Anksiozni poremećaji su skup mentalnih poremećaja karakteriziran značajnim i nekontroliranim osjećajima anksioznosti i straha tako da su društvene, profesionalne i osobne funkcije osobe značajno narušene. Anksioznost može uzrokovati fizičke i kognitivne simptome, kao što su nemir, razdražljivost, laka zamornost, poteškoće s koncentracijom, ubrzan rad srca, bol u grudima, abdominalni bol i niz drugih simptoma koji se mogu razlikovati u zavisnosti od pojedinca.
U ležernom diskursu, riječi "anksioznost" i "strah" često se koriste naizmjenično. U kliničkoj upotrebi, oni imaju različita značenja: anksioznost je definirana kao neugodno emocijsko stanje kojem se uzrok ili ne može lahko identificirati ili se smatra nekontroliranim ili neizbježnim, dok je strah emocijski i fiziološki odgovor na prepoznatu vanjsku prijetnju. Krovni izraz anksiozni poremećaj odnosi se na brojne specifične poremećaje koji uključuju strahove (fobije) ili simptome anksioznosti.
Postoji nekoliko tipova anksioznih poremećaja, uključujući generalizovani anksiozni poremećaj, specifičnu fobiju, socijalni anksiozni poremećaj, separacioni anksiozni poremećaj, agorafobiju, panični poremećaj i selektivni mutizam. Pojedinačni poremećaj može se dijagnosticirati korištenjem specifičnih i jedinstvenih simptoma, pokretačkih događaja i vremena. Ako osobi je dijagnosticiran anksiozni poremećaj, medicinski stručnjak mora procijeniti osobu kako bi osigurao da se anksioznost ne može pripisati drugoj medicinskoj bolesti ili mentalnom poremećaju. Moguće je da pojedinac ima više od jednog anksioznog poremećaja tokom života ili istovremeno i anksiozni poremećaji su obilježeni tipskim upornim tokom. Za osobe s anksioznošću postoje brojni tretmani i strategije koje mogu poboljšati njihovo raspoloženje, ponašanje i sposobnost funkcioniranja u svakodnevnom životu.
Podtipovi thumb|Izraz lica osobe sa hroničnom anksioznošću
Generalizirani anksiozni poremećaj (GAD) je čest poremećaj, karakteriziran dugotrajnom anksioznošću koja nije usmjerena ni na jedan objekt ili situaciju. Osobe s generaliziranim anksioznim poremećajem doživljavaju nespecifičan uporan strah i brigu i postaju pretjerano zabrinuti za svakodnevne stvari. Generalizirani anksiozni poremećaj je "karakteriziran hroničnom pretjeranom zabrinutošću praćenom sa tri ili više od sljedećih simptoma: nemir, umor, problemi s koncentracijom, razdražljivost, napetost mišića i poremećaj spavanja".Schacter, D. L., Gilbert, D. T., & Wegner, D.M. (2011). Psychology: Second Edition. New York, NY: Worth. Generalizirani anksiozni poremećaj je najčešći anksiozni poremećaj koji pogađa starije odrasle osobe. Anksioznost može biti simptom medicinskog ili problema poremećaja upotrebe supstanci i medicinski stručnjaci moraju biti svjesni toga. Dijagnoza GAD-a se postavlja kada je osoba bila pretjerano zabrinuta zbog svakodnevnih problema šest mjeseci ili više. Ovi stresovi mogu uključivati porodični život, posao, društveni život ili vlastito zdravlje. Osoba može otkriti da ima problema s donošenjem svakodnevnih odluka i pamćenjem obaveza, kao posljedeica nedostatka koncentracije i/ili preokupacije brigom.Psychology, Michael Passer, Ronald Smith, Nigel Holt, Andy Bremner, Ed Sutherland, Michael Vliek (2009) McGrath Hill Education, UK: McGrath Hill Companies Inc. p 790 Simptom može biti napregnut izgled, sa pojačanim znojenjem šaka, stopala i pazuha, i mogu biti plačljivi, što može ukazivati na depresiju.Psychiatry, Michael Gelder, Richard Mayou, John Geddes 3rd ed. Oxford; New York: Oxford University Press, c 2005 p. 75 Prije nego što se postavi dijagnoza anksioznog poremećaja, ljekari moraju isključiti anksioznost uzrokovanu lijekovima i druge medicinske uzroke.Varcarolis. E (2010). Manual of Psychiatric Nursing Care Planning: Assessment Guides, Diagnoses and Psychopharmacology. 4th ed. New York: Saunders Elsevier. p 109.
Kod djece GAD može biti povezan s glavoboljama, nemirom, bolovima u trbuhu i lupanjem srca. Typically it begins around 8 to 9 years of age.
Epidemiologija Globalno, od 2010. godine, približno 273 miliona (4,5% stanovništva) imalo je anksiozni poremećaj. Češći je kod žena (5,2%) nego kod muškaraca (2,8%).
U Evropi, Africi i Aziji, doživotne stope anksioznih poremećaja su između 9 i 16%, a godišnje stope su između 4 i 7%. U Sjedinjenim Državama, doživotna prevalencija anksioznih poremećaja je oko 29 % a između 11 i 18% odraslih ima to stanje u datoj godini. Na ovu razliku utiče niz načina na koje različite kulture tumače simptome anksioznosti i ono što smatraju normativnim ponašanjem. Općenito, anksiozni poremećaji predstavljaju najrasprostranjenije psihijatrijsko stanje u Sjedinjenim Državama, izvan poremećaja upotrebe supstanci.
Kao i odrasli, djeca mogu doživjeti anksiozne poremećaje; između 10 i 20 posto sve djece će razviti potpuni anksiozni poremećaj prije 18. godine, čineći anksioznost najčešćim problemom mentalnog zdravlja mladih ljudi. Anksiozne poremećaje kod djece je često teže identificirati nego njihove odrasle kolege, zbog poteškoća s kojima se suočavaju mnogi roditelji da ih razlikuju od normalnih dječjih strahova. Isto tako, anksioznost kod djece se ponekad pogrešno dijagnosticira kao poremećaj hiperaktivnosti i deficita pažnje ili, zbog sklonosti djece da fizički tumače svoje emocije (kao što su bolovi u stomaku, glavobolja, itd.), anksiozni poremećaji se u početku mogu zamijeniti s fizičkim bolestima.
Anksioznost kod djece ima različite uzroke; ponekad je anksioznost ukorijenjena u biologiji i može biti proizvod nekog drugog postojećeg stanja, kao što je poremećaj iz autističkog spektra. Gifted children are also often more prone to excessive anxiety than non-gifted children. Drugi slučajevi anksioznosti proizlaze iz toga što je dijete doživjelo traumatski događaj nekog tipa , a u nekim slučajevima uzrok djetetove anksioznosti nije moguće precizno odrediti.
Anksioznost kod djece ima tendenciju da se manifestira uz teme prilagođene uzrastu, kao što su strah od polaska u školu (nije u vezi sa maltretiranjem) ili nedovoljno dobrog uspjeha u školi, strah od društvenog odbacivanja, strah da će se nešto dogoditi voljenim osobama, itd. Šta razdvaja poremećena anksioznost od normalne anksioznosti u djetinjstvu je trajanje i intenzitet uključenih strahova.
Također pogledajte Anksioznost Terapija izloženosti
Reference
Vanjski linkovi
Kategorija:Psihologija Kategorija:Psihijatrija Kategorija:Društvo