Konvertibilna marka (oznaka: KM; kôd: BAM) jest nacionalna valuta Bosne i Hercegovine. Stoti dio konvertibilne marke je fening. Iako su novčanice i kovanice jedinstvene za sve administrativne jedinice Bosne i Hercegovine, odnosno Federaciju Bosne i Hercegovine (FBIH), Republiku Srpsku (RS) i Brčko distrikt, dizajn novčanica od 10 KM, 20 KM, 50 KM i 100 KM diferencirane su za oba entiteta.
Centralna banka Bosne i Hercegovine nadležna je institucija za održavanje monetarne stabilnosti u BiH. Ona je konvertibilnu marku vezala za euro (prvobitno za njemačku marku) i svaka izdana novčanica ima pokriće u eurima. Fiksni kurs je 1 KM = 0,51129 €, odnosno 1€ = 1,95583 KM. Ona također izdaje domaću valutu sa punim pokrićem u deviznim sredstvima.
Historija Konvertibilna marka je definisana Dejtonskim sporazumom iz 1995, konkretno u Aneksu IV (Ustav Bosne i Hercegovine), u članu VII koji definiše Centralnu banku Bosne i Hercegovine kao jedini organ nadležan za izdavanje valute i vođenje monetarne politike na cijeloj teritoriji Bosne i Hercegovine. Zamijenila je bosanskohercegovački dinar (BAD), hrvatsku kunu (HRK) i jugoslavenski dinar (YUM; do 1994. Dinar Republike Srpske) 22. juna 1998. Marka se odnosi na njemačku marku, valutu za koju je bila vezana po nominalnom iznosu.
Etimologija Oba imena potiču iz njemačkog jezika. Bosna i Hercegovina je na svoja tri službena jezika usvojila njemačke imenice i kao posuđenice marka i pfenig. Službeni list BiH, Službene novine FBiH, Službeni glasnik RS i drugi službeni dokumenti prepoznavali su pfenig ili пфениг kao naziv podjedinice. Međutim, "pf" u "pfenig" na ovim jezicima gotovo da je neizgovorljiv, pa je izgovor praktično odmah sveden na "fening", što je na kraju dovelo do pogrešnog pisanja. Novčanice od 50 feninga, koje su bile su u opticaju od 1998. do 2003, označene su kao "50 KONVERTIBILNIH PFENIGA/50 КОНВЕРТИБИЛНИХ ПФЕНИГА"; iako tehnički, riječ konvertibilni ne bi trebala označavati riječ pfenig jer je samo marka konvertibilna. (Pogledajte sekciju Greške za sve greške na novčanicama i kovanicama).
Kovanice od 10, 20 i 50 feninga su u opticaju od 1998, dok je kovanica od 5 feninga puštena u opticaj tek 2006. Na svakoj kovanici ugravirano je ""/"" na aversu. Pogrešno napisana riječ "/" nikada nije ispravljena, te se toliko učvrstio da je tako službeno usvojeno i nije priznat kao netačan. Zbog opće zbrke oko stranog naziva valute, najčešće konvertibilnu marku naziva jednostavno "marka", dok za feninge nekolicina koristi riječ "kovanice".
Kovanice U decembru 1998. uvedene su kovanice u apoenima od 10, 20 i 50 feninga. Kovanice od 5 feninga, 1 KM, 2 KM i 5 KM su uvedene kasnije. Kovanice je dizajnirao bosanskohercegovački dizajner Kenan Zekić i kovane su u Kraljevskoj kovnici novca (Royal Mint) u Llantrisantu (Vels, Ujedinjeno Kraljevstvo). IzgledVrijednostTehnički parametriOpisDatumAversReversPrečnikDebljinaMasaSastavRubAversReverskovanjaizdavanjapovlačenjaistekabez okvira|100x100pikselbez okvira|100x100piksel5 F18 mm1,7 mm2,66 gČelična jezgrasa premazom niklaNazubljenKarta države,naziv države,denominacijaZastava države,naziv države,godina kovanja2005–trenutno5. januar 2006.Trenutno u upotrebi.bez okvira|100x100pikselbez okvira|100x100piksel10 F20 mm1,9 mm3,9 gČelična jezgrasa premazom bakraGlatak1998–trenutno9. decembar 1998.bez okvira|100x100pikselbez okvira|100x100piksel20 F22 mm4,5 gNazubljenbez okvira|100x100pikselbez okvira|100x100piksel50 F24 mm1,7 mm5,15 gbez okvira|100x100pikselbez okvira|100x100piksel1 KM23,25 mm1,9 mm4,95 gČelična jezgrasa premazom niklaNarezan i glatakDenominacija,naziv države,uvučeni i obrnutitrouglovi*Grb države,naziv države,godina kovanja2000–trenutno31. juli 2000.bez okvira|100x100pikselbez okvira|100x100piksel2 KM25,75 mm6,9 gUnutrašnji prsten: bakar-nikl sive boje;Vanjski prsten: nikl-mesing zlatne bojeGolub mirabez okvira|100x100pikselbez okvira|100x100piksel5 KM30 mm2,1mm10,35 gUnutrašnji prsten: nikl-mesing zlatne boje;Vanjski prsten: bakar-nikl sive bojeNazupčen2005–trenutno5. januar 2006.* Trouglovi su namijenjeni osobama s oštećenjem vida.
Novčanice
Novčanice u apoenima od 50 F, 1, 5, 10, 20, 50 i 100 KM uvedene su 1998. Novčanica od 200 KM je uvedena 2002, dok su novčanice od 50 feninga, 1 i 5 KM kasnije povučene iz opticaja. Također, novčanice starije od 2012. serije povučene su iz upotrebe i prestale biti zakonsko sredstvo plaćanja 1. januara 2025. Centralna bank BiH vrši njihovu zamjenu do 31. decembra 2035.
Novčanice od 50 feninga, 1, 5, 10, 20, 50 i 100 konvertibilnih maraka štampane su u francuskoj štampariji Francois-Charles Oberthur, Fiduicare u Parizu, a novčanica od 200 KM u austrijskoj štampariji Österreichische Banknoten und Sicherheitsdruck GmbH (OeBS) u Beču. Sve novčanice su proizvedene u dvije varijante, osim 200 KM koja je ista za oba entiteta.
Federacija Bosne i Hercegovine IzgledVrijednostTehnički parametriOpisDatumLiceNaličjeDimenzijeVodeni znakLiceNaličještampanjaizdavanjapovlačenjaistekaPrva serija (1998)bez okvira|200x200pikselbez okvira|200x200piksel50 F120 mm × 60 mmMonogram Centralne banke BiHSkender KulenovićStećak Zgošća, fragment1998.22. juni 1998.1. januar 2003.1. april 2018.bez okvira|200x200pikselbez okvira|200x200piksel1 KMIvan Franjo JukićStećak Stolac, fragment1. januar 2009.bez okvira|200x200pikselbez okvira|200x200piksel5 KM122 mm × 62 mmMeša SelimovićDrveće1. januar 2010.bez okvira|200x200pikselbez okvira|200x200piksel10 KM130 mm × 65 mmMak DizdarStećak Križevići, fragment1. januar 2025.1. januar 2036.bez okvira|200x200pikselbez okvira|200x200piksel20 KM138 mm × 68 mmAntun Branko ŠimićStećak Radimlja, fragmentbez okvira|200x200pikselbez okvira|200x200piksel50 KM146 mm × 71 mmMusa Ćazim ĆatićStećak Zgošća, fragmentbez okvira|200x200pikselbez okvira|200x200piksel100 KM154 mm × 74 mmNikola Šop27. juni 1998.Druga serija (2002)bez okvira|200x200pikselbez okvira|200x200piksel50 KM146 mm × 71 mmMonogram Centralne banke BiHMusa Ćazim ĆatićStećak Zgošća, fragment2002.1. april 2002.1. januar 2025.1. januar 2036.bez okvira|200x200pikselbez okvira|200x200piksel100 KM154 mm × 74 mmNikola ŠopTreća serija (2007)bez okvira|200x200pikselbez okvira|200x200piksel50 KM146 mm × 71 mmMonogram Centralne banke BiHMusa Ćazim ĆatićStećak Zgošća, fragment2007.1. maj 2007.1. januar 2025.1. januar 2036.bez okvira|200x200pikselbez okvira|200x200piksel100 KM154 mm × 74 mmNikola ŠopĆetvrta serija (2008)bez okvira|200x200pikselbez okvira|200x200piksel50 KM146 mm × 71 mmMonogram Centralne banke BiHMusa Ćazim ĆatićStećak Zgošća, fragment2008.4. februar 2008.1. januar 2025.1. januar 2036.bez okvira|200x200pikselbez okvira|200x200piksel100 KM154 mm × 74 mmNikola Šopbez okvira|200x200pikselbez okvira|200x200piksel10 KM130 mm × 65 mmMak DizdarStećak Križevići, fragment4. novembar 2008.bez okvira|200x200pikselbez okvira|200x200piksel20 KM138 mm × 68 mmAntun Branko ŠimićStećak Radimlja, fragmentPeta serija (2009)bez okvira|200x200pikselbez okvira|200x200piksel50 KM146 mm × 71 mmMonogram Centralne banke BiHMusa Ćazim ĆatićStećak Zgošća, fragment2009.14. decembar 2009.1. januar 2025.1. januar 2036.Šesta serija (2012)bez okvira|200x200pikselbez okvira|200x200piksel10 KM130 mm × 65 mmMonogram Centralne banke BiHMak DizdarStećak Križevići, fragment2012.1. juni 2012.Trenutno u upotrebi.bez okvira|200x200pikselbez okvira|200x200piksel20 KM138 mm × 68 mmAntun Branko ŠimićStećak Radimlja, fragmentbez okvira|200x200pikselbez okvira|200x200piksel50 KM146 mm × 71 mmMusa Ćazim ĆatićStećak Zgošća, fragmentbez okvira|200x200pikselbez okvira|200x200piksel100 KM154 mm × 74 mmNikola ŠopSedma serija (2017)bez okvira|200x200pikselbez okvira|200x200piksel10 KM130 mm × 65 mmMonogram Centralne banke BiHMak DizdarStećak Križevići, fragment2017.14. april 2017.Trenutno u upotrebi.bez okvira|200x200pikselbez okvira|200x200piksel50 KM146 mm × 71 mmMusa Ćazim ĆatićStećak Zgošća, fragmentbez okvira|200x200pikselbez okvira|200x200piksel100 KM154 mm × 74 mmNikola ŠopOsma serija (2019)bez okvira|200x200pikselbez okvira|200x200piksel10 KM130 mm × 65 mmMonogram Centralne banke BiHMak DizdarStećak Križevići, fragment2019.4. novembar 2019.Trenutno u upotrebi.bez okvira|200x200pikselbez okvira|200x200piksel20 KM138 mm × 68 mmAntun Branko ŠimićStećak Radimlja, fragmentbez okvira|200x200pikselbez okvira|200x200piksel50 KM146 mm × 71 mmMusa Ćazim ĆatićStećak Zgošća, fragmentbez okvira|200x200pikselbez okvira|200x200piksel100 KM154 mm × 74 mmNikola ŠopDeveta serija (2024)bez okvira|200x200pikselbez okvira|200x200piksel10 KM130 mm × 65 mmMonogram Centralne banke BiHMak DizdarStećak Križevići, fragment2024.13. mart 2024.Trenutno u upotrebi.bez okvira|200x200pikselbez okvira|200x200piksel20 KM138 mm × 68 mmAntun Branko ŠimićStećak Radimlja, fragmentbez okvira|200x200pikselbez okvira|200x200piksel50 KM146 mm × 71 mmMusa Ćazim ĆatićStećak Zgošća, fragmentbez okvira|200x200pikselbez okvira|200x200piksel100 KM154 mm × 74 mmNikola Šop
Republika Srpska