Godina 861. (DCCCLXI) bila je redovna godina koja počinje u srijedu u julijanskom kalendaru. Oznaka 861. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Događaji Evropa Mart – Kralj Karlo Ćelavi imenuje Roberta Snažnog za markgrofa Neustrije. Produžava svoj mandat kampanjom protiv Salomona, vojvode "kralja" Bretanje. Robert unajmljuje kombiniranu flotu Seine-Loire za 6.000 funti srebra, 'prije nego što se Salomon može udružiti s njima protiv njega'. Zauzvrat, Salomon angažuje 12 vikinških brodova pod komandom Hasteina, da napadnu grofoviju Maine, koja, s Anjouom, postaje stisnuta između Bretanje i Neustrije. Proljeće – Sabor u Carigradu, na kojem je učestvovalo 318 otaca i kojim su predsjedavali papski legati, potvrđuje Focija Velikog za patrijarha i donosi 17 kanona. Karloman, najstariji sin kralja Ludovika Njemačkog, ustaje protiv svog oca. On je zarobljen, ali uspijeva pobjeći u Ostmark (ili 862). Ljeto – Vikinški jurišnici pljačkaju gradove Pariz, Keln, Ahen, Vorms i Tuluz.
Abasidski halifat 11. decembar - Al-Mutawakkil, abasidski halifa (r. 822), U noći 11. decembra, oko jedan sat poslije ponoći, turski stražari su upali u odaju u kojoj su halifa i al-Fath večerali. Al-Fath je ubijen pokušavajući da zaštiti halifu, koji je ubijen sljedeći. Njegov sin, Al-Muntasir, koji je sada preuzeo halifat, u početku je tvrdio da je al-Fath ubio njegovog oca i da je nakon toga ubijen; za kratko vrijeme, međutim, zvanična priča se promijenila u to da se Al-Mutawakkil ugušio svojim pićem Kraemer, Joel L., ed. (1989). The History of al-Ṭabarī, Volume XXXIV: Incipient Decline: The Caliphates of al-Wāthiq, al-Mutawakkil and al-Muntaṣir, A.D. 841–863/A.H. 227–248. SUNY Series in Near Eastern Studies. Albany, New York: State University of New York Press. ISBN 978-0-88706-874-4, str. 171–182, 184, 195.Kennedy, Hugh (2006). When Baghdad Ruled the Muslim World: The Rise and Fall of Islam's Greatest Dynasty. Cambridge, MA: Da Capo Press. ISBN 978-0-306814808, str. 264–267.. Ovim ubistvom počinje period nemira poznat kao "Anarhija u Samari" (861-870). Ya'qub ibn al-Layth, muslimanski vojskovođa, počinje pobunu protiv Abasida i osniva dinastiju Saffarid 870-ih. On vlada dijelovima Khurasana i istočnim Iranom, a svoju prijestolnicu osniva u Zarandžu (moderni Afganistan).
Japan 19. maj: Meteorit pada na Nōgatu, na ostrvu Kjušu u Japanu. To je najstariji sakupljeni meteorit koji je još uvijek sačuvan Christian Köberl Impakt: Gefahr aus dem All [archive] Edition va bene, 1998 (ISBN 978-3-85167-074-5). Usvajanje kineskog kalendara u Japanu Annick Horiuchi Les Mathématiques japonaises à l'époque d'Edo [archive].
861. u temama Hidrologija Al-Mutawakkil (r. 847–861) naređuje izgradnju Nilometra na ostrvu Roda u centralnom Kairu, pod nadzorom perzijskog astronoma Ahmeda ibn Muhameda ibn Katira al-Farganija.
Religija Moravski knez Rotislav traži od pape Nikole I dozvolu da uspostavi samostalnu crkvenu upravu u Velikoj Moravskoj. Papa se nije odazvao i Rotislav se 862. godine obratio vizantijskom caru Mihailu III tražeći isto od njega Stanislav J. Kirschbaum Slovaques et Tchèques : essai sur un nouvel aperçu de leur histoire politique [archive] L'AGE D'HOMME, 1988 (ISBN 978-2-8251-2146-7).
Rođeni Abdullah ibn al-Mu'tazz, muslimanski pjesnik (um. 908.) Abu Bekr Šibli, muslimanski sufija (um. 946.) Al-Mu'tadid, muslimanski halifa (ili 854.) Heongang, kralj Sille (približan datum)
Umrli Shuja također poznata kao Umm Jaʽfar bila je majka abasidskog halife Al-Mutawakkila. 6. april – Prudencije, biskup Troa 11. decembar - Al-Mutawakkil, abasidski halifa (r. 822) Al-Fath ibn Khaqan, glavni pouzdanik i savjetnik al-Mutawakkila Ahmed ibn Muhammed ibn Kathir al-Farghani, perzijski astronom Álvaro od Kordobe, mozarabski učenjak i teolog Ansovinus, biskup od Camerina (približan datum) Bai Minzhong, kancelar dinastije Tang (r. 792.) Gladilan, galicijski sveštenik (približan datum) Grigorije Kandzta, gruzijski arhimandrit (r. 759.) Heonan, kralj Sille (Koreja) Princeza Ito od Japana Lando I, grof od Kapue Majnrad od Ajnzidelna, njemački pustinjak i mučenik Pribina, slovenski knez (približni datum) Samuel od Kaheti, gruzijski princ
Reference