Ivan Štraus (24. juni 1928 – 24. august 2018) bio je bosanskohercegovački arhitekt slovenskog porijekla.

Biografija Rođen u Srbiji, odrastao u Banjoj Luci, Ivan Štraus je započeo arhitektonske studije u Zagrebu 1947, a diplomirao je 1958. na Tehničkom fakultetu u Sarajevu. Već od 1952. počeo se baviti arhitektonskom djelatnošću učestvujući u arhitektonskim natječajima. Od tada je osvojio oko 30 vodećih nagrada za arhitekturu i pobijedio je na mnogim državnim i međunarodnim natječajima.

1984 – Prijem u Akademiju nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine 2012 – Prijem u Srpsku Akademiju nauka i umjetnosti http://www.sanu.ac.rs/Clanstvo/Clan.aspx?arg=1488 , 9. august 2013 – Vlada Srbije je proglasila Muzej vazduhoplovstva za spomenik kulture

O Štrausu su pisali:

"Ivan Štraus je kompletna arhitektonska i umjetnička ličnost. On je na prvom mjestu čovjek ideja i kreator prostora, ali on je i arhitekt-graditelj i arhitekt-publicist. ... Objekti koje je Ivan Štraus projektovao u posljednje vrijeme, u godinama zrele arhitektonske aktivnosti, predstavljaju malu antologiju specifičnih formi – čistih u svojoj geometriji, snažnih u svojim proporcijama, razigranih ali discipliniranih u svojim ritmičkim kompozicijama i vrlo često smjelih u konstruktivnim rješenjima. Upravo u periodu njegove zrelosti kao umjetnika, forme njegovih objekata su sve smjelije, perfekcija detalja sve naglašenija, likovni vokabular kojim oblikuje vlastiti svijet arhitekture sve bogatiji." – Akademik Husref Redžić, Sarajevo (iz prijedloga kandidature za izbor Ivana Štrausa u Akademiju nauka BiH 1984) Ivan Štraus, arhitekt – izdanje Akademije nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine – 2002

"Nikada opterećen sporednim efektom, svaki arhitektonski zadatak rješava isključivo na razini intelektualnog i spoznajnog pristupa. Zato se Štrausova arhitektura ne može voljeti ili ne voljeti, sviđati ili ne sviđati; nju spoznajmo doživljavamo i tumačimo u svom bogatstvu misaonog izraza. Upravo po tome, Štraus je danas jedan od najistaknutijih predstavnika savremene jugoslavenske arhitekture, a njegovo dosadašnje djelo pouzdano je značajan doprinos savremenoj arhitekturi uopšte." – Profesor Nedžad Kurto, arhitekt, za "Odjek" broj 23, Sarajevo 1986.

Realizirani projekti Od realiziranih projekata ističu se: Zgrada Elektroprivrede BiH – 1978 – Zgrada je pretrpila značajna oštećenja tokom opsade i bombardovanja Sarajeva 1995, potpuni redizajn i rekonstrukcija 2001 Hotel Holliday Inn u Sarajevu – 1983 Unisovi tornjevi u Sarajevu – 1986 Muzej Vojnog Vazduhoplovstva u Beogradu – ideja 1969, završetak gradnje 1990 Pres centar na Bjelašnici (u potpunosti srušen tokom rata) – 1983 Stambeni kompleksi Naselje Sunca, Naselje Radojke Lakić, Shoping Centar.

Arhitekt Štraus se istakao kao projektant značajnih sakralnih objekata: Dzamija u Oranu – međunarodni konkurs 1988 Župna crkva u Zoviku pored Brčkog – 1987 Župna crkva u Brčkom Crkva u Dubravama Crkva u Petrićevcu Crkva na Dobrinji, Sarajevo – 1999

O Štrausovoj sakralnoj arhitekturi, arhitekt Mihajlo Mitrović piše: "Ceo ovaj ciklus neponavljanih i originalnih likovnih sklopova ima savršeno prepoznatljiv zajednički imenitelj: potpunu bezornamentalnost, majstorski oblikovanu lapidarnost formi, i suverenu prisutnost primarnih konstrukcija, koje tvore podlogu najneobičnijim kutcima, dozirane sakralne tajanstvenosti. Štrausovi zvonici su posebna storija, čista euklidovska planimetrija, a interpretacija krsta, lucidan izazov najstarijem i najjednostavnijem hrisćanskom simbolu. Elem, Štrausov ciklus sakralne arhitekture zaodenut je neobičnom lepotom. Svaka lepota je događaj, a najtrajniji je onaj ugrađen u neimarskom slogu." Politika, 21 novembar 2009, Štrausov ciklus sakralne arhitekture, autor Mihajlo Mitrovic

Nagrade na arhitektonskim natječajima Domaće nagrade (Jugoslavija i Bosna i Hercegovina) Dom štampe i gradski hotel, Sarajevo / BiH (koautor Zdravko Kovačević) – 1962., prva nagrada. Muzej avijacije, Beograd – 1969. prva nagrada Biblioteka i dječije pozoriste, Banja Luka / BiH – 1974, prva nagrada Dom Armije, Derventa / BiH – 1977, prva nagrada Hotel Onogošt, Nikšić / Crna Gora (koautor Tihomir Štraus) – 1982, prva nagrada Župna crkva u Dubravama, Tuzla – 2000, prva nagrada Župna crkva u Podmilačju, Jajce / BiH – 2000, prva nagrada

Međunarodne nagrade Glavna pošta, Ministarstvo PTT i Ured telekomunikacija u Addis Abebi / Etiopija – 1964 (sa Zdravkom Kovačevićem) – prva nagrada Opera u Sofiji / Bugarska – 1973 (sa Halidom Muhasilovićem) – prva nagrada Velika džamija, Oran / Alžir (sa Halidom Muhasilovićem) – 1985 – prva nagrada

Izložbe Izlagao je kako na domaćoj tako i na internacionalnoj sceni. 1973. i 1974. samostalne izložbe arhitekture u Sarajevu, Beogradu i Zagrebu 1986 i 1987 – retrospektivna izložba arhitekture u Sarajevu, Skopju, Beogradu, Ljubljani i Novom Sadu. Kolektivne izlozbe u New Yorku u okviru izložbe "Yugoslav Arhictecture 1977 – 1984". u Sarajevu, Zagrebu, Budimpešti i Mariboru u okviru izložbe "Arhitekti-akademici Bosne i Hercegovine".

Knjige Nova bosanskohercegovačka arhitektura – 1977. 15 godina bosanskohercegovačke arhitekture - 1987. Arhitektura XX vijeka u ediciji "Umjetnost na tlu Jugoslavije" – 1987, sa grupom autora Arhitektura Jugoslavije - 1991. Sarajevo – l'architecte et les barbares" – Paris, 1994. Arhitekt i barbari - 1995. Arhitektura Bosne i Hercegovine od 1945 do 1995 – 1998 Arhitektura Jugoslavije – prošireno i dopunjeno izdanje – 2013.

Nagrade 1965 - Šestoaprilska nagrada grada Sarajeva; 1973 – Republička nagrada "Borbe" za najuspjelije arhitektonsko ostvarenje u Bosni i Hercegovini u 1972. godini, za Naselje sunca u Sarajevu 1978 – 27-julska nagrada za arhitektonski opus 1990 – Savezna nagrada "Borbe" za izgrađeni Muzej avijacije u Beogradu

Vanjski linkovi

http://www.sarajevogreendesign.com/sgd2011/biographies/ivan_straus.html (en) http://anubih.ba/index.php?option=com_content&view=article&id=172%3Aivan-traus&catid=27%3Anew-to-joomla&Itemid=54&lang=ba https://www.scribd.com/document/138214452/Slobodna-Bosna-859

Reference

Kategorija:Bosanskohercegovački arhitekti Kategorija:Članovi ANUBiH Kategorija:Jugoslavenski arhitekti Kategorija:Dobitnici Šestoaprilske nagrade Kategorija:Rođeni 1928. Kategorija:Umrli 2018. Kategorija:Biografije, Užice Kategorija:Bivši studenti Univerziteta u Sarajevu Kategorija:Bivši studenti Univerziteta u Zagrebu