Jenaro Marinhas del Valle, nado na Coruña o 25 de novembro de 1908 e finado na mesma cidade o 23 de decembro de 1999, foi un novelista, poeta, ensaísta e dramaturgo galego.

Traxectoria Sendo novo entrou en contacto coa intelectualidade galeguista da Coruña por mediación do seu pai, que estaba relacionado con integrantes da Cova Céltica como Eladio Rodríguez González, Francisco Tettamancy, Uxío Carré Aldao ou Manuel Lugrís Freire. Após finalizar os seus estudos de bacharelato, trasladouse a Compostela, onde cursou estudos de Filosofía e Letras. Porén, non acabou a carreira, e matriculouse en Empresas. Dedicado xa a actividades mercantís, Marinhas del Valle frecuentou as Irmandades da Fala, creadas na súa cidade natal, A Coruña. Onde estivo relacionado coa Escola de Insiño da Irmandade e fundou a Mocedade Galeguista da Coruña. Esta organización que colaborou, xunto ao Partido Galeguista ao que pertencía, na campaña a favor do Estatuto de autonomía de Galicia de 1936. Tamén fundou o semanario La Draga.

Compartiu parladoiros e debates con outros destacados intelectuais galeguistas, como Ramón Otero Pedrayo ou Castelao. Na mesma época escribiu a súa primeira peza de teatro, que lle entregou a Víctor Casas para que a publicase Ánxel Casal. Porén, Casal foi asasinado polo falanxismo durante o golpe de Estado, co que se perdeu o orixinal.

Durante a posguerra, Marinhas del Valle viaxou por toda Europa, mais non perdeu o contacto co galeguismo da época. De feito, froito dos seus contactos na clandestinidade con diferentes galeguistas, entre eles, Francisco Fernández del Riego, logrouse a creación da Editorial Galaxia e mais da revista Grial, onde publicou as súas primeiras obras literarias.

Durante o franquismo e até os primeiros anos da coñecida como transición española, o coruñés ocupou un lugar destacado no panorama intelectual e literario de Galiza. En 1978, por proposta de Rafael Dieste, Leandro Carré Alvarellos e Francisco Vales Villamarín, Marinhas del Valhe ingresou na Real Academia Galega co discurso Importancia do público na revelación teatral. Porén, a súa defensa da unidade lingüística galego-portuguesa, desprazouno cada vez máis á periferia do sistema. Esta situación fíxose especialmente notoria tralo pasamento de Carvalho Calero en 1990, e logo de Marinhas del Valle renunciar ese mesmo ano ao seu posto na RAG. miniatura|Tumba no cemiterio de Santo Amaro da Coruña. Xa nos últimos anos da súa vida, Marinhas del Valle foi nomeado membro de honra da Associaçom Galega da Língua (AGAL). Tamén recibiu homenaxes de colectivos como a Asociación Socio-Pedagóxica Galega, a Agrupación Cultural O Facho ou a Fundación Alexandre Bóveda, debido ao seu labor en favor do nacionalismo e pola defensa do galego no ensino.

Finou en 1999 con 91 anos na súa cidade natal. A revista Agália, no seu número 60, publicou de forma póstuma a narración A Tía Solinha. Igualmente, a revista Enclave publicou no seu número 6 a peza teatral breve Pai Desconhecido.

Obras Teatro A revolta e outras farsas. Galaxia (Vigo, 1965). Acurrados. Cadernos da Escola Dramática Galega (A Coruña, 1981). Ramo Cativo. Sotelo Blanco (Barcelona, 1990). Teatro, de Jenaro Marinhas; A gente da Barreira, de Ricardo Carvalho Calero, AS-PG/A Nosa Terra (Vigo, 1997. Edición de Pilar García Negro. Obra dramática completa, Espiral Maior (O Burgo, Culleredo, 2006).

Ensaio Importancia do público na revelación teatral. Ediciós do Castro (Sada, 1979). Lembrando a Manoel Antonio. Ida-epístola ao meu duplo. Xunta de Galicia (A Coruña, 1979). Amarga memoria. Espiral Maior (O Burgo, Culleredo, 2008). Caderno de notas. (A Nosa Terra, 2008). Presença de Jenaro Marinhas na Agal. AGAL (Ourense, 2009).

Narrativa A vida escura. AGAL (A Coruña, 1987).

Poesía Invenção do Mar. Academia Galega da Língua Portuguesa (2015).

Artigos e estudos A Serpe, Galaxia (Vigo, 1952). Monifates, en Grial, n.º 4. (1964). A festa do Cheneque e outras historias, en Grial. (1967). Pequena farsa dos amores desencontrados, en Grial, n.º 21 (1968). Loucura e morte de Peregrino, en Grial, n.º 31 (1972). O real em cena. Notas a esmo, en Agália, n.º 21 (1990). Os alárvios, en Agália, n.º 23 (1990). Lugrís, oratória e teatro, en Agália, n.º 23 (1990). A língua do escritor, en Agália, n.º 25 (1991). Teatro Interte, en Agália, n.º 49 (1997).

Obras colectivas Johán V. Viqueira: uma utopia verificável, Instituto de Estudos Luso-Galaicos Ricardo Carvalho Calero. (A Coruña, 1994).

Premios II Premio Castelao de Teatro Galego en 1965 por A revolta e outras farsas.

Adaptacións cinematográficas A súa peza teatral O bosque foi adaptada ao cinema na película de Eloy Enciso Cachafeiro Arraianos (2012), con guión de José Manuel Sande. O mesmo Enciso utilizou diálogos da súa peza Loucura e morte de Peregrino nunha secuencia de Longa noite (2019).

Notas

Véxase tamén Bibliografía

Outros artigos Arraianos Longa noite Ligazóns externas Biografía de Marinhas del Valle no PGL na Biblioteca Virtual Galega. Miguel Anxo Fernán-Vello: "Lembrando a Jenaro Marinhas del Valle" , Galicia Hoxe.

Categoría:Escritores de Galicia en lingua galega Categoría:Reintegracionismo Categoría:Nados na Coruña Categoría:Nados en 1908 Categoría:Finados en 1999 Categoría:Membros de número da Real Academia Galega Categoría:Personalidades de Galicia sen imaxes Categoría:Novelistas de Galicia