Móstoles é un concello español da Comunidade de Madrid. A súa poboación é de 206.031 habitantes (INE 2012). É o segundo concello da Comunidade con maior número de habitantes despois da capital e o terceiro da zona central de España (Castela e León, Comunidade de Madrid e Castela-A Mancha) despois de Madrid e Valladolid. Recentemente adoptou a Lei de grandes cidades. Nel se encontra o campus tecnolóxico, a sede central da Universidade Rei Xoán Carlos e a sede central das BESCAM (Brigadas Especiais da Comunidade de Madrid). É ademais unha das cidades máis limpas de España, premiada coa "vasoira de prata".
Bandeira e escudo A bandeira inclúe as seguintes cores: dende unha perspectiva actual, aparece o vermello, que simboliza a pertenza á Comunidade de Madrid; o azul Prusia, símbolo de identidade dos mostoleños e de pertenza á Unión Europea; e o amarelo-gualda (ouro), que expresa a prosperidade, como anhelo dos veciños procedentes de diversas rexións españolas que estableceron a súa residencia na cidade na década dos setenta do pasado século.
Demografía
miniatura|esquerda|200px| Evolución demográfica de Móstoles (1900-2005) 216.463 habitantes (INE 2006). Superando a capitais de provincia como Tarragona ou San Sebastián. O termo municipal ten unha extensión de 45 km². Densidade de poboación: 4.665,6 hab/km² A maior parte da poboación agrúpase en torno ó casco urbano de Móstoles. Xentilicio: mostoleños, mostolenses ou mostoleros.
PoboaciónDistrito Habitantes Centro 52.000 Norte-Universidade 60.000 Sur-Leste 54.000 Oeste 40.000 Coimbra-Guadarrama 10.000 TOTAL 216.000
Distritos Centro: abrangue o centro da cidade, basicamente o casco urbano. Ten unha poboación duns 52.000 habitantes. Norte-Universidade: na zona norte do concello. Inclúe barrios como Los Rosales, Estoril II, Iviasa, Princesa e Parque Vosa. A poboación é de 60.000 habitantes. Sur-Este: comprende barrios como Villafontana, Estoril I, Cerro Prieto, Pinar de Móstoles, La Loma etc. cunha poboación duns 54.000 habitantes. Oeste: os principais barrios son os do Souto, Azorín, San Fernando, Hospital e Pinares llanos. Ten 40.000 habitantes aproximadamente. Coimbra-Guadarrama: abrangue a zona de Parque Coimbra e Guadarrama. É o distrito menos poboado, con 10.000 habitantes, pero é o que maior crecemento ten.
Localización Atópase a 18 quilómetros ó sueste de Madrid, forma parte da área metropolitana da capital. É a capital da Zona Sur da comarca Área Metropolitana de Madrid, a cal se divide en 5 zonas. A zona Sur da comarca comprende á parte da Móstoles como capital a: Álcorcón, Aranjuez, Ciempozuelos, Fuenlabrada, Xetafe, Humanes de Madrid, Leganés, Parla, Pinto, San Martiño de la Vega e Valdemoro. Tamén é capital do Sur de Madrid, que comprende a zona Sur do Área Metropolitana e as comarcas Conca do Alberche, Conca do Teixo e Sur.(esta última capitalidade non oficial disputada con Xetafe).
As súas coordenadas xeográficas son 40°20′ latitude norte, 3°52′ lonxitude oeste.
Limita ó norte e oeste co de Villaviciosa de Odón, ó nordeste co de Alcorcón, ó leste co de Fuenlabrada, ó sur cos de Arroyomolinos e Moraleja de Enmedio e ó sueste co de Navalcarnero.
Distancias
Alcalá de Henares - 40 km. Alcorcón - 4,3 km. Barcelona - 638 km. Fuenlabrada - 5,7 km. Xetafe - 9,9 km. Leganés - 7,3 km. Lisboa - 608 km. Madrid - 18 km. Sevilla - 536,9 km. Toledo - 58 km.
Transportes
En coche Autovía de Estremadura A-5 (Madrid-Badaxoz-Lisboa) Autoestrada M-50 Autoestrada de peaxe R-5 Autovía M-506 a Pinto Estrada M-501 a Alcorcón Estrada M-856 a Villaviciosa
En metro Metro (liña 12 ou Metrosur), con cinco estacións:
Universidade Rei Xoán Carlos Móstoles Central Pradillo Hospital de Móstoles Manuela Malasaña
En tren Tren de proximidades C-5 (Móstoles-Atocha-Fuenlabrada/Humanes), con dúas estacións:
Móstoles (Móstoles Central para o metrosur) Móstoles El Soto
En autobús Ofrécense liñas urbanas, interurbanas, nocturnas e de longo percorrido a localidades de Toledo: Talavera de la Reina, Mérida, Cáceres, Badaxoz; Barcelona e Zaragoza.
En avión Está situado a uns 32-35 quilómetros do aeroporto internacional de Madrid-Barajas.
Poboacións irmandadas Navia (2004) Zaragoza (2005) Cádiz (2006)
Clima A localidade goza dun clima mediterráneo, sendo as súas temperaturas medias máximas 38º en verán e 14º en inverno, e as súas mínimas 15º en verán e 2º en inverno. A precipitación anual media é de aproximadamente 420 milímetros, as épocas máis chuviñosas son a primavera e o outono.
Infraestrutura
Universidade Rei Xoán Carlos: en Móstoles se encontra a sede central desta universidade, a Escola Superior de Ciencias Experimentais e Tecnoloxía (ESCET) cos os departamentos de informática, estatística e telemática: tecnoloxía química ambiental e dos materiais; ciencias experimentais e de enxeñería. Universidade Nacional de Educación a Distancia Centro de Investigación e Desenvolvemento Tecnolóxico de Repsol. Hospital Xeral Universitario: pertencente ó Servizo Madrileño da Saúde. Centro Base de discapacitados: xestionado pola Comunidade de Madrid Sede central das BESCAM: policía autonómica da Comunidade de Madrid (CAM). Xulgados municipais Parque de bombeiros Xefatura Provincial de Tráfico (JPT): centro de exames de Móstoles. Escola Oficial de Idiomas (EOI) Centros de xuventude Centros comerciais Teatro: conta co segundo escenario máis grande de España despois do Teatro Real de Madrid. Estadio El Soto: alberga o equipo de fútbol Club Deportivo Móstoles. Foi fundado en 1955 e ten unha capacidade para 14.000 asistentes. Estadio Andrés Torrejón: alberga o equipo de fútbol PSG Móstoles Fútbol Sala. Foi fundado en 1989. Praza de touros Biblioteca municipal Conservatorio Rodolfo Halffter Centros culturais Polideportivos Cemiterio Vello e Novo
Lugares de lecer e de interese
Edificios relixiosos Igrexa da nosa Señora da Asunción: É o edificio máis antigo de Móstoles. Consérvanse un ábsida semicircular de estilo mudéxar e unha torre do mesmo estilo. Ermida da nosa Señora dos Santos: consta dunha soa nave e ten un fermoso retablo do século XVIII (restaurado en 2005) a cuxos lados están as imaxes modernas do sagrado corazón de Xesús e María. Contén tamén espellos do século XVII, cornucopias, cadros de marcos tallados e un gran decorado. A Virxe dos Santos (patroa de Móstoles) está situada nun camarín. Existe tamén unha figura de barro que representa a San Xoán e o Neno Xesús, da escultora Luísa Roldan (A Roldana)
Edificios civís Casa-Museo de Andrés Torrejón: é a casa onde viviu e morreu o famoso alcalde de Móstoles, é unha pequena casa de época decorada con elementos do século XIX ó estilo antigo. Casa de Posas: albergará o Museo da Cidade e a sede Móstoles 1808-2008 con motivo do bicentenario do levantamento contra os franceses. La Casona: terá proximamente o Centro de Arte Contemporánea máis importante da Comunidade de Madrid. Teatro del Bosque: de recente construción, posúe un estilo moderno deseñado por Javier Mariscal, con grandes estruturas metálicas onde medran arbustos e montañas de céspede no exterior. Conta co segundo escenario máis grande de España. Á parte de representacións teatrais tamén se celebra o Festival Internacional de Cine de Comeda e entréganse os premios Cidade de Móstoles. Casa do concello
Monumentos e esculturas Praza do Pradillo: se atopan as principais e máis importantes esculturas, entre elas destacan: A Fonte dos peixes: é considerado o quilómetro 0 da cidade. A fonte, con dous peixes de bronce, de cuxa boca mana a auga, foi inaugurada na primavera de 1852. Monumento a Andrés Torrejón: Foi inaugurado en 1908 polo rei Afonso XIII, con motivo de se cumpri-lo primeiro centenario do levantamento do Dous de Maio de 1808 en Madrid e o bando dos alcaldes de Móstoles. O monumento ten unha base de granito sobre a que repousa un anaco de montaña de rocha de Segovia. Isto representa os Pireneos. Por encima do peñón traspón unha aguia imperial, a aguia francesa con grandes ás, querendo cubri-la nosa nación, ó mesmo tempo que cunha das súas poutas pretende arrancar a coroa real do escudo de España. Ó pé do canón aparece, pequena pero airosa, a estatua do alcalde de Móstoles. Ó lado, un xinete ó galope. É o postillón que leva apresurado o célebre parte da independencia ou bando, cuxo texto figura nunha placa de bronce. Homenaje ós escritores máis importantes: na parte superior do pórtico situado na Praza do Pradillo hai diversos retratos dos escritores máis importantes. Fonte e escultura ó titiritero: áchase na Praza da Cultura. Glorieta do 2 de Maio: rende homenaxe á muller traballadora Porta de Madrid: posúe un estilo moderno e áchase no barrio de 'Los Rosales'. Glorieta heroes da liberdade: fai homenaxe a tódalas vítimas do terrorismo xunto á placa que se encontra no 'Parque Galicia'. Xardín dos planetas: un parque onde se poden atopar diversas esculturas que representan ós planetas.
Parques e zonas verdes Parque Natural do Soto: o máis grande de Móstoles. Ademais é coñecido internacionalmente porque nel se realizou durante varios anos ata o 2004 o Festival de Madrid de Música Alternativa, máis coñecido como FESTIMAD. Parque Liana: é o segundo máis grande, e xunto co anterior, son considerados os pulmóns da cidade. Parque Prado Ovejero Parque Galicia Parque La Mancha Parque Andalucía Parque lineal Arroyo del Soto Vía verde do río Guadarrama:é a plataforma dunha antiga liña ferroviaria que conectaba a capital con Almorox; actualmente as vía non se conservan, pero si unha preciosa ponte de ferro que cruza o río Guadarrama.
Prazas e avenidas Praza do Pradillo: é a principal e a máis coñecida de Móstoles. Atópase no centro urbano. (Véxase 'monumentos e esculturas'). Praza de España: nela atópase a Casa do concello. Está adornada con bonsais xigantes traídos dende o Xapón. Praza da Cultura: outra das prazas que se atopan no casco urbano. Aquí se encontra o Centro da Cultura e a escultura do titiritero. Avenida de Portugal: é a principal arteria da cidade. Avenida da Constitución: comunica a Avda. Portugal coa Pza. Pradillo. As principais tendas se atopan nesta avenida. Avenida do Dous de Maio: xunto coa anterior, encóntrase no centro e é unha das principais para ir de compras.
Lecer e lugares comerciais As zonas onde hai máis ambiente nocturno están situadas en Princesa, zona do Hospital e en menor medida a zona denominada Estoril.
Limítrofe a Móstoles áchase o centro comercial e o maior parque de neve artificial de Europa Madrid Xanadú, aínda que pertence á localidade de Arroyomolinos.
O Centro Comercial Aberto Las Avenidas é un conxunto de rúas comerciais que se encontra no centro histórico.
A nivel deportivo podemos atopar os campos de fútbol Iker Casillas, os polideportivos de Andrés Torrejón, Los Rosales ou o de Villafontana e a piscina cuberta Las Cumbres, onde se encontra un centro de spa. Móstoles ten un equipo de fútbol sala, PSG FS Móstoles, un equipo feminino de fútbol sala e un equipo de atletismo..
Festas A festa principal é o 12 de setembro, día da Vrxe dos santos, patroa de Móstoles. As festas do 2 de maio celébranse como conmemoración do Dous de maio de 1808 (comezo da Guerra da Independencia tralo Bando dos alcaldes de Móstoles). Sendo asumida e festexada por toda a Comunidade de Madrid dende o ano 1985. A festa do 15 de Maio e a festa da auga ten a súa orixe na que se celebraba o 28 de xuño con motivo da traída da auga a Móstoles pola Canle de Isabel II, en 1980. Posteriormente se trasladou ó 15 de maio, a facendo coincidir coa festa de San Isidro en Madrid.
Tamén existen festas por barrios ou distritos.
Tradicións