Молі-малюткі (Nepticulidae) — сямейства матылькоў. Выкапнёвыя рэшткі (характэрныя міны на лісці) вядомыя, пачынаючы з мелавога перыяду.
Апісанне Вельмі дробныя або дробныя матылі. Да гэтага сямейства адносяцца самыя дробныя з лускакрылых з размахам крылаў каля 3 мм. Размах крылаў 2,8—7 мм, рэдка да 12,5 мм. Ротавы апарат развіты слаба. Сківічныя шчупікі заўсёды 5-членікавыя, у натуральным становішчы выгнутыя, збліжаныя. Галава пакрыта ўскудлачанымі лускавінкамі, першы членік вусікаў пляскаты і пашыраны, у спакоі прыкрывае вочы. Губныя (лабіяльныя) шчупікі карацей сківічных, амаль заўсёды 3-членікавыя. Вочы круглявыя, вельмі вялікія. Вочкі адсутнічаюць. Ззаду вусікаў каля вачэй, маецца пара моцна склератызаваных грудкоў. Вусікі ніткападобныя.
Пярэднія крылы аднатонныя, плямістыя, з перавязямі. Часта плямы, палосы або ўсе крыло бліскучыя, з рознымі адценнямі металічнага адліву. Заднія крылы ў розных відаў адрозніваюцца інтэнсіўнасцю і адценнем афарбоўкі. Махры доўгія, бліскучыя. Часам маюцца андраканіяльныя лускавінкі рознай формы. Жылкаванне моцна рэдукавана. У палавой сістэме самак, як і ў іншых не-дытрызных лускакрылых, капуляцыйная адтуліна злучана з яйкавыводнай.
Вусені вядуць мінуючы спосаб жыцця, робяць змеяпадобныя, змея-плямападобныя і плямападобныя міны на лісці дрэў, некаторыя віды — у сцеблах і пладах. Сустракаюцца на раслінах больш за 30 батанічных сямействаў 20 надпарадкаў. На відавым узроўні вельмі моцна выказана стэнафагія. Монафагі складаюць каля 70—80 % ад усіх даследаваных відаў сусветнай фаўны. Многія віды трафічна звязаныя з культурнымі пладовымі і з’яўляюцца сур’ёзнымі шкоднікамі, астатнія могуць быць аднесены да ліку патэнцыйных шкоднікаў.
Арэал Распаўсюджанне сусветнае (у Палеарктыцы 11 родаў і каля 350 відаў).
Падсямействы і роды 884 відаў (862+22 віды), у тым ліку буйнейшы род Stigmella (428+22 = 450 відаў)van Nieukerken, E.J., Doorenweerd, C., Hoare, R.J.B. & Davis, D.R. 2016. Revised classification and catalogue of global Nepticulidae and Opostegidae (Lepidoptera, Nepticuloidea). ZooKeys 628: 65—246. doi: 10.3897/zookeys.628.9799. (апісанне яшчэ 22 новых відаў: 862+22=884 відаў Nepticulidae)Diškus Arūnas, Puplesis Rimantas. 2003. Catalogue of the World Nepticuloidea & Tischerioidea. 318—436 pp. In: Puplesis, R., Diškus A. The Nepticuloidea & Tischerioidea (Lepidoptera) — a global review, with strategic regional revisions (in Lithuanian and English). — Lututė Publishers, Kaunas, 2003. — 512 pp. ISBN 9955-575-09-3(31 Oct 2016).
Pectinivalvinae Pectinivalva Roscidotoga Nepticulinae Acalyptris (Acalyptris janzeni van Nieukerken & Nishida, 2016) Areticulata Astigmella Bohemannia Dechtiria Ectoedemia Enteucha Etainia Fedalmia Fomoria Glaucolepis Johanssoniella Laqueus Levarchama Manoneura Microcalyptris Nepticula Niepeltia Parafomoria Simplimorpha Stigmella Stigmellites Trifurcula Varius Varus Zimmermannia Incertae sedis (падсямейства невядома) Artaversala Hesperolyra van Nieukerken, 2016 (тып Fomoria diskusi Puplesis & Robinson, 2000; Hesperolyra saopaulensis van Nieukerken, 2016) Neotrifurcula van Nieukerken, 2016 (тып Neotrifurcula gielisorum van Nieukerken, 2016 (Чылі) Ozadelpha van Nieukerken, 2016 (тып Ozadelpha conostegiae van Nieukerken & Nishida, 2016) Sinopticula
Літаратура Davis, D. R. (1999). The Monotrysian Heteroneura. Ch. 6, pp. 65–90 in Kristensen, N. P. (Ed.). Lepidoptera, Moths and Butterflies. Volume 1: Evolution, Systematics, and Biogeography. Handbuch der Zoologie. Eine Naturgeschichte der Stämme des Tierreiches / Handbook of Zoology. A Natural History of the phyla of the Animal Kingdom. Band / Volume IV Arthropoda: Insecta Teilband / Part 35: 491 pp. Walter de Gruyter, Berlin, New York. Hoare, R. J. B. (2000). A new genus of primitive Nepticulidae (Lepidoptera) from eastern Australia, with a revised diagnosis of nepticulid subfamilies. Zoological Journal of the Linnean Society, 128(3): 289—317. Labandeira, C. C., Dilcher, D. L., Davis, D. R. and Wagner, D. L. 1994. Ninety-Seven Million Years of Angiosperm-Insect Association: Paleobiological Insights into the Meaning of Coevolution. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, 91(25): 12278-12282. Puplesis, R., Diskus, A., Robinson, G. S. and Onore, G. (2002). A review and checklist of the Neotropical Nepticulidae (Lepidoptera). Bulletin of The Natural History Museum. Entomology Series, 71: 59-76. Scoble, M. J. (1983). A revised cladistic classification of the Nepticulidae (Lepidoptera) with descriptions of new taxa mainly from South Africa. Monographs of the Transvaal Museum.
Катэгорыя:Молі Катэгорыя:Сямействы насякомых Катэгорыя:Матылі