A teoría da elección pública ou escolla pública é unha rama da economía que aplica a metodoloxía da microeconomía á análise do comportamento político e das institucións. Modeliza políticos, burócratas, votantes e grupos de interese como actores racionais que perseguen o seu propio interese, en lugar de asumir que actúan necesariamente en favor do ben común. Desenvolvida principalmente a mediados do século XX por economistas como James M. Buchanan e Gordon Tullock, esta corrente cuestiona a visión tradicional dun goberno benevolente. Sostén que o interese propio pode xerar ineficiencias tamén no ámbito político, como a busca de rendas (rent-seeking), os intercambios de favores lexislativos (logrolling) ou a expansión burocrática, fenómenos comparables aos fallos de mercado pero producidos en procesos non mercantís.
As aplicacións empíricas da teoría da elección pública axudaron a explicar fenómenos como a captura regulatoria —cando intereses organizados inflúen na política en detrimento de contribuíntes dispersos— ou a persistencia do gasto particularista (pork-barrel spending) malia a súa impopularidade xeral. Buchanan foi recoñecido co Premio Nobel de Economía en 1986 polo seu labor neste ámbito, destacando a contribución da elección pública á comprensión das limitacións da teoría tradicional dos bens públicos e do funcionamento real dos “mercados políticos”.
Aínda que foi valorada pola súa análise rigorosa baseada en incentivos e en comportamentos observables, a teoría tamén recibiu críticas por supostamente esaxerar o papel do interese propio e infravalorar o altruísmo ou a ética institucional. Os seus defensores responden que ignorar os incentivos e os problemas derivados da acción política pode levar a interpretacións excesivamente idealizadas do funcionamento do sector público.
Notas
Categoría:Teorías políticas Categoría:Socioloxía política