Antioquía do Orontes (en grego: Ἀντιόχεια ἡ ἐπὶ Ὀρόντου; Antiókheia hē epì Oróntou), tamén coñecida como Antioquía de Siria,En grego antigo: Ἀντιόχεια ἡ ἐπὶ Ὀρόντου; ou Ἀντιόχεια ἡ ἐπὶ Δάφνῃ "Antioch de Dafne"; ou Ἀντιόχεια ἡ Μεγάλη "Antioquía a Grande; en latín: Antiochia ad Orontem; en armenio: Անտիոք Antiokʽ; en siríaco: ܐܢܛܝܘܟܝܐ Anṭiokya; en hebreo: אנטיוכיה, Anṭiyokhya; en árabe: أنطاكية, Anṭākiya; en persa: انطاکیه; en turco: Antakya. foi unha antiga cidade helenísticaSack & Oswyn (2005), p. 32. situada entre a costa sur de Anatolia e a costa de Siria,Dix (2015), p. 174 (...por suposto, Antioquía e as grandes cidades costeiras foron bastións do helenismo, xa que o interior era de tradición autóctona. Pero había barrios puramente orientais na propia Antioquía e distritos enteiros de fala aramea nos seus arredores). á beira do río Orontes. As súas ruínas atópanse preto da actual cidade de Antioquía (en turco: Antakya)Humphrey 1986, p. 444 á que a antiga cidade dá o seu nome, e é a capital da provincia de Hatay en Turquía.
Antioquía foi fundada a finais do século IV a. C., no 301 a. C.,Levi 1989, p. 171 por Seleuco I Nicátor, un dos xenerais de Alexandre Magno. A situación xeográfica, militar e económica da cidade beneficiou aos seus ocupantes, especialmente características como o comercio de especias, a Ruta da Seda e a Ruta Real. Durante o período helenístico tardío e o período romano temperán, a poboación de Antioquía acadou o seu pico de máis de 500.000 habitantes (as estimacións xeralmente son de 200.000 a 250.000) e foi a terceira cidade máis grande do Imperio despois de Roma e Alexandría. A cidade foi a capital do Imperio seléucida ata o ano 63 a. C., cando os romanos tomaron o control, converténdoa na sede do gobernador da provincia de Siria. Desde principios do século IV, a cidade foi a sede do Conde de Oriente, xefe da administración rexional de dezaseis provincias. Tamén foi o principal centro do xudaísmo helenístico ao final do período do Segundo Templo. Antioquía foi unha das cidades máis importantes da metade mediterránea oriental do Imperio Romano. Cubriu case 4,5 km2 dentro das murallas das cales unha cuarta parte era montaña, deixando 3,0 km2 aproximadamente a quinta parte da área de Roma dentro das Murallas Aurelianas.
Antioquía foi chamada "o berce do cristianismo" como resultado da súa lonxevidade e do papel fundamental que xogou na aparición tanto do xudaísmo helenístico como do cristianismo primitivo. O Novo Testamento cristián afirma que o nome "cristián" xurdiu por primeira vez en Antioquía. Foi unha das catro cidades da Tetrápole siria. A cidade puido ter ata 250.000 persoas durante a época de Augusto, pero caeu a unha relativa insignificancia durante a Idade Media por mor das guerras, os repetidos terremotos e un cambio nas rutas comerciais, que xa non pasaban por Antioquía dende o extremo oriente tralas invasións e conquistas polos mongois.
A cidade aínda dá o seu nome ao Patriarcado Grego Ortodoxo de Antioquía, unha das igrexas máis importantes do Levante e do Mediterráneo oriental.
Xeografía Dúas rutas do mar Mediterráneo, que atravesan o desfiladeiro do río Orontes e o paso de Belén, conflúen na chaira do lago de Antioquía, agora chamado lago Amik, onde se atopan:
a estrada dende a Porta Amania (paso de Baghche) e o oeste do Reino de Commagene, que descende polo val do Karasu ata o río Afrin, as estradas do leste de Commagene e os cruces do Éufrates en Samosata (agora, Samsat) e Apamea Zeugma (Birejik), que descenden polos vales do Afrin e do Queiq, e a estrada do vado do Éufrates en Thapsaco, que bordea a franxa da estepa siria. Unha única ruta segue cara ao sur no val do Orontes.Rockwell 1911, p. 130
Historia
Prehistoria Con anterioridade a Antioquía, existiu un asentamento chamado Meroe. Aquí estaba un santuario da deusa semítica Anat, chamada por Heródoto a "Artemisa persa". Este sitio foi incluído nos suburbios do leste de Antioquía. Tamén houbo unha aldea no cume do monte Silpio chamada Io ou Iópolis. Este nome foi aducido como proba por algúns dos seus habitantes (por exemplo Libanio) ansiosos por xustificar un pasado próximo aos xonios da Ática e esas arelas maniféstanse nos modelos atenienses que se usaron nas moedas da cidade. Ío, quizais, puido ser unha pequena colonia temperá de comerciantes gregos. A maiores, Xoán Malalas tamén mencionou unha aldea arcaica, Bottia, na chaira do río.
Fundación por Seleúco I Algúns autores como Libanio, un retórico do século IV nado en Antioquía,Libanio (2000), p. 23 afirman que Alexandre Magno acampara en Antioquía e lle adicara un altar a Zeus Boteo que se atopaba no noroeste da futura cidade, mais é posíbel que non fose máis que unha lenda destinada a destaca-lo pasado histórico de Antioquía. Despois da morte de Alexandre no 323 a. C., os seus xenerais, os diádocos, dividiron o territorio que conquistara. Despois da batalla de Ipsos no 301 a. C., Seleuco I Nicátor gañou o territorio de Siria, e procedeu a fundar catro "cidades irmás" no noroeste de Siria: denominadas como tetrápole siria. Unha delas era Antioquía, unha cidade chamada en honor do seu pai Antíoco aínda que, segundo a Suda, tamén podería levar o nome do seu fillo Antíoco. Ten sona de construír dezaseis Antioquías.
Seleuco fundou Antioquía nun lugar elixido por medios rituais. Unha aguia, o paxaro de Zeus, recibira un anaco de carne de sacrificio e a cidade foi fundada no lugar onde a aguia levou a ofrenda. Seleuco fíxoo o día 22 do mes de Artemísios no duodécimo ano do seu reinado, equivalente a maio do 300 a. C. Despois de Antioquía, ergueuse Seleucia Pieria que era o seu porto natural, e pasou a se converter na capital siria.
Período helenístico miniatura|Mosaico representado a Dioniso (Museo Arqueolóxico de Antakya). A cidade orixinal creada por Seleuco foi trazada polo arquitecto Xenarius, imitando o plano de cuadrícula de Alexandría. Libanio describe o primeiro edificio e ordenación desta cidade (i. p. 300. 17). A cidadela estaba no monte Silpio e a cidade, que se atopaba no terreo baixo, foi medrando cara ao norte bordeando o río. No centro cruzaban dúas grandes rúas con columnas. Pouco despois trazouse un segundo cuartel, probablemente no leste e por Antíoco I Sóter, que, por unha expresión de Estrabón, parece ser a cidade nativa, en contraste coa grega. Estaba pechada por un muro propio.
No Orontes, ao norte da cidade, había unha grande illa e nela, Seleuco II Calinico, comezou unha terceira "cidade" amurallada, que foi rematada por Antíoco III o Grande. Antíoco IV Epífanes (175–164 a.C.) engadiu unha cuarta área e, xa dende entón, Antioquía foi coñecida como Tetrápole. De oeste a leste o conxunto tiña uns 6 quilómetros de diámetro e un pouco menos de norte a sur. Esta área incluía moitos e grandes xardíns.
A nova cidade estaba poboada por unha mestura de colonos locais, atenienses traídos da cidade próxima de Antigonia, macedonios e xudeus (aos que se lles deu o status completo dende o principio). Segundo a tradición antiga, Antioquía foi colonizada por 5.500 atenienses e macedonios, xunto cun número descoñecido de sirios nativos. Este número probablemente refírese a cidadáns adultos libres, polo que o número total de colonos gregos libres, incluíndo mulleres e nenos, probablemente estivese entre 17.000 e 25.000.Downey 1958
Uns 6 quilómetros ao oeste e máis aló do suburbio de Heraclea estaba o paraíso de Dafne, un parque de bosques e augas, no medio do cal se erguía un gran templo ao Apolo Pítico, tamén fundado por Seleuco I e enriquecido cunha estatua do deus realizada por Briaxis. Tamén tivo, nas proximidades deste, un santuario de Hécate construído no subsolo por Diocleciano. A beleza e a moral laxa de Dafne celebrábanse en todo o mundo antigo e, de feito, Antioquía no seu conxunto tiña sona de compartir estas dúas características.Rockwell 1911, pp. 130–131
Antioquía converteuse na capital e cidade-corte do Imperio Seléucida occidental baixo Antíoco I, sendo a súa contraparte no leste Seleucia; pero a súa importancia primordial data da batalla de Ancira (240 a. C.), que cambiou o centro de gravidade seléucida de Anatolia, e levou indirectamente ao ascenso de Pérgamo.
Os seléucidas reinaron dende Antioquía. Coñecese moi pouco sobre a época helenística nin sobre o resto de Siria, pois toda a información que se posúe procede de autores da época tardorromana. Entre os seus grandes edificios gregos só hai noticias dun teatro, do que aínda quedan subestruturas no flanco de Silpio, e do palacio real, probablemente situado na illa. Gozaba da fama de ser "unha cidade populosa, chea dos homes máis eruditos e rica nos estudos máis liberais", pero os únicos nomes de distinción nestas actividades durante o período seléucida que chegaron ata nós son Apolofanes, o estoico, e un tal Febo, escritor sobre soños. Os alcumes que puxeron aos seus posteriores reis eran arameos; e, agás Apolo e Dafne, as grandes divindades do norte de Siria parecen permanecer esencialmente nativas, como a "Artemisa persa" de Meroe e Atargatis de Hierápolis Bambice.Rockwell 1911, p. 131
O epíteto "Dourada" que se lle atribuíu, en ocasións, suxire que o aspecto exterior de Antioquía era impresionante, mais a cidade precisou dunha constante restauración debido ás perturbacións sísmicas ás que sempre estivo sometida a zona. O primeiro gran terremoto da historia foi relatado polo cronista nativo da cidade, Xoán Malalas, sucedeu no 148 a. C. e causou un dano inmenso.
A política local foi convulsa. Nas moitas disensións da casa seléucida a poboación tomou partido e levantouse con frecuencia en rebeldía, por exemplo contra Alexandre Balas no 147 a. C. e Demetrio II Nicátor no 129 a. C. Este último, alistou un corpo de xudeus e castigou a súa capital con lume e espada. Nas últimas loitas da casa seléucida, Antioquía volveuse contra os seus débiles gobernantes e invitou a Tigranes o Grande a ocupar a cidade no 83 a. C., tamén intentou derrocar a Antíoco XIII Asiático no 65 a. C. e, finalmente, no ano seguinte, solicitou a Roma contra a restauración dos seleúcidas. O desexo de Antioquía prevaleceu, e pasou con Siria á República Romana no 64 a. C., pero seguiu a ser unha civitas libera.
Período romano miniatura|Antiga calzada romana que comunicaba Antioquía e Calcios ad Belum. Xulio César visitouna no 47 a. C., e confirmou a súa liberdade. Posteriormente, probablemente por insistencia de Octavio, cuxa causa a cidade defendera, ergueuse un gran templo de Xúpiter Capitolino sobre o Silpio. Estrabón, escribindo sobre o reinado de Augusto e os primeiros anos de Tiberio, afirmou que Antioquía non era moito menor que Seleucia e Alexandría; igualmente, Diodoro Sículo afirmou que Alexandría a mediados do século I a. C. tiña uns 300.000 habitantes libres, o que significaría que Antioquía tiña tamén este tamaño na época de Estrabón.
A seguir, os emperadores romanos favoreceron a cidade dende os primeiros momentos pois a viron como unha capital máis axeitada para a parte oriental do imperio que Alexandría, pola posición illada de Exipto e mesmo tentaron, até certo punto, facer dela unha Roma oriental creando un foro de tipo romano e Tiberio construíu dúas longas columnatas no sur cara a Silpio. Agripa e Tiberio ampliaron o teatro e Traxano rematou o seu traballo. Antonino Pío pavimentou a grande arteria de leste a oeste con granito. Construíronse un circo, outras columnatas e un gran número de baños, e novos acuedutos para abastecelos levaban os nomes de Césares, sendo o mellor obra de Hadriano. O cliente romano, o rei Herodes (probablemente o gran construtor Herodes o Grande), erixiu unha longa stoá no leste, e Agripa (c. 63–12 a. C.) animou o crecemento dun novo suburbio.
Circo de Antioquía