Estetrol (E4) je slab estrogeni steroidni hormon, koji se nalazi u detektibilnim nivoima samo tokom trudnoće kod ljudi.Reproductive Endocrinology: Physiology, Pathophysiology, and Clinical Management, 3rd ed., SSC Yen and RB Jaffe (eds.), pp. 936–981, Copyright Elsevier/Saunders 1991 Proizvodi se isključivo i jetri fetusa. Estetrol je usko povezan sa estriolom (E3), koji je također slab estrogen, koi se u velikim količinama nalazi samo tokom trudnoće. Uz estradiol (E2), estron (E1) i E3, estetrol (E4) je glavni estrogen u tijelu, također samo tokom trudnoće.

Pored uloge prirodnog hormona, estetrol je u kliničkoj pripremi za upotrebu kao lijek, naprimjer u hormonskoj kontracepciji (u kombinaciji s drospirenonom) i kao hormonska terapija menopauze; za informacije o estetrolu kao lijeku, pogledajte članak estetrol (lijekovi).

Biološka funkcija Estetrol je estrogen i ima estrogene efekte u raznim tkivima. Estetrol stupa u interakciju s jedarnim receptorom estrogena (ERα), na način identičan onom kod drugih estrogena i različit od onog koji se uočava kod selektivnih modulatora receptora estrogena (SERM). Do sada je fiziološka funkcija estetrola nepoznata. Moguća upotreba estetrola kao markera za dobrobit fetusa proučavana je prilično opsežno. Međutim, zbog velikih varijacija nivoa estetrola u plazmi majke tokom trudnoće unutar i između osoba, čini se da to nije bilo izvodivo.J. Heikkilä, T. Luukkainen, Urinary excretion of estriol and 15a-hydroxyestriol in complicated pregnancies, Am. J. Obstet. Gynecol. 110 (1971) 509-521.D. Tulchinsky, F.D. Frigoletto, K.J. Ryan, J. Fishman, Plasma estetrol as an index of fetal well-being, J. Clin. Endocrinol. Metab. 40 (1975) 560-567A.D. Notation, G.E. Tagatz, Unconjugated estriol and 15a-hydroxyestriol in complicated pregnancies, Am. J. Obstet. Gynecol. 128 (1977) 747-756.N. Kundu, M. Grant, Radioimmunoassay of 15a-hydroxyestriol (estetrol) in pregnancy serum, Steroids 27 (1976) 785-796.N. Kundu, M. Wachs, G.B. Iverson, L.P. Petersen, Comparison of serum unconjugated estriol and estetrol in normal and complicated pregnancies, Obstet. Gynecol. 58 (1981) 276-281.

Biološka aktivnost Estetrol je agonist estrogenog receptora (ER), pa je stoga estrogen. Ima umjereni afinitet za ERα i ERβ, s K i vrijednostima od 4,9 nM, odnosno 19 nM. Kao takav, estetrol ima 4 do 5 puta veću prednost za ERα u odnosu na ERβ. Estrogen ima nizak afinitet za ER u odnosu na estradiol, a i estetrol i srodni estrogeni estrioli zahtevaju znatno veće koncentracije od estradiola da bi proizveli slične efekte kao estradiol. Afinitet estetrola za ER je oko 0,3% (pacov) do 6,25% (čovjek) od estradiola, a njegova in vivo potencija kod životinja je oko 2 do 3 % estradiola. Estetrol pokazuje visoku selektivnost za ER-ove. Odabrana biološka svojstva endogenih estrogena kod pacova Estrogen Relativni afinitet vezanja estrogenog receptora (%) Težina maternice (%) Uterotrofija Nivo luteinizirajućeg hormona (%) Relativni afinitet za vezanja globulina koji veže spolni hormon (%) Kontrola – 100 – 100 –Estradiol 100 506 ± 20 +++ 12–19 100Estron 11 ± 8 490 ± 22 +++ ? 20Estriol 10 ± 4 468 ± 30 +++ 8–18 3 Estetrol 0.5 ± 0,2 ? Neaktivan ? 1 17α-Estradiol 4,2 ± 0,8 ? ? ? ? 2-Hidroksiestradiol 24 ± 7 285 ± 8 +b 31–61 28 2-Metoksiestradiol 0.05 ± 0.04 101 Neaktivan ? 1304-Hidroksiestradiol 45 ± 12 ? ? ? ?4-Metoksiestradiol 1,3 ± 0,2 260 ++ ? 94-Fluoroestradiola 180 ± 43 ? +++ ? ?2-Hidroksiestron 1,9 ± 0,8 130 ± 9 Neaktivan 110–142 82-Metoksiestron 0,01 ± 0,00 103 ± 7 Neaktivan 95–100 1204-Hidroksiestron 11 ± 4 351 ++ 21–50 354-Metoksiestron 0,13 ± 0,04 338 ++ 65–92 1216α-Hidroksiestron 2,8 ± 1,0 552 ± 42 +++ 7–24 <0,5 2-Hidroksiestriol 0,9 ± 0,3 302 +b ? ?2-Metoksiestriol 0,01 ± 0,00 ? Neaktivan ? 4 Napomene : Prikazane vrijednosti su prosjeci ± SD ili opseg. estrogeni receptor; RBA = Relativni afinitet vezivanja na estrogeni receptor maternice pacova u citosolu. Težina maternice = Procenat promjene mokre ovariektomizirana težine materice pacova nakon 72  sata uz kontinuiranu primjenu 1 μg/sata preko subkutano implantiranih osmotskih pumpi. Nivoi luteinizirajućeg hormona u odnosu na početnu liniju ovarijektomiziranih pacova nakon 24 do 72 sata kontinuirane primjene putem potkožnog implantata. Fusnote: a = Sintetski (tj., neendogeni). b = Atipski uterotrofni efekat koji se zaravi u roku od 48 sati (uterotrofija estradiola nastavlja se linearno do 72 sata). Izvori: See template.

Biohemija Biosinteza Estetrol se tokom trudnoće sintetzira samo u fetusnoj jetri iz estradiola (E2) i estriola (E3) pomoću dva enzima 15α- i 16α-hidroksilaza.J. Schwers, G. Eriksson, N. Wiqvist, E. Diczfalusy, 15a-hydroxylation: A new pathway of estrogen metabolism in the human fetus and newborn, Biochim. Biophys. Acta. 100 (1965) 313-316J. Schwers, M. Govaerts-Videtsky, N. Wiqvist, E. Diczfalusy, Metabolism of oestrone sulphate by the previable human foetus, Acta Endocrinol. 50 (1965) 597-610.S. Mancuso, G. Benagiano, S. Dell’Acqua, M. Shapiro, N. Wiqvist, E. Diczfalusy, Studies on the metabolism of C-19 steroids in the human foeto-placental unit, Acta Endocrinol. 57 (1968) 208-227. Alternativno, estetrol se sintetizira 15α-hidroksilacijom 16α-hidroksi-DHEA sulfata, kao međufaznim korakom. Pojavljuje se u mokraći majke oko 9. sedmice trudnoće. Nakon rođenja, jetra novorođenčadi brzo gubi sposobnost sinteze estetrola jer ova dva enzima više nisu eksprimirana.

Estetrol dopire do majčine cirkulacije kroz placentu i u majčinom urinu već je otkriven u devetoj sedmici trudnoće.J. Heikkilä, H. Adlercreutz, A method for the determination of urinary 15α-hydroxyestriol and estriol, J. Steroid Biochem. 1 (1970) 243-253J. Heikkilä, Excretion of 15α-hydroxyestriol and estriol in maternal urine during normal pregnancy, J. Steroid Biochem. 2 (1971) 83-93. Tokom drugog tromjesečja trudnoće, pronađeni su visoki nivoi u majčinoj plazmi, uz konstantno rastuće koncentracije nekonjugiranog estetrola na oko 1 ng/ml (> 3  nM) pred kraj trudnoće.

Distribucija U pogledu vezanja proteina u plazmi, estetrol se umjereno veže na serumski albumin i nije vezan za globulin koji je vezan za spolni hormon (SHBG).

Metabolizam Estetrol nije podvrgnut metabolizmu faze I, enzimima CYP P450. To je konjugovano putem glukuronidacije i u manjoj mjeri sulfacije, a zatim izlučivanja.

Izlučivanje Estetrol se izlučuje uglavnom ili u potpunosti u mokraći.

Hemija Estetrol, poznat i kao 15α-hidroksistriol ili kao estra-1,3,5 (10) -trien-3,15α, 16α, 17β-tetrol,koji se prirodno javlja estranskim steroidima i kao derivat estrina (estratrien). Ima četiri hidroksilne grupe, što objašnjava skraćenicu E4.

Sinteza Objavljene su Hemijske sinteze estetrola.

Historija Estetrol su 1965. otkrili Egon Diczfalusy i njegovi kolege iz Instituta Karolinska u Stokholmu, Švedska, izolacijom iz urina trudnica.

Reference

Vanjski linkovi

Kategorija:Hormoni Kategorija:Životinjski reproduktivni sistem Kategorija:Estrani Kategorija:Estrogeni Kategorija:Hormoni trudnice Kategorija:Ljudski ženski endokrini sistem Kategorija:Fenoli Kategorija:Polioli Kategorija:Spolni hormoni