Цярнопальскі нацыянальны медыцынскі ўніверсітэт імя І. Я. Гарбачэўскага — навучальная ўстанова вышэйшай медыцынскай адукацыі на Украіне па падрыхтоўцы высокакваліфікаваных спецыялістаў медыцынскага профілю, знаходзіцца ў Цярнопале.
ГісторыяІсторія Тернопільського державного медичного університету ім. І. Я. Горбачевського Цярнопальскі медыцынскі інстытут заснаваны ў 1957 годзе ў адпаведнасці з пастановай тагачаснага ўрада УССР ад 12 красавіка. Першым дырэктарам (рэктарам) медыцынскага інстытута стаў Пётр Агей, а прарэктарам — Арсен Мартынюк. Рашэннем абласнога савета выдзелена два навучальных корпуса і два інтэрнаты. Клінічнай базай стала гарадская бальніца, якая адначасова выконвала функцыі абласной лячэбніцы. Адначасова пачалося будаўніцтва марфалагічнага корпуса, абласной бальніцы і яшчэ аднаго інтэрната. У інстытуце адкрыта 19 кафедр, працавала 66 выкладчыкаў, сярод якіх — 1 доктар навук і 17 кандыдатаў навук. Навукоўцамі інстытута сталі Канстанцін Кованов, Расціслаў-Юрый Камароўскі, Анатоль Локай, Іван Сытник, Мікалай Скакун. Сярод заснавальнікаў быў і будучы акадэмік Яўген Ганчарук.
У інстытуце арганізаваны тры курсы, дзе навучалася 624 студэнты: на I курс прынялі 210, на II і III курсы залічылі адпаведна 120 і 224 студэнтаў, добраахвотна перайшоўшых з медыцынскіх інстытутаў Украіны, Расіі і іншых рэспублік тагачаснага СССР. У 1959 годзе адбыўся першы навуковы форум на базе інстытута — выязная канферэнцыя Ўкраінскага грамадства патафізіёлагаў. У кастрычніку 1960 года тут праведзены VII пленум Навуковага таварыства хірургаў Украіны. Інстытут зарабіў педагагічны, навуковы, лячэбны і культурна-адукацыйны цэнтр вобласці.
У 1960-1961 гадах уведзены ў строй марфалагічны корпус, завершана будаўніцтва асноўнай клінічнай базы інстытута — абласной бальніцы, уведзены ў дзеянне абласную паліклініку. У інстытуце ўжо навучалася 1360 студэнтаў, функцыянавала 30 кафедраў, на якіх працавала 148 выкладчыкаў — 7 дактароў і 66 кандыдатаў навук. Першы выпуск 203 лекараў адбыўся ў чэрвені 1961 года. Пасля 8 чалавек з гэтага выпуску атрымала ступень доктара, а 19 — кандыдата медыцынскіх навук.
Нямала новага ў дзейнасці інстытута з'явілася і ў наступныя 1970-1980-я гады. За першыя 10 гадоў існавання інстытута пабудаваны 2 інтэрнаты, віварый з лабараторыямі. На базе інстытута праводзіліся шматпрофільныя рэспубліканскія канферэнцыі. У 1969 годзе адкрыта падрыхтоўчае аддзяленне, якое функцыянавала да 1992-га і адноўлена ў 1997 годзе для замежных грамадзян. Для аздараўлення студэнтаў і выкладчыкаў у сек. Більче-Залатое Баршчэўскага раёна ў 1972 годзе пабудаваны спартыўна-аздараўленчы лагер «Бярозка». У 1971 годзе завершана будаўніцтва спартыўнага корпуса, у 1989 — адкрыты прафілакторый. З 1979 года ў інстытуце, акрамя дзеючага лячэбнага, адкрываецца другі факультэт — паслядыпломнай падрыхтоўкі ўрачоў, адкрыты навучальныя музеі: кафедры біялогіі, кафедры анатоміі чалавека (лічыцца адным з лепшых анатамічных музеяў у Украіне). У 1982 годзе пачаў дзейнічаць музей гісторыі інстытута. Да 25-годдзя інстытута адкрыліся новыя інтэрнаты на 1000 месцаў. У інстытуце на гэты час навучалася звыш 2500 студэнтаў, лекараў-курсантаў і інтэрнаў. На 36 кафедрах працавала 310 выкладчыкаў, сярод якіх — 27 дактароў і 207 кандыдатаў навук. Траціна выкладчыкаў інстытута складалі яго выпускнікі. У 1989 годзе адкрыта Цэнтральная навукова-даследчая лабараторыя.
З набыццём Украінай Незалежнасці адкрыліся новыя магчымасці для развіцця інстытута, ўваходжання яго ў рынкавыя адносіны, у еўрапейскую адукацыйную сыстему. Пастановай Кабінета Міністраў Украіны ад 1 ліпеня 1992 г. інстытуту прысвоена імя Івана Якаўлевіча Гарбачэўскага. У 1994 годзе інстытут акрэдытаваны па IV (найвышэйшаму) ўзроўню. Атрымана ліцэнзія на прыём 400 студэнтаў на медыцынскі факультэт. У 1995 — адчынен медсястрынскі факультэт па спецыяльнасцях, створаны навучальны комплекс — медыцынскі інстытут-ліцэй (цяпер Галіцкі каледж) м. Цернопаля. 30 студзеня 1997 года Пастановай Кабінета Міністраў Украіны інстытут атрымаў статус медыцынскай акадэміі. Ад 1997 года пры акадэміі функцыянуе спецыялізаваны савет па абароне дысертацый па спецыяльнасцях «Хірургія», «Нармальная анатомія» (медыцынскія і біялагічныя навукі) і «Паталагічная фізіялогія», ад 2004 — «Педыятрыя, акушэрства і гінекалогія». У 1999 годзе акадэмія паспяхова прайшла пераатэстацыю на пацверджанне IV ўзроўню акрэдытацыі. У 2000-м упершыню праведзены прыём на фармацэўтычны факультэт, які пачаў падрыхтоўку правізараў, а ад 2001 — клінічных правізараў і правізараў-касметолагаў. Медсястрынскі факультэт рэарганізаваны ў факультэт бакалаўрыяту і малодшых спецыялістаў медыцыны, у 2003 г. — рэарганізавана ў медыцынскі каледж. Ад 1997 года на ўсіх курсах, а таксама ў клінічнай ардынатуры, пачалося навучанне замежных грамадзян, з гэтага ж года яны навучаюцца на падрыхтоўчым аддзяленні.
У 1998 годзе наноў адрамантавана, абсталявана і рэарганізаваны ў спартыўна-аздараўленчую базу адпачынку студэнтаў і выкладчыкаў былы спартыўна-аздараўленчы лагер «Бярозка». У 2001 — набыта новая спартыўна-аздараўленчая база «Чырвоная каліна» ў Тэрэбаўлянскім раёне.
Па выніках рэйтынгавай ацэнкі ўсіх відаў дзейнасці ў 2000 годзе акадэмія заняла трэцяе месца сярод вышэйшых медыцынскіх навучальных устаноў Украіны IV ўзроўню акрэдытацыі. Распараджэннем Кабінета Міністраў Украіны ад 17 лістапада 2004 года на падставе загаду МОЗ Украіны ад 2 снежня 2004 года акадэмію рэарганізавалі ў Цярнопальскі дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт імя І. Я. Гарбачэўскага.
За апошнія 15 гадоў кардынальна ўмацавана матэрыяльна-тэхнічная база ўніверсітэта: камп'ютэрызаваны ўсе кафедры, бібліятэка з 4 чытальнымі заламі і філіяламі на ўсіх клінічных кафедрах і ў вучэбна-навуковых інстытутах, арганізаваны камп'ютэрны цэнтр, 39 кампутарных класаў з выхадам у Інтэрнэт. Створана выдавецтва «Укрмедкніга» з уласным паліграфічным комплексам. Ўніверсітэт з'яўляецца сузаснавальнікам і выдаўцом 12 усеўкраінскіх навуковых часопісаў, 10 з якіх прызнаныя МОН Украіны; выпускаюцца абласныя газеты: «Медыцынская акадэмія» і «Ўніверсітэцкая бальніца». Створаны лячэбна-дыягнастычны цэнтр са стаматалагічнай паліклінікай, у складзе якога адкрыты сучасны Цэнтр дэнтальнай імплантацыі — трэці пасля Кіева і Львова, першы ў Украіне, створаны на базе навучальнай установы.
У 2010-2011 гадах рэканструявана, абсталявана і адкрыта пяць ўніверсітэцкіх вучэбна-практычных цэнтраў першаснай медыка-санітарнай дапамогі ў сёлах вобласці. Акрамя гэтага, у адной з вёсак пачата рэалізацыя яшчэ аднаго пілотнага праекта — стварэнне вучэбна-практычнага цэнтра для догляду людзей сталага ўзросту, абапіраючыся на вопыт, атрыманы падчас стажыроўкі выкладчыкаў ўніверсітэта ў Нідэрландах.
Структура ўніверсітэта
Факультэты медыцынскі (лячэбная справа); фармацэўтычны (фармацыя, клінічная фармацыя, тэхналогія парфумерна-касметычных сродкаў); стаматалагічны факультэт; замежных студэнтаў; паслядыпломнай адукацыі.
Вучэбна-навуковыя інстытуты марфалогіі; медыка-біялагічных праблем; фармакалогіі, гігіены і медыцынскай біяхіміі ім. М. П. Скакуна; мадэлявання і аналізу паталагічных працэсаў; медсясцёр (сястрынская справа — бакалаўр, лабараторная дыягностыка — бакалаўр, сястрынская справа — малодшы спецыяліст).
Вучэбна-практычныя цэнтры першаснай медыка-санітарнай дапамогі
Кафедры Ва ўніверсітэце дзейнічае больш за 40 кафедраў.
Ўніверсітэцкая бальніца
Падрыхтоўчае аддзяленне для замежных грамадзян
Выдавецтва «Укрмедкнига» Выдавецтва «Укрмедкнига» заснавана ў 1997 годзе з уласным паліграфічным комплексам, якое з'яўляецца базавым для ЦМК па СМА МЗ Украіны і цяпер найбуйнейшым спецыялізаваным медыцынскім выдавецтвам ў Украіне і адзіным, якое друкуе прадукцыю толькі на ўкраінскай мове або ў перакладзе з украінскай. Выдавецтва забяспечыла украінскамоўнымі падручнікамі і дапаможнікамі вышэйшыя медыцынскія навучальныя ўстановы Украіны III-IV узроўняў акрэдытацыі на 60 %, а І-ІІ узроўняў акрэдытацыі — на 80 %. За час існавання выдавецтва выдадзена 139 падручнікаў (у т . ч. 8 англамоўных), 223 навучальных дапаможніка (12 англамоўных), 62 навуковых манаграфіі, 87 зборнікаў матэрыялаў навуковых канферэнцый.
Ўніверсітэт з'яўляецца сузаснавальнікам і выдаўцом 12 ўсеўкраінскіх навуковых часопісаў, 10 з якіх прызнаныя МОН Украіны; выпускаюцца абласныя газеты «Медыцынская акадэмія» і «Ўніверсітэцкая бальніца».
Вучэбна-аздараўленчы комплекс «Чырвоная каліна»
У вучэбна-аздараўленчым комплексе «Чырвоная каліна» з кангрэс-цэнтрам, і гатэлем, комплексам харчавання, спартыўна-фізкультурным базай і студэнцкім профилакторием штогод праходзяць аздараўленне 20 % студэнтаў. Тут «Чырвоная каліна» функцыянуе навучальны цэнтр па падрыхтоўцы афіцэраў запасу кафедры экстранай медыцынскай дапамогі і медыцыны катастроф з курсам ваеннай падрыхтоўкі, дзе штогод праходзяць ўсеўкраінскі трэнінгі і навучанне; у прыватнасці, у траўні 2006 года — сумесныя вучэнні з НАТА з удзелам афіцэраў з Германіі, Даніі і Польшчы. Акрамя гэтага, у навучальна-аздараўленчым комплексе размешчаны батанічны сад лекавых раслін фармацэўтычнага факультэта, а таксама падсобную гаспадарку, якое забяспечвае віварый паддоследнымі жывёламі і прадуктамі.
Віварый
Сядзіба-музей сям'і І. Я. Гарбачэўскага У з. Зарубинцы Збаражского раёна Цярнопальскай вобласці дзейнічае дом-музей сям'і І. Я. Гарбачэўскага.
Кадравы склад Сярод 580 навукова-педагагічных работнікаў ЦДМЎ дзве траціны — яго выпускнікі. На 48 кафедрах працуюць 87 дактароў навук, прафесараў і 348 кандыдатаў навук, дацэнтаў, у т . ч. 3 члены-карэспандэнты НАШМАТ Украіны, 9 Заслужаных дзеячаў навукі і тэхнікі, 2 Заслужаныя работнікі адукацыі, 2 лаўрэата Дзяржаўнай прэміі Украіны ў галіне навукі і тэхнікі, 3 Заслужаных вынаходніка, 3 Заслужаныя лекары Украіны.
Рэктары Пётр Агей — 1957-1972; Іван Гетман — 1972-1981; Іван Смяян — 1981-1997; Леанід Кавальчук — 1997-2014; Міхаіл Корда — ад 2015.
Адміністрацыя Корда Міхаіл Міхайлавіч — рэктар Кавальчук Аляксандр Леанідавіч — першы прарэктар па навукова-педагагічнай працы Шульгай Аркадзь Гаўрылавіч — прарэктар па навукова-педагагічнай працы Клешч Іван Мікалаевіч — прарэктар па навуковай рабоце Запорожан Сцяпан Іосіфавіч — прарэктар па навукова-педагагічнай і лячэбнай працы Слабы Алег Багдановіч — прарэктар па навукова-педагагічнай рабоце і сацыяльных пытаннях Боярчук Аксана Раманаўна — дэкан медыцынскага факультэта Каробка Дзмітрый Барысавіч — дэкан фармацэўтычнага факультэта Бойцанюк Святлана Іванаўна — дэкан стаматалагічнага факультэта Сельскі Пётр Рамановіч — дэкан факультэта замежных студэнтаў Свістун Раман Васільевіч — дырэктар ННИ паслядыпломнай адукацыі Ястремская Святлана Аляксандраўна — дырэктар ЎНІ медсестринства Мудрык Таццяна Евгенівна — галоўны бухгалтар
Вучоны савет
Вучэбна-метадычная работа
На аснове атрыманага вопыту амерыканскіх і еўрапейскіх вышэйшых навучальных устаноў ва ўніверсітэце ўведзена новая форма арганізацыі навучальнага працэсу па крэдытна-модульнай сістэме з ужываннем методык «адзінага дня», ліній практычных навыкаў, практычна-арыентаванай Z-сістэмы навучання, семестравага тэставага кантролю ведаў студэнтаў ўніверсітэцкім незалежным цэнтрам тэставання, сеткавы навучальнай сістэмы на аснове Інтэрнэт-тэхналогій, якая з'яўляецца аналагам сучаснай еўрапейскай сістэмы (Венскі медыцынскі ўніверсітэт) і карэнным чынам адрозніваецца ад прынятай у іншых украінскіх ўніверсітэтах. Увядзенне незалежнага общеуниверситетского цэнтра тэставання зрабіла немагчымым карупцыйныя праявы ў ўніверсітэце.
Выкладчыкамі ўніверсітэта створана амаль 250 навучальных мультымедыйных кампакт-дыскаў, якія ўтрымліваюць электронныя падручнікі, навучальныя відэафільмы і кантралюючыя праграмы, — усяго больш за 23 700 найменняў.