O pardal dourado (Passer luteus) é unha pequena especie de pasérido que vive na África subsahariana. É un famoso paxaro de gaiola. O Passer euchlorus e esta especie son ás veces considerados unha soa especie.
Taxonomía e sistemática miniatura|De esquerda a dereita, o principalmente amarelo Passer euchlorus, o pardal dourado (P. luteus), que é amarelo pero con dorso negro, e o Passer eminibey castaño. Esta especie describiuna por primeira vez Martin Lichtenstein en 1823 co nome Fringilla lutea, a partir dun espécime recollido en Dongola, Sudán. Desde entón, xeralmente foi situado no xénero Passer. O nome da especie, luteus, significa cor amarela azafrán en latín.
Os dous pardais de tons amarelos mencionados (luteus e euchlorus) son moi similares e a miúdo foron tratados como unha mesma especie. Ambos son similares ao P. eminibey (pero non en cor), e os tres puideron ser nalgún tempo só clinalmente diferentes. O macho do P. euchlorus é case enteiramente de cor dourada, o macho do P. eminibey é principalmente castaño, e o macho do P. luteus é intermedio. O ornitólogo británico Richard Meinertzhagen mesmo considerou que o P. eminibey é conespecífico, aínda que a distribución do pardal dourado solápase nunha pequena área en Darfur coa do P. eminibey pero sen que se coñeza ningunha hibridación. As tres especies son similares en comportamento, que se adapta ás impredicibles condicións dos seus hábitats áridos. En concreto, estas especies e o Passer moabiticus comparten unha mesma exhibición de cortexo na cal os machos fan tremer as ás por riba do corpo. Esta exhibición intensa é probablemente unha adaptación para nidificar nun grupo de árbores rodeados por un hábitat similar, onde esa intensa exhibición pode servir para importantes propósitos para manter a colonia unida.
Os pardais dourados/amarelos (luteus/euchlorus) e o pardal castaño (eminibey) foron considerados moi primitivos dentro do xénero Passer, e soamente estarían relacionados distantemente cos pardais domésticos e os relacionados "pardais de babeiro negro paleárticos". En recoñecemento disto, ás veces son situados nun xénero separado ou subxénero chamado Auripasser, ou nunha superespecie. A exhibición de cortexo do P. morabiticus pensouse que evolucionara separadamente destas outras especies nun ambiente similar, nun exemplo de evolución converxente.
Descrición miniatura|Unha bandada con machos e femias preto do mar Vermello en Sudán. O pardal dourado é un pardal máis pequeno, de 12–13 cm de lonxitude, cunha envergadura de 5,7–7 cm. Os machos son distintivos pola súa cabeza e partes inferiores amarelas brillantes, ás e dorso castaños intensos, e dúas bandas alares brancas. Na estación reprodutora a plumaxe do macho é aínda máis rechamante, e o bico cambia de cor desde a cor corno á negra brillante. As femias son de cor beixe-area clara con cara amarelada, ás marróns claras, dorso con manchas castañas esvaídas, e o amarelo claro cambia gradualmente a abrancazado nas partes inferiores. Os individuos xuvenís son similares ás femias, pero máis grises. Aproximadamente 10 semanas despois da eclosión, os machos novos poden empezar a adquirir un ton amarelo pola área dos ombreiros. A súa chamada básica é un son tipo chirp ou tchirrup, similar ao doutros pardais. Entre as variacións están unha chamada parecida a unha canción, e un rápido e rítmico che-che-che.
Distribución e hábitat miniatura|Un macho preto do mar Vermello en Sudán. Reprodúcese en África ao sur do Sáhara desde Senegal e cara ao leste ata Sudán e Etiopía. En abril de 2009 unha bandada de sete individuos atopouse ao noroeste de Aousserd, Marrocos. En 2013 enxergáronse dous exemplares e algúns máis en 2014. É unha ave de sabanas abertas secas, semidesertos, zonas arbustivas secas e cultivos de cereais.
Comportamento e ecoloxía
O pardal dourado é unha ave moi gregaria e nómade e forma bandadas mixtas con outras aves comedoras de sementes, como os Quelea quelea, e outros pardais. Nos pousadeiros do serán, a miúdo en cidades como Khartún, poden xuntarse miles de exemplares. Come sementes e captura algúns insectos, especialmente cando ten que alimentar as crías. Prefire sementes de herbáceas, incluso sementes de cereais máis pequenas, como as dos paínzos. En catividade aliméntano cunha mestura de paínzo e outros grans con verduras, larvas de Tenebrio molitor, e outros suplementos cos que se adoita alimentar os ploceidos.
Reprodúcese en colonias moi grandes, de ata 65.000 niños. O niño é moi grande, desordenado, con cúpula construído con ramiñas e feito nas ramas das árbores, cunha cámara de nidificación forrada de plumas. Fan unha ou dúas postas ao ano, normalmente de dous a catro ovos. Os ovos son brancos con manchas escuras.
Notas
Véxase tamén
Bibliografía
Ligazóns externas
Article about the Pardal dourado en catividadey da Finch Society of Australia Medios do pardal dourado na Internet Bird Collection
Categoría:Paséridos Categoría:Aves de África Categoría:Animais descritos en 1823