб сваім выхадзе з гурта, прадставіўшы новага гітарыста. Пазней высветлілася, што гэта быў не больш за экстравагантны піяр-ход, распачаты ім па асабістай ініцыятыве.
У пачатку 2004 года ў ратацыю быў запушчаны чарговы радыёсінгл «Альбион», а ў пачатку сакавіка выйшаў доўгачаканы альбом «Montevideo». Ён стаў па-свойму вынікам трох гадоў і трох месяцаў, якія прайшлі з часоў выхаду дэбютнага альбома «Аssoрти». У яго ўвайшлі песні з нявыданага альбома «LSD или чай?», максі-сінгла «Web-дизайн», трыб’юта N.R.M. і апошнія радыёсінглы гурта.
Нягледзячы на сваю разнастайнасць, межнае з разнашэрснасцю, пласцінка ўдалася і была добра прынята прэсай, якая стала казаць аб «J:морс», як аб лідарах беларускага поп-рока. У падтрымку рэлізу за вясну было знята два кліпа. Рэмікс «Монтевидео» экранізаваў даволі вядомы Анатоль Вечар, а песню «Альбион» — Андрэй Лескін.
Альбом «Montevideo» па выніках года, адзначаных сеткай музычных крам «Містэрыя гуку» патрапіў у першую дзясятку продажаў беларускіх рэлізаў, пацвердзіўшы поспехі калектыву. Разам з тым, у канцы снежня на конкурсе «Песня года Беларусі 2004» «J:морс» занялі 13-е месца з песняй «Альбион».
100 дорог Лета 2004 было адзначана некалькімі запісамі. Спачатку гурт запісаў песню «Зямлянка» часоў Вялікай Айчыннай для праекта «Беларускі вакзал», прысвечанага 60-годдзю вызвалення Беларусі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў (выйшла на аднайменнай кружэлцы). Затым літаральна за адзін дзень кавер гурта «Земляне» «Трава ў дома» для праекта тэлеканала «АНТ» пад назвай «Беларусь: 60 мірных гадоў». І, пад канец, уласную новую песню «Так-цік-так», над якой разам з «J:морс» упершыню працаваў клавішнік і аранжоўнік Дзяніс Варанцоў.
У канцы ліпеня на радыё з’явілася «Трава ў дома» — інтэлігентна-рамантычная версія «морсаў» адзіная з усяго праекта заставалася ў ратацыі яшчэ доўгія месяцы. У жніўні надышоў час для тэхналагічнага і фатальнага «Так-цік-так» — першага беларускамоўнага радыёсінгла гурта, на які таксама быў зняты кліп. Прычым здымкі яго пачаліся яшчэ ў маі 2004, калі была гатовая толькі інструментальная частка песні, і то ў накідах. Прэм’ера відэа адбылася ў верасні 2004 і мела даволі сур’ёзны поспех.
У кастрычніку адбыўся сумесны канцэрт з расійскім гуртом «Смысловые галлюцинации», а ў снежні надышоў час для першага сольнага выступу. Ён прайшоў у рамках прэзентацыі першага беларускага інтэрнэт-сінгла — «J:морс» «100 дорог».
У віртуальную пласцінку, размешчаную ў фармаце MP3, увайшла новая песня «Вместе навсегда (100 дарог)», запісаная ў лістападзе з Дзянісам Варанцовым, а таксама нявыданы кавер «Трава ў хаты» і тры эксклюзіўных рэміксы песень з альбома «Montevideo».
Апрель (2004—2006) Пачатак 2005 года мінуў пад знакам працы над будучым альбомам. Першымі былі запісаныя кампазіцыі «Снилось» і «Апрель». Тым часам «Вместе навсегда (100 дарог)» патрапіла ў лік найбольш ратыруемых песень беларускіх выканаўцаў, што прывяло калектыў у пачатку сакавіка на тэлеконкурс «Песня года Беларусі 2005» па выніках зімы, дзе «J:морс» занялі 5-е месца.
У пачатку красавіка на радыё з’явіўся наступны радыёсінгл «Апрель», які і даў назву да будучага альбома. Па сутнасці, гэта быў першы, з часоў «Аssорти», цалкам новы альбом «J:морс», да таго ж запісаны і напісаны ў вельмі сціслы час — дзве трэці пласцінкі было створана за два месяца.
Тым не менш, праца адназначна атрымалася і зноў была вельмі добра сустрэта прэсай, якая адзначыла сур’ёзны творчы рост гурта. Прэзентацыя альбома «Апрель» праходзіла ў практычна цалкам запоўненым КЗ «Мінск» (1300 месцаў), што лішні раз пацвердзіла сур’ёзны рост папулярнасці калектыву.
Паміж тым радыёсінгл «Апрель» апынуўся сярод лідараў сезона па ратацыях і ў выніку на «Песні года Беларусі 2005» па выніках вясны, якая праходзіла ў пачатку чэрвеня, ён заняў 8-е месца. На «Песні года Беларусі 2005» па выніках лета яго поспех паўтарыў наступны радыёсінгл, «Снилось», які выйшаў у сярэдзіне года.