vignette|redresse=1.8|Principaux modèles de classification phylogénétique des mollusques(a) modèle Adenopoda. (b) modèle Hepagastralia. (c) modèle Testaria (« mollusques à test »). (d) modèle Aculifera (« mollusques épineux ») et Conchifera (« mollusques à coquille »).. Les relations phylogénétiques au sein de ce taxon restent discutées. Le principal problème de leur phylogénie tient à la position de la racine de l'arbre des mollusques et à l'interprétation de l'anatomie des Neomeniamorpha. Cette page a pour objet de présenter un arbre phylogénétique des Mollusca (Mollusques), c'est-à-dire un cladogramme mettant en lumière les relations de parenté existant entre leurs différents groupes (ou taxa), telles que les dernières analyses reconnues les proposent. Ce n'est qu'une possibilité, et les principaux débats qui subsistent au sein de la communauté scientifique sont brièvement présentés ci-dessous, avant la bibliographie.
Arbre phylogénétique
▲ └─o Mollusca ├─o Neomeniomorpha ou Solenogastres └─o ├─o Caudofoveata └─o Testaria ou Eumollusca ├─o Polyplacophora └─o Conchifera ├─o Tryblidiida └─o Ganglioneura ├─? Bivalvia ► └─o Helcionelloida (paraphylétique) ├─o Gastropoda ► └─o ├─o Cephalopoda ► └─o ├─o Rostroconchia (éteint) └─o Scaphopoda
▲ └─o Molluscamorpha ├─o Tullimonsterida (éteint) └─o Mollusca ├─o Neomeniomorpha ou Solenogastres │ ├─o Pholidoskepia │ │ ├─o Meiomeniidae │ │ ├─o Dondersiidae │ │ ├─o Sandalomeniidae │ │ ├─o Gymnomeniidae │ │ ├─o Lepidomeniidae │ │ └─o Macellomeniidae │ ├─o Neomeniida ou Neomeniamorpha │ │ ├─o Neomeniidae │ │ └─o Hemimeniidae │ ├─o Sterrofustia │ │ ├─? Heteroherpiidae │ │ ├─o Phyllomeniidae │ │ └─o Imeroherpiidae │ └─o Cavibelonia │ ├─o Rhopalomeniidae │ ├─o Acanthomeniidae │ ├─o Amphimeniidae │ ├─o Simrothiellidae │ ├─o Drepanomeniidae │ ├─o Strophomeniidae │ ├─o Proneomeniidae │ ├─o Epimeniidae │ ├─o Syngenoherpiidae │ ├─o Rhipidoherpiidae │ └─o Pararrhopaliidae │ ├─o Eleutheromeniinae │ ├─o Pararrhopaliinae │ ├─o Lophomeniinae │ └─? Halomeniinae └─o ├─o │ ├─o Acaenoplax (éteint) │ └─o Caudofoveata │ ├─o Limifossorida ou Scutopodidae │ └─o Chaetodermomorpha │ ├─o Prochaetodermatidae │ └─o Chaetodermatidae └─o Testaria ou Eumollusca ├─o Polyplacophora │ ├─o Mattheviidae (éteint) │ ├─o Septemchitonida (éteint) │ └─o │ ├─o Chelonida (éteint) │ └─o Neoloricata │ ├─o Lepidopleuridae │ ├─o Scanochitonida (éteint) │ └─o Chitonida │ ├─o Choriplacidae │ ├─o Acanthochitonina │ │ ├─o Mopaliidae │ │ ├─o Tonicellidae │ │ ├─o Cryptoplacidae │ │ └─o Acanthochitonidae │ │ ├─o Acanthochitoninae │ │ └─o Cryptochitoninae │ └─o Ischnochitonina │ ├─o Schizochitonidae │ │ ├─o Loricinae │ │ └─o Schizochitoninae │ ├─o Chitonidae │ │ ├─o Acanthopleurinae │ │ ├─o Toniciinae │ │ └─o Chitoninae │ └─o │ ├─o Ischnochitonidae │ ├─o Callistoplacidae │ ├─o Callochitonidae │ ├─o Chaetopleuridae │ └─o Lepidochitonidae └─o Conchifera ├─o Tryblidiida │ ├─o Tryblidiidae (éteint) │ ├─o Micropilinidae │ └─o Neopilinidae └─o Ganglioneura ├─? Stenothecoida (éteint) ├─? Bivalvia ► └─? Helcionelloida (paraphylétique) ├─? Palaeacmaeidae (éteint) ├─o │ ├─o Helcionellidae (éteint) │ └─o │ ├─o Scenellidae (éteint) │ └─o Kiringella (éteint) ├─o │ ├─o Coreospiridae (éteint) │ ├─o Euomphalopsis (éteint) │ ├─o Paragastropoda (éteint) │ │ ├─o Pelagiellida (éteint) │ │ │ ├─o Aldanellidae (éteint) │ │ │ └─o Pelagiellidae (éteint) │ │ └─o Mimospirida (éteint) │ │ ├─o Onychochilidae (éteint) │ │ ├─o Yangtzespiriidae (éteint) │ │ └─o Cliospiridae (éteint) │ │ ├─o Cliospirinae (éteint) │ │ ├─o Trochoclisinae (éteint) │ │ └─o Atracurinae (éteint) │ ├─? Hypselloconidae (éteint) │ └─o Gastropodiformes │ ├─o Cyrtonellida (éteint) │ │ ├─o Carcassonnellidae (éteint) │ │ ├─o Cyrtolitidae (éteint) │ │ ├─o Multifariidae (éteint) │ │ └─o Pollicinidae (éteint) │ └─o │ ├─o Chippeaella (éteint) │ └─o │ ├─o Strepsodiscidae (éteint) │ ├─o Tropidodiscidae (éteint) │ └─o Gastropoda ► └─o ├─? Cricoconarida (éteint) ├─o │ ├─o Yochelcionellidae (éteint) │ └─o Cephalopoda ► └─o ├─o │ ├─o Heraultipegma (éteint) │ └─o Watsonella (éteint) └─o ├─o │ ├─o Taurangia (éteint) │ └─o Pseudomyona (éteint) └─o ├─o Rostroconchia (éteint) │ ├─o Ribeirioida (éteint) │ └─o Conocardioida (éteint) │ ├─o Eopteriidae (éteint) │ └─o Conocardiidae (éteint) └─o Scaphopoda ├─o Gadilida │ ├─? Siphonodentaliidae │ ├─o Entalinidae │ └─o │ ├─o Pulsellidae │ └─o │ ├─o Wemersoniellidae │ └─o Gadilidae └─o Dentaliida ├─? Eboreidentidae ├─? Omniglyptidae ├─o Gadilinidae └─o ├─o │ ├─o Calliodentaliidae │ └─o Rhabdidae └─o ├─o Fustiariidae └─o Dentaliidae ├─o Antalinae └─o Dentaliinae
Notes et références
Voir aussi Bibliographie D. C. Campbell, 2000. Molecular evidence on the evolution of the Bivalvia. Geological Society, London, Special Publications 177, 31-46. G. Steiner, S. Hammer, 2000. Molecular phylogeny of the Bivalvia inferred from 18S rDNA sequences with particular reference to the Pteriomorphia. Geological Society, London, Special Publications 177, 11-29.
Articles connexes Arbre phylogénétique Le vivant (classification phylogénétique) Eukaryota (classification phylogénétique) Opisthokonta (classification phylogénétique) Metazoa (classification phylogénétique) Bilateria (classification phylogénétique) Mollusca Orientation bibliographique en zoologie (taxinomie) Photo-guide taxinomique de la faune et de la flore sous-marine Photo-guide taxinomique du monde animal
Catégorie:Animaux (classification phylogénétique) classification phylogénétique
cs:Měkkýši#Fylogenetický strom