Асака варсістая (Carex hirta) — шматгадовая травяністая расліна, тыпавы від роду сямейства .
Батанічнае апісанне
Трава ярка-зялёнай або шыза-зялёнай афарбоўкі з доўгімі паўзучымі карэнішчамі, якая ўтварае друзлыя дзярновіны і дае доўгія (гарызантальная частка 10-50 см даўжынёй патоўшчаныя парасткі двух відаў: апагеатропныя і дыягеатропныя. Адзін з рэдкіх відаў асок, якія даюць падоўжаныя вегетатыўныя парасткі.
Сцёблы прамастаячыя гладкія, 10-60 см вышынёй, ля аснавання апранутыя гладкімі, чырванавата-бурымі, бязлісцевыя похвамі, у суквецці шурпатыя.
Пласцінкі лісця 2-4 (5 ) мм шырынёй, апушаныя з абодвух бакоў, рэдка голыя, тонка завостраныя, карацей сцябла.
Каласкі у ліку 3-5, дадолу магчыма моцна расстаўленыя. Верхнія (1)2—3(5) каласкоў тычынкавыя, збліжаныя, булавападобна-ланцэтныя, 1,5-3 см даўжынёй ; астатнія песцічныя, цыліндрычныя, 1,5-4 см даўжынёй, 0,8 см шырынёй, друзлыя, ніжнія звычайна на ножках да 2 см даўжынёй. Песцічные каласкі размешчаны амаль па ўсім сцябле. Лускі тычынкавых каласкоў зваротна-яйкападобныя, шыпавата-завостраныя, светла-іржавыя, магчыма валасістыя. Лускі песцічных каласкоў даўгавата-яйкападобныя, магчыма доўгавосцевыя, светла-іржавыя, у сярэдзіне светла-зялёныя, рассеяна-валасістыя, з трыма жылкамі, карацей мяшочкаў. песцікаў 3. Мяшэчкі 5,5-7 мм даўжынёй, тонкакожыстыя, даўгавата-канічна-яйкападобныя, звычайна па ўсёй паверхні густа-валасістыя, уздута-трохграневыя, зеленаватыя або іржава-крапчатыя, з выступоўцамі, некалькі патоўшчанымі жылкамі, амаль сядзячыя, паступова звужаныя ў падоўжаны шчаціністы, некалькі растапыраны носік. Носік 1,5-3,5 мм даўжынёй, зелянява-жоўты, не адрозны па колеры ад астатняй часткі мяшочка, з шылападобнымі, цвёрдымі зубцамі (0,5) 1 — 2,5 (3) мм даўжынёй.
Ніжні крыючы ліст большай часткай з доўгай похвай, амаль роўны суквеццю.
Квіценне доўжыцца з мая па чэрвень. Плоданасіць у маі-чэрвені.
Лік храмасом 2n = 112.
Вар'іруе па ступені опушенасці похваў і пласцінак лісця: ад рассеяна-валасістых да голых і толькі ля верхняга краю плёнчатага боку похвы заўсёды валасістых. Звычайна апушаны ўсе часткі ліста, а ва ўмовах залішняга ўвільгатнення нярэдкія парасткі з голымі лісцем. Валасінкі ў гэтага віду своеасаблівыя: сценкі іх маюць невялікія выпукласці (мамілозны), тады як у іншых відаў асокаў валасінкі з гладкімі сценкамі.
Распаўсюджанне Еўропа, Еўрапейская частка Расіі: усе раёны, акрамя Арктыкі, Каўказ, Прыбалтыка, Украіна, Беларусь; Малдова, Далёкі Усход: Усурыйскі край (поўдзень, занасное) Заходняя Азія: Турцыя, Іран (хрыбет ) Паўночная Амерыка (занасное) Паўночная Афрыка.
Расце на прырэчных схілах і берагах вадаёмаў, на вільготных і сухіх пясчаных участках, у гліністых месцах, на сырых лугах і пашах, у светлых лісцяных лясах, на ўзлесках, у зарасніках хмызнякоў, па краях дарог і насыпах.
Выкарыстанне У карэнішчах знойдзеныя сапаніны, сляды эфірнага алею, крухмал, смолы, а ў лісці — алкалоіды.
У народнай медыцыне адвар карэнішчаў выкарыстоўваецца як лёгкае адхарквальнае пры бранхіце і пры захворваннях нервовай сістэмы. Ужыванне яго проціпаказана пры гастрыце і язвавай хваробы страўніка.
Літаратура
Спасылкі
Катэгорыя:Асаковыя Катэгорыя:Флора Еўразіі Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі Катэгорыя:Флора Афрыкі Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе