miniatura|Nenos nunha aula de Educación infantil de Afganistán. miniatura|300px|Índice de educación Educación (do latín educare, "guiar", e educere, "extraer") pode definirse como:
Proceso bidireccional polo que se transmiten coñecementos, valores, xeitos e formas de actuar. Prodúcese a través da palabra, a imaxe etc., estando presente en todas as accións, sentimentos e actitudes humanas, e sendo a imitación moitas veces un fenomenal instrumento educativo. Proceso de inculcación e asimilación cultural, moral e de conduta. Así, a través da educación, as novas xeracións asimilan e aprenden os coñecementos, normas de conduta, xeitos de ser e formas de ver o mundo de xeracións anteriores, creando ademais outros novos. Proceso de socialización dos individuos dunha sociedade.
Tamén se chama educación ó resultado deste proceso, que se materializa na serie de habilidades, coñecementos, actitudes e valores adquiridos.
A educación é a transmisión de coñecementos, habilidades e trazos de carácter. A súa definición exacta é controvertida e existen desacordos sobre cales son os obxectivos da educación e ata que punto a educación diferénciase do adoutrinamento por fomentar o pensamento crítico. Estes desacordos afectan á forma de identificar, medir e mellorar as formas de educación. O termo "educación" tamén pode referirse aos estados mentais e calidades das persoas educadas e ao ámbito académico que estuda os fenómenos educativos.
A educación pode ter lugar en contextos formais ou informais. A educación formal ten lugar nun marco institucional complexo, como as escolas públicas. A educación non formal tamén está estruturada, pero ten lugar fora do sistema escolar formal. A educación informal é a aprendizaxe non estruturada a través de experiencias cotiás. A educación formal e a non formal divídense en niveis. Inclúen educación infantil, educación primaria, educación secundaria e logo a universidade ou instituto. Outras clasificacións céntranse no método de ensino, como a aprendizaxe centrada no profesor e a aprendizaxe centrada no alumno. As formas de educación tamén poden distinguirse por materias, como educación científica, educación lingüística e educación física.
A educación socializa aos nenos na sociedade mediante o ensino de valores culturais e normas. Dótaos das habilidades necesarias para converterse en membros produtivos da sociedade. Deste xeito, estimula o crecemento económico e aumenta a concienciación sobre problemas globais. As institucións organizadas inflúen en moitos aspectos da educación. Por exemplo, os gobernos establecen políticas educativas para determinar cando se imparten as clases, que se ensina e quen pode ou debe asistir. As organizacións internacionais, como a UNESCO, influíron na promoción da educación primaria para todos os nenos.
Son moitos os factores que inflúen no éxito da educación. Os factores psicolóxicos inclúen a motivación, a intelixencia e a personalidade. Os factores sociais, como o status socioeconómico, a etnia e o xénero, adoitan estar relacionados coa discriminación. Outros factores son o acceso á tecnoloxía educativa, a calidade do profesorado e a participación dos pais.
O principal campo que investiga a educación denomínase ciencias da educación. Examina que é a educación, que obxectivos e efectos ten e como mellorala. Os estudos educativos teñen moitos subcampos, como a filosofía da educación, a psicoloxía da educación, a socioloxía da educación, a economía da educación e a educación comparada. Tamén a trata a historia da educación. Na prehistoria, a educación dábase de maneira informal a través da comunicación oral e a imitación. Co auxe das civilizacións antigas, inventouse a escritura, e a cantidade de coñecementos creceu. Isto provocou un cambio da educación informal á formal. Ao principio, a educación formal estaba ao alcance principalmente das elites e dos grupos relixiosos. A invención da imprenta no século XV fixo que os libros estivesen máis ao alcance de todos. Isto aumentou a alfabetización xeral. A partir dos séculos XVIII e XIX, a educación pública adquiriu maior importancia. Isto levou ao proceso mundial de poñer a educación primaria ao dispor de todos, gratis, e obrigatoria ata certa idade.
O proceso educativo pódese dar a través da investigación, o debate, a narración de contos, a discusión, o ensino, o exemplo e a formación en xeral. A educación non só se produce a través da palabra; pode estar presente en toda experiencia. Xeralmente, a educación levase a cabo baixo a dirección das figuras de autoridade: os pais, os educadores (profesores ou mestres), pero os estudantes tamén poden educarse a si mesmos nun proceso chamado aprendizaxe autodidacta. O conxunto de persoas que teñen un protagonismo activo na educación reciben o nome de Comunidade Educativa. Calquera experiencia que teña un efecto formativo na forma en que un pensa, sente ou actúa pode considerarse educativa.
Ao concluír a formación expídese un comprobante ou certificado de estudos, que permite acceder a un nivel máis avanzado. Existe unha educación coñecida como non formal (non escolarizada) pola que, a diferenza da formal, non se recibe un certificado que permita acceder a un novo nivel educativo ao terminar a formación; normalmente, os lugares que ofrecen a educación non formal, son os centros comunitarios, institucións privadas ou organizacións civís, pero principalmente adóitase dar na familia ou contornas non institucionalizadas, como mesmo pode ser Internet.
O dereito á educación foi recoñecido por moitos gobernos. A nivel global, o artigo13 do Pacto Internacional de Dereitos Económicos, Sociais e Culturais de 1966 das Nacións Unidas recoñece o dereito de toda persoa á educación.ICESCR, Artículo 13.1. Aínda que na maioría dos lugares ata unha certa idade a educación sexa obrigatoria, ás veces a asistencia á escola non o é, e unha minoría dos pais elixen a escolarización en casa, ás veces, coa axuda da educación en liña.
Etimoloxía Etimoloxicamente, a palabra «educación» procede do latín ēducātiō de ēdūcō ("educo, adestro") que está relacionado con homónimo ēdūcō ("Levo adiante, saco") de ē- ("de, fóra de") e dūcō ("conduzo, guío").«educate» Etymonline.com. Consultado o 21 de outubro de 2011.
Así mesmo, o vocábulo educación, ten polo menos dous étimos latinos: ēdūcere e ēdūcāre, sendo o segundo derivado do primeiro; o importante é que ēdūcere etimoloxicamente significa promover o desenvolvemento (intelectual e cultural) do educando, é dicir desenvolver as potencialidades psíquicas e cognitivas propias do educando dende o seu intelecto e o seu coñecemento facendo activo o educando neste proceso. Definicións O termo "educación" deriva das palabras latinas , que significa "educar, criar, formar" en relación coa mente, e , que significa "sacar, levar adiante" en referencia ao nivel corporal. A definición de educación foi explorada por teóricos de diversos campos. Moitos coinciden en que a educación é unha actividade orientada á consecución de obxectivos como a transmisión de coñecementos, habilidades e trazos de carácter. Con todo, existe un amplo debate sobre a súa natureza exacta máis aló destas características xerais. Un dos enfoques consiste en considerar a educación como un proceso que ten lugar durante acontecementos educativos como a escolarización, o ensino e a aprendizaxe. Outra perspectiva entende a educación non como un proceso, senón como o produto resultante deste proceso. Fai fincapé nos estados mentais e as disposicións das persoas educadas. Ademais, o termo tamén pode referirse ao campo académico que estuda os métodos, procesos e institucións sociais implicados no ensino e a aprendizaxe. Ter unha idea clara do que significa o termo é importante para identificar correctamente os fenómenos educativos. Tamén importa á hora de tentar medilos ou melloralos.
Algúns teóricos proporcionan definicións precisas identificando as características específicas que son exclusivas de todas as formas de educación. O teórico da educación R. S. Peters, por exemplo, esboza tres características esenciais da educación:
Ocúpase da transmisión do coñecemento e a comprensión. Esta transmisión merece a pena. Realízase dunha maneira moralmente adecuada e en sintonía cos intereses do alumno.
Estas definicións tan precisas a miúdo conseguen caracterizar as formas máis típicas de educación. Pero son criticadas porque existen contraexemplos. Este problema pode evitarse ofrecendo definicións menos precisas baseadas no parecido familiar. Isto significa que todas as formas de educación son similares entre si. Pero non teñen por que compartir unha conxunto de trazos esenciais que todas elas teñan en común. Segundo unha opinión, o termo "educación" depende do contexto. Isto significa que o seu significado varía en función da situación na que se utilice..
Existe desacordo na literatura académica sobre se a educación é un concepto evaluativo. As Definicións grosas de educación así o afirman. Afirman que forma parte da natureza da educación que esta sexa beneficiosa para o estudante ou que conduza a algún tipo de mellora. As distintas definicións grosas discrepan en canto ao tipo de mellora. Contrastan coas definicións finas, que ofrecen unha explicación neutral da educación desde o punto de vista dos valores. Unha distinción estreitamente relacionada é a que existe entre as concepcións "descritivas" e "prescritivas" da educación. As concepcións descritivas refírense ao uso real do termo por parte dos falantes habituais. As concepcións prescritivas expresan que é unha boa educación ou como debe practicarse. Unha distinción estreitamente relacionada é a que existe entre as concepcións "descritivas" e "prescritivas" da educación. As concepcións descritivas refírense ao uso real do termo por parte dos falantes habituais. As concepcións prescritivas expresan que é unha boa educación ou como debe practicarse. Algúns se centran en obxectivos epistémicos, como o coñecemento e a comprensión. Outros fan máis fincapé no desenvolvemento de habilidades, como a racionalidade e o pensamento crítico, e de trazos de carácter, como a amabilidade e a honradez.
Un enfoque consiste en centrarse nun único obxectivo global da educación e considerar os obxectivos máis específicos como medios para alcanzalo. Segundo unha suxestión, a socialización é o obxectivo da educación. Realízase transmitindo o coñecemento acumulado dunha xeración á seguinte. Este proceso axuda ao alumno para desenvolverse na sociedade como un cidadán normal. En cambio, as definicións máis centradas na persoa céntranse no benestar do alumno. Para eles, a educación é un proceso que lles axuda a levar unha boa vida ou a vida que desexan levar. Varios estudosos subliñan o papel do pensamento crítico para distinguir a educación do adoutrinamento. Afirman que o mero adoutrinamento só está interesado en inculcar crenzas ao alumno, independentemente de que sexan racionais. A educación, pola contra, tamén fomenta a capacidade racional de reflexionar críticamente sobre esas crenzas e cuestionalas, segundo esta postura. Con todo, non está universalmente aceptado que estes dous fenómenos poidan distinguirse claramente. Unha das razóns desta opinión é que algunhas formas de adoctrinamiento poden ser necesarias nas primeiras etapas da educación cando a mente do neno aínda non está suficientemente desenvolvida.