Cette page a pour objet de présenter un arbre phylogénétique des Rhizaria, c'est-à-dire un cladogramme mettant en lumière les relations de parenté existant entre leurs différents groupes (ou taxa), telles que les dernières analyses reconnues les proposent. Ce n'est qu'une possibilité, et les principaux débats qui subsistent au sein de la communauté scientifique sont brièvement présentés ci-dessous, avant la bibliographie.
Arbre phylogénétique
▲ └─o Rhizaria ├─o Cercozoa │ ├─o Endomyxa │ │ ├─o Pseudosporida │ │ ├─o │ │ │ ├─o Aconchulinida │ │ │ │ ├─o Biomyxidae │ │ │ │ └─o Vampyrellidae │ │ │ └─o Phytomyxea │ │ │ ├─o Phagomyxida │ │ │ └─o Plasmodiophorida │ │ │ ├─o Plasmodiophoridae │ │ │ └─o Endemosarcidae │ │ ├─o Rhizoplasmidae │ │ └─o │ │ ├─o Reticulosida ou Filoretidae │ │ └─o │ │ ├─o Gromiidae │ │ └─o Ascetosporea │ │ ├─o Paramyxea │ │ │ ├─o Paramyxidae │ │ │ └─o Marteiliidae │ │ ├─o Claustrosporidiidae │ │ ├─o Paradiniidae │ │ └─o Haplosporidia │ │ ├─o Bonamia │ │ ├─o Nephridiophagidae │ │ ├─o Urosporidiidae │ │ └─o Haplosporidiidae │ └─o Filosa │ ├─? Nucleohelea │ │ ├─o Desmothoracida ou Clathrulinidae │ │ └─o Gymnosphaeridae │ └─o │ ├─o Chlorarachnea ou Chlorarachniophyta │ └─o │ ├─o Metromonadida │ └─o │ ├─o Granofilosea │ │ ├─o │ │ │ ├─o Mesofilidae │ │ │ └─o Nanofilidae │ │ └─o │ │ ├─o Limnofilida │ │ └─o Leucodictyida │ │ ├─o Leucodictyidae │ │ └─o Massisteriidae │ └─o │ ├─o Metopiidae │ └─o Monadofilosa │ ├─o Cercomonadida │ │ ├─o Cercomonadidae │ │ └─o Heteromitidae │ └─o │ ├─o │ │ ├─o Glissomonadida │ │ ├─o Pansomonadida │ │ └─o │ │ ├─o Sainouroidea │ │ └─o Heliomonadida ou Dimorphida │ │ ├─o Heliomorphidae │ │ ├─o Acinetactidae │ │ └─o Tetradimorphidae │ └─o │ ├─o Silicofilosea ou Imbricatea │ │ ├─o Auranticordida │ │ ├─o │ │ │ ├─o Spongomonadida │ │ │ └─o Thaumatomonadida ou Thaumatomastigidae │ │ └─o Euglyphida │ │ ├─o │ │ │ ├─o Cyphoderiidae │ │ │ └─o Paulinellidae │ │ └─o │ │ ├─o Assulinidae │ │ └─o │ │ ├─o Euglyphidae │ │ └─o Trinematidae │ └─o Thecofilosea │ ├─o │ │ ├─o Cryomonadida │ │ └─o Ebriida │ │ ├─o Ammodochiidae (éteint) │ │ ├─o Ditripodiidae (éteint) │ │ ├─o Ebriidae │ │ └─o Hermisinidae │ └─o Tectofilosida │ ├─o Psammonobiotidae │ ├─o Amphitrematidae │ ├─o Volutellidae │ ├─o Pseudodifflugiidae │ └─o │ ├─o Chlamydophryidae │ └─o Phaeodarea │ ├─o Phaeodendrida ou Coelodendridae │ ├─o Phaeoconchida ou Concharidae │ ├─o Phaeogromida │ │ ├─o Challengeridae │ │ ├─o Medusettidae │ │ └─o Lirellidae │ ├─o Phaeosphaerida │ │ ├─o Aulosphaeridae │ │ ├─o Cannosphaeridae │ │ └─o Sagosphaeridae │ ├─o Phaeocystida │ │ ├─o Aulacanthidae │ │ └─o Astracanthidae │ ├─o Phaeogymnocellida │ │ ├─o Phaeosphaeridae │ │ ├─o Phaeodinidae │ │ └─o Atlanticellidae │ └─o Phaeocalpida │ ├─o Castanellidae │ ├─o Circoporidae │ ├─o Tuscaroridae │ ├─o Porospathidae │ └─o Polypyramidae └─o Retaria ├─o Radiozoa │ ├─o Nasselaria │ │ ├─o Plagoniidae │ │ ├─o Acanthodesmiidae │ │ ├─o Theoperidae │ │ ├─o Carpocaniidae │ │ ├─o Pterocorythidae │ │ ├─o Artostrobiidae │ │ └─o Cannobotryidae │ └─o │ ├─o │ │ ├─o Sticholonchea ou Taxopodida │ │ └─o Spumellaria │ │ ├─o Thalassicollidae │ │ ├─o Collozoidae │ │ ├─o Collosphaeridae │ │ ├─o Actinommidae │ │ ├─o Phacodiscidae │ │ ├─o Coccodiscidae │ │ ├─o Spongodiscidae │ │ ├─o Pyloniidae │ │ ├─o Tholoniidae │ │ └─o Litheliidae │ └─o Acantharea │ ├─o Holacanthida │ │ ├─o Acanthochiasmidae │ │ ├─o Acanthoplegmidae │ │ └─o Acanthocollidae │ └─o │ ├─o Symphyacanthida │ │ ├─o Amphilithiidae │ │ ├─o Astrolithidae │ │ └─o Pseudolithiidae │ └─o │ ├─o Chaunacanthida │ │ ├─o Gigartacontidae │ │ ├─o Conaconidae │ │ └─o Stauraconidae │ └─o Arthracanthida │ ├─o Phyllacantha │ │ ├─o Phyllostauridae │ │ ├─o Stauracanthidae │ │ └─o Dictyacanthidae │ └─o Sphaenacantha │ ├─o Acanthometridae │ ├─o Dorataspididae │ ├─o Phractopeltidae │ ├─o Diploconidae │ ├─o Lithopteridae │ └─o Hexalaspididae └─o Foraminifera ├─o │ ├─o Xenophyophorea │ │ ├─o Paléodictyon (éteint) │ │ ├─? Ammoclathrinidae │ │ ├─o Stannomida │ │ │ ├─o Stannomidae │ │ │ └─o Pelosinidae │ │ └─o Psamminida │ │ ├─o Psammettidae │ │ ├─o Psamminidae │ │ ├─o Syringamminidae │ │ └─o Cerelasmidae │ ├─o Allogromiida │ │ ├─o Lagynidae │ │ ├─o Hospitellidae │ │ ├─o Allogromiidae │ │ └─o Shepheardellidae │ └─o Astrorhizida │ ├─o Komokiacea │ │ ├─o Komokiidae │ │ └─o Baculellidae │ ├─o Hippocrepinacea │ ├─o Ammodiscacea │ └─o Astrorhizacea │ ├─o Astrorhizidae │ ├─o Bathysiphonidae │ ├─o Rhizamminidae │ ├─o Schizamminidae │ ├─o Psammosphaeridae │ ├─o Saccamminidae │ ├─o Hemisphaeramminidae │ └─o Polysaccamminidae ├─o Involutinida (éteint) │ ├─o Planispirillinidae (éteint) │ ├─o Ventrolaminidae (éteint) │ ├─o Hirsutospirellidae (éteint) │ └─o Involutinidae (éteint) │ ├─o Aulotortinae (éteint) │ ├─o Involutininae (éteint) │ ├─o Triadodiscinae (éteint) │ └─o Triasininae (éteint) ├─o Carterinida ├─o │ ├─o Silicoloculinida │ ├─o Spirillinida │ │ ├─o Spirillinidae │ │ └─o Patellinidae │ ├─o Miliolida │ │ ├─o Squamulinidae │ │ ├─o Keramosphaeridae │ │ ├─o Cornuspiridae │ │ ├─o Hemigordiopsidae │ │ ├─o Fischerinidae │ │ ├─o Nubeculariidae │ │ ├─o Riveroinidae │ │ ├─o Ophthalmidiidae │ │ ├─o Spiroloculinidae │ │ ├─o Hauerinidae │ │ ├─o Miliolidae │ │ ├─o Alveolinidae │ │ ├─o Peneroplidae │ │ ├─o Discospirinidae │ │ └─o Soritidae │ └─o Fusulinida (éteint) │ ├─o Archaediscacea (éteint) │ │ ├─o Lasiodiscidae (éteint) │ │ └─o Archaediscidae (éteint) │ │ ├─o Archaediscinae (éteint) │ │ └─o Asteroarchaediscinae (éteint) │ ├─o Colaniellacea (éteint) │ ├─o Earlandiacea (éteint) │ │ ├─o Earlandiidae (éteint) │ │ ├─o Pseudoammodiscidae (éteint) │ │ └─o Pseudolituotubidae (éteint) │ ├─o Endothyracea (éteint) │ │ ├─o Bradyinidae (éteint) │ │ └─o Endothyridae (éteint) │ │ ├─o Endostaffellinae (éteint) │ │ ├─o Endothyranopsinae (éteint) │ │ ├─o Endothyrinae (éteint) │ │ └─o Haplophragmellinae (éteint) │ ├─o Geinitzinacea (éteint) │ │ ├─o Geinitzinidae (éteint) │ │ └─o Pachyphloiidae (éteint) │ ├─o Moravamminacea (éteint) │ │ ├─o Caligellidae (éteint) │ │ ├─o Moravamminidae (éteint) │ │ └─o Paratikhinellidae (éteint) │ ├─o Nodosinellacea (éteint) │ │ ├─o Earlandinitidae (éteint) │ │ └─o Nodosinellidae (éteint) │ ├─o Ptychocladiacea (éteint) │ ├─o Tetrataxacea (éteint) │ │ ├─o Abadehellidae (éteint) │ │ ├─o Pseudotaxidae (éteint) │ │ ├─o Tetrataxidae (éteint) │ │ └─o Valvulinellidae (éteint) │ ├─o Tournayellacea (éteint) │ │ ├─o Palaeospiroplectamminidae (éteint) │ │ │ ├─o Endospiroplectammininae (éteint) │ │ │ └─o Palaeospiroplectammininae (éteint) │ │ └─o Tournayellidae (éteint) │ │ ├─o Chernyshinellinae (éteint) │ │ ├─o Forschinae (éteint) │ │ ├─o Lituotubellinae (éteint) │ │ ├─o Septabrunsiininae (éteint) │ │ └─o Tournayellinae (éteint) │ ├─o Palaeotextulariacea (éteint) │ │ ├─o Palaeotextulariidae (éteint) │ │ ├─o Semitextulariidae (éteint) │ │ │ ├─o Koskinobigenerininae (éteint) │ │ │ ├─o Pseudopalmulinae (éteint) │ │ │ └─o Semitextulariinae (éteint) │ │ └─o Biseriamminidae (éteint) │ │ ├─o Biseriammininae (éteint) │ │ ├─o Dagmaritinae (éteint) │ │ ├─o Lousettitinae (éteint) │ │ └─o Sideriammininae (éteint) │ ├─o Parathuramminacea (éteint) │ │ ├─o Archaesphaeridae (éteint) │ │ │ ├─o Archaesphaerinae (éteint) │ │ │ └─o Insolentithecinae (éteint) │ │ ├─o Auroriidae (éteint) │ │ ├─o Chrysothuramminidae (éteint) │ │ ├─o Eovolutinidae (éteint) │ │ ├─o Ivanovellidae (éteint) │ │ ├─o Marginaridae (éteint) │ │ ├─o Tuberitinidae (éteint) │ │ ├─o Uralinellidae (éteint) │ │ ├─o Usloniidae (éteint) │ │ └─o Parathuramminidae (éteint) │ │ ├─o Irregularininae (éteint) │ │ └─o Parathurammininae (éteint) │ └─o Fusulinacea (éteint) │ ├─o Fusulinidae (éteint) │ │ ├─o Eofusulininae (éteint) │ │ ├─o Fusulinellinae (éteint) │ │ ├─o Fusulininae (éteint) │ │ └─o Wedekindellininae (éteint) │ ├─o Loeblichiidae (éteint) │ │ ├─o Loeblichiinae (éteint) │ │ └─o Nanicellinae (éteint) │ ├─o Neoschwagerinidae (éteint) │ │ ├─o Neoschwagerininae (éteint) │ │ ├─o Sumatrininae (éteint) │ │ └─o Thailandininae (éteint) │ ├─o Ozawainellidae (éteint) │ │ ├─o Ozawainellinae (éteint) │ │ └─o Pseudostaffellinae (éteint) │ ├─o Schubertellidae (éteint) │ │ ├─o Boultoniinae (éteint) │ │ └─o Schubertellinae (éteint) │ ├─o Schwagerinidae (éteint) │ │ ├─o Biwaellinae (éteint) │ │ ├─o Chusenellinae (éteint) │ │ ├─o Polydiexodininae (éteint) │ │ ├─o Pseudoschwagerininae (éteint) │ │ └─o Schwagerininae (éteint) │ ├─o Staffellidae (éteint) │ └─o Verbeekinidae (éteint) │ ├─o Kahlerininae (éteint) │ ├─o Misellininae (éteint) │ ├─o Pseudodoliolininae (éteint) │ └─o Verbeekininae (éteint) └─o ├─o Lagenida │ ├─o Lagenidae │ ├─o Glandulinidae │ ├─o Nodosariidae │ ├─o Vaginulinidae │ └─o Polymorphinidae ├─o Globigerinida │ ├─o Candeinacea │ │ ├─o Globigerinitidae │ │ └─o Candeinidae │ └─o Globigerinacea │ ├─o Hastigerinidae │ ├─o Sphaeroidinellidae │ ├─o Globigerinidae │ ├─o Pulleniatinidae │ ├─o Orbulinidae │ ├─o Globorotaliidae │ └─o Turborotalitidae ├─o Robertinida │ ├─o Robertinidae │ ├─o Ceratobuliminidae │ └─o Epistominidae ├─o Textulariida │ ├─o Hormosinidae │ ├─o Telamminidae │ ├─o Rzehakinidae │ ├─o Ammosphaeroidinidae │ ├─o Haplophragmoididae │ ├─o Sphaeramminidae │ ├─o Lituotubidae │ ├─o Lituolidae │ ├─o Placopsilinidae │ ├─o Cyclamminidae │ ├─o Spiroplectamminidae │ ├─o Trochamminidae │ ├─o Remaneicidae │ ├─o Verneuilinidae │ ├─o Globotextulariidae │ ├─o Eggerellidae │ ├─o Textulariidae │ └─o Valvulinidae └─o Rotaliida ├─? Placentulinidae ├─? Ungulatellidae ├─? Pannellainidae ├─? Pegidiidae ├─? Sphaeroidinidae ├─o Loxostomatacea │ ├─o Bolivinellidae │ ├─o Tortoplectellidae │ └─o Tosaidae ├─o Stilostomellacea ├─o Bolivinacea │ ├─o Bolivinidae │ └─o Bolivinitidae ├─o Fursenkoinacea ├─o Virgulinellacea ├─o Pleurostomellacea ├─o Cassidulinacea │ ├─o Caucasinidae │ ├─o Delosinidae │ └─o Cassidulinidae ├─o Buliminacea │ ├─o Stainforthiidae │ ├─o Buliminidae │ ├─o Buliminellidae │ ├─o Uvigerinidae │ ├─o Siphogenerinoididae │ ├─o Reussellidae │ ├─o Trimosinidae │ ├─o Pavoninidae │ └─o Millettiidae ├─o Siphoninacea ├─o Annulopatellinacea ├─o Glabratellacea │ ├─o Buliminoididae │ ├─o Heronalleniidae │ ├─o Rotaliellidae │ └─o Glabratellidae ├─o Rosalinacea │ ├─o Heleninidae │ ├─o Rosalinidae │ ├─o Bagginidae │ ├─o Mississippinidae │ ├─o Bueningiidae │ └─o Bronnimanniidae ├─o Discorbinellacea │ ├─o Parrelloididae │ ├─o Pseudoparrellidae │ ├─o Planulinoididae │ └─o Discorbinellidae ├─o Planorbulinacea │ ├─o Planulinidae │ ├─o Bisacciidae │ ├─o Cibicididae │ ├─o Planorbulinidae │ ├─o Cymbaloporidae │ └─o Victoriellidae ├─o Acervulinacea │ ├─o Acervulinidae │ └─o Homotrematidae ├─o Asterigerinacea │ ├─o Epistomariidae │ ├─o Alfredinidae │ ├─o Asterigerinatidae │ ├─o Asterigerinidae │ └─o Amphisteginidae ├─o Nonionacea │ ├─o Nonionidae │ ├─o Spirotectinidae │ └─o Almaenidae ├─o Nummulitacea ├─o Rotaliacea │ ├─o Miogypsinidae (éteint) │ ├─o Elphidiidae │ ├─o Calcarinidae │ ├─o Rotaliidae │ ├─o Discorbidae │ └─o Eponididae └─o Chilostomellacea ├─o Karreriidae ├─o Chilostomellidae ├─o Quadrimorphinidae ├─o Alabaminidae ├─o Osangulariidae ├─o Oridorsalidae ├─o Heterolepidae ├─o Gavelinellidae └─o Trichohyalidae
Débat scientifique relatif à la phylogénie des Rhizaria
La monophylie du groupe, récemment acquise, n'est plus remise en question ; par contre, sa place au sein des Eucaryotes ne fait pas l'objet d'un consensus (il semble plus proche des Alvéolés et Straménopiles que des Excavates, rompant ainsi la monophylie des Chromalvéolés).