O alfabeto etrusco consta de 26 letras (alfabeto modelo) das que catro nunca se empregaron (B C D O). Serve para transcribir o etrusco. Os textos máis antigos son abecedarios. O exemplo máis coñecido é o alfabeto de Marsiliana (século -VII), que comporta 26 letras das que cinco son vogais: 22 letras gregas de orixe fenicia e 4 letras propias do alfabeto grego (da variante chamada vermella).
Alfabeto de orixe eubea (unha variante vermella do alfabeto grego chamado clásico) que foi empregada polos latinos, que repectaron a mesma orde agás pola letra G, inventada polos romanos e que ocupou o lugar do Z, que non facía falta para a escritura do latín clásico, aínda que despois se retomou para os préstamos do grego e relegada ao final do alfabeto. As letras que non se empregaban en latín desapareceron (como Th, S, S', Ph, Kh e 8).
O lugar onde se tomou prestado este alfabeto é probabelmente a colonia grega de Ischia (Pitecusas), fronte a Cumas, a mediados do século -VII.
A B C (=[k]) D E F (=v) Z (=ts) H Th (como no inglés ten) I K L M N S O P S' (=sh?) Q R S T U X (=ś) Ph (como no inglés pen) Kh 8 (=f)
esquerda|miniatura|223x223px|Lenda etrusca PUPLUNA (Populonia) nunha moeda etrusca, reproducida por Giuseppe Micali.Micali, G. (1849). Storia degli antichi popoli italiani. Vol. I. Florencia. Páxina 146. Nota 153.
O alfabeto etrusco clásico chamado «neoetrusco» aparece sobre o -400 e presenta modificacións en relación ao alfabeto de Marsiliana d'Albegna (primeiro modelo de alfabeto sobre unha taboíña de marfil, destinada a ser un pendente):
o grafema 8 para a consoante f ; B e D abandonadas porque os sons correspondentes non existían en etrusco — que ignoraba as consoantes sonoras (mais habían ser utilizadas polos romanos que as necesitaban para transcribiren os sons do latín); K abandonada tamén, agás ante A como no latín KALENDAE (cf. : Calendas) (que deu calendario) e nas cidades setentrionais de Etruria; O desaparece, substituído por U/Y; as letras de orixe fenicia, samek e sadi, non se empregan.
Pódense notar tamén dous tipos de signos de puntuación:
a puntuación externa: serve para separar as frases e as palabras. a puntuación interna, que se atopa, como indica a palabra, no interior das palabras; o seu significado non foi definido claramente aínda.
Alfabeto A seguinte táboa presenta os alfabetos etruscos arcaico e clásico, así como as letras equivalentes nos alfabetos grego e latino (cando existe correspondencia). Indícase ademais a pronuncia reconstruída:
Etruscoarcaico Etrusco clásico Equivalentegrego Equivalentelatino Pronuncia 15px|A 15px|A 15px|Alpha A [a] 15px|B 15px|Bêta B [b] 15px|C, 15px|Gimel 15px|, 15px|Gimel 15px|Gamma C [k] 15px|D 15px|Delta D [r], [d] 15px|E 15px|E 15px|Epsilon E [e] 15px| 15px|Digamma [v], [w], [u] 15px|Z 15px|Z, 12px| 15px|Zêta Z [z], [ts] 15px| 15px|, 15px| 15px|Êta H [h] 15px|, 15px| 15px|, 15px| 15px|Thêta [th] 15px| 15px| 10px|Iota I [i] 15px| 15px| 15px|Kappa K [k] 15px| 15px| 15px|Lambda L [l] 15px| 15px| 15px|Mu M [m] 15px| 15px| 15px|Nu N [n] 15px| 15px|, 15px| 15px|Omicron O [thi], [u], [o] 15px| 15px| 15px|Pi P [p] 15px|, 15px| 15px| 40px|San [ch] 15px| 15px|, 15px| 15px|Koppa Q [q], [phi] 15px| 15px|, 15px| 15px|Rhô R [r] 15px| 15px| 15px|Sigma S [s] 15px| 10px| 15px|Tau T [t] 15px| 15px|, 12px|Waw 15px|Upsilon V [u] 15px| 15px|Chi X [ch] Φ Φ 15px|Phi [phi] Ψ Ψ 15px|Psi [khi] 15px| F [f], [fh]
Codificación informática
Unicode inclúe un bloque «itálico antigo» que, aínda que non é propiamente etrusco, contén caracteres que proveñen directamente del. Os creadores de tipos de letras se inspiran principalmente nas inscricións latinas arcaicas, que utilizan o primeiro estadio das letras etruscas. Non son utilizábeis con facilidade. Son estes:
𐌀𐌁𐌂𐌃𐌄𐌅𐌆𐌇𐌈𐌉𐌊𐌋𐌌𐌍𐌎𐌏𐌐𐌑𐌒𐌓𐌔𐌕𐌖𐌗𐌘𐌙𐌚
Notas
Véxase tamén Outros artigos Etruscos Civilización etrusca Lingua etrusca Uncial
Categoría:Alfabetos Categoría:Etruscos
it:Lingua etrusca#Alfabeto