O presidente de Barbados é o xefe de Estado de Barbados e o comandante en xefe das Forzas Armadas de Barbados. O cargo foi establecido cando o país se converteu nunha república parlamentaria o 30 de novembro de 2021. Antes desa data, a xefa de Estado era a raíña de Barbados, Isabel II, que estaba representada na illa por un gobernador xeral. A última persoa en ocupar ese cargo, Sandra Mason, foi a primeira presidenta de Barbados de 2021 a 2025, e foi sucedida polo actual presidente, Jeffrey Bostic.
Historia En 1979, constituíuse unha comisión de investigación coñecida como a Comisión Cox sobre a Constitución, encargada de estudar a viabilidade de introducir un sistema republicano parlamentario. A Comisión Cox chegou á conclusión de que os barbadenses preferían manter a monarquía constitucional. Polo tanto, a proposta de pasar a un status republicano non se levou a cabo. O manifesto de 1994 do Partido Laborista de Barbados tratou a cuestión da república, propoñendo un referendo. En liña con esta promesa, o 29 de outubro de 1996, nomeouse unha Comisión de Revisión da Constitución, presidida por Henry de Boulay Forde, para revisar a Constitución de Barbados. A Comisión informou o 15 de decembro de 1998 e recomendou que Barbados adoptase un sistema republicano parlamentario. En 1999, o manifesto do Partido Laborista de Barbados propuxo que as conclusións da comisión e a súa recomendación de que Barbados se convertese nunha república recibisen rapidamente a atención do goberno.
Presentouse no parlamento un proxecto de lei para un referendo e tivo a súa primeira lectura o 10 de outubro de 2000. Coa disolución do parlamento xusto antes das eleccións de 2003, o proxecto de lei non se prorrogou.
O primeiro ministro Owen Arthur estableceu en 1998 unha comisión constitucional dirixida por Henry Forde. Esta concluíu: «Os barbadenses, con poucas excepcións, cren que o noso xefe de estado debería ser cidadán de Barbados por nacemento ou ascendencia, e que viva en Barbados». Posteriormente, Arthur pediu a celebración dun referendo sobre a conversión a unha república en 2005. En consecuencia, presentouse un segundo proxecto de lei de referendo en 2005, que se aprobou en outubro de 2005. O referendo ao abeiro da lei de 2005 estaba previsto que se celebrase simultaneamente coas eleccións xerais de Barbados de 2008. O 2 de decembro de 2007, xurdiron informes de que esta votación fora aprazada debido ás preocupacións expresadas pola Comisión Electoral e de Fronteiras. Tras as eleccións, David Thompson substituíu a Arthur como primeiro ministro e o plan foi arquivado.
O 22 de marzo de 2015, o primeiro ministro Freundel Stuart anunciou a súa intención de levar o país cara a unha forma de goberno republicana "nun futuro moi próximo". O secretario xeral do Partido Laborista Democrático, George Pilgrim, confirmou a medida e dixo que se esperaba que coincidise co 50º aniversario da independencia de Barbados en 2016.
O goberno do Partido Laborista de Barbados, dirixido pola primeira ministra Mia Mottley, anunciou no seu discurso de toma de posesión en setembro de 2020 que Barbados se convertería nunha república en novembro do ano seguinte, abolindo o cargo de monarca de Barbados e substituíndo o de gobernador xeral por un presidente (de nacionalidade barbadense) como xefe de Estado, Foi esta proposta a que finalmente se converteu en lei. Así, o 20 de setembro de 2021, o Proxecto de Lei de Emenda da Constitución (nº 2) de 2021 presentouse no Parlamento de Barbados e foi aprobado o 6 de outubro. A lei instituíu unha república parlamentaria cun primeiro ministro como xefe de goberno e un presidente principalmente cerimonial como xefe de estado.
A primeira candidata á presidencia de Barbados, a gobernadora xeral de Barbados, Sandra Mason, foi nomeada conxuntamente polo primeiro ministro e o líder da oposición o 12 de outubro de 2021, e posteriormente elixida polo parlamento o 20 de outubro. Mason tomou posesión do cargo o 30 de novembro de 2021.
Elección O presidente é elixido indirectamente polo Parlamento de Barbados. O primeiro ministro e o líder da oposición nomean conxuntamente un candidato consensuado 90 días antes de que expire o mandato do titular, e ese candidato elíxese nunha votación sen necesidade de voto a menos que algún membro do Parlamento presente a súa obxección. Se se presenta algunha obxección, a sesión conxunta suspéndese e as dúas Cámaras do Parlamento, o Senado e a Cámara da Asemblea, reúnense por separado e votan cada unha sobre a aceptación ou o rexeitamento do candidato. Requírese entón unha maioría de dous terzos dos votos válidos en cada cámara por separado para elixir un candidato en todas as roldas de votación.
Se ningún candidato é nomeado por consenso 60 días antes do final do mandato do presidente titular, as eleccións ábrense a outros candidatos. Para ter acceso ás urnas nunhas eleccións abertas deste tipo, un candidato debe ser nomeado polo primeiro ministro, o líder da oposición ou polo menos dez membros da Cámara da Asemblea. O requisito dunha maioría de dous terzos dos votos válidos en cada cámara por separado tamén se aplica nunha elección aberta; isto significa que se só se nomea un candidato, o sistema de votación é o mesmo que cando se obxecta a un candidato por consenso.
Vacante temporal Sempre que o cargo de presidente quede temporalmente vacante e ata que se nomee un novo presidente; e sempre que o titular do cargo estea ausente de Barbados, de vacacións ou, por calquera motivo, non poida desempeñar as funcións que lle confire a Constitución, esas funcións serán desempeñadas por unha persoa nomeada polo primeiro ministro, tras consultar co líder da oposición, para exercer o cargo de presidente en funcións. Non obstante, se o presidente fose suspendido do seu cargo nun procedemento de destitución, o presidente do Senado de Barbados exercerá o cargo de presidente en funcións. A liña de sucesión presidencial non se define máis alá diso.
Papel constitucional esquerda|miniatura|A Casa do Estado, a residencia do presidente de Barbados A constitución de Barbados outórgalle ao país un sistema parlamentario de goberno de Westminster baseado no do Reino Unido, no que o papel do xefe de Estado é tanto legal como práctico. Do mesmo xeito que outras repúblicas parlamentarias da Commonwealth de Nacións como a India e Trinidad e Tobago, pero a diferenza dos estados parlamentarios da Europa continental como Alemaña ou Italia, o presidente de Barbados está formalmente investido dun gran poder constitucional que se estende aos tres poderes. Na práctica, espérase que as convencións constitucionais que vinculaban ao xefe de Estado e aos seus representantes cando Barbados era unha monarquía constitucional permanezan en vigor, o que significa que o poder executivo segue sendo exercido polo primeiro ministro e o goberno segundo a constitución emendada. O documento codificou esta práctica ao esixir que o presidente "actúe de acordo co asesoramento do goberno ou dun ministro que actúe baixo a autoridade xeral do goberno" excepto en certas circunstancias, xeralmente descritas como poderes de reserva.
Poderes executivos alt=Simplification of govt structure of Barbados(Republic)|dereita|miniatura|300x300px|Esquema da estrutura gobernamental de Barbados O presidente é a fonte nominal do poder executivo. Segundo a Constitución emendada, o presidente está obrigado, con poucas excepcións, a exercer este poder seguindo o consello do primeiro ministro e o gabinete. Polo tanto, na práctica normal, como ocorre cos xefes de estado noutros sistemas de Westminster, o poder executivo é exercido polo primeiro ministro e o seu gabinete, en nome do presidente.
O presidente nomea como primeiro ministro á persoa con máis probabilidades de manter o apoio da Cámara da Asemblea. Normalmente trátase do líder do partido político con maioría en dita cámara ou do líder do socio principal no caso dunha coalición gobernamental. Con todo, nun escenario no que ningún partido ou coalición teña a maioría (o que se coñece como unha situación de goberno minoritario), o xuízo do presidente sobre o candidato máis axeitado para primeiro ministro entra en xogo. Mesmo así, o dereito da Cámara da Asemblea a celebrar un voto de censura no goberno limita a liberdade de acción do presidente. O presidente debe, ademais, nomear para o Gabinete, por consello do primeiro ministro, polo menos outros cinco ministros. Todos os ministros son responsables ante a Cámara da Asemblea democraticamente elixida e, a través dela, ante o pobo.
Poderes lexislativos dereita|miniatura|O Parlamento de Barbados, en Bridgetown O presidente, xunto co Senado e a Cámara da Asemblea, é un dos tres compoñentes do parlamento. Dado que case sempre se lle esixe ao presidente que actúe seguindo o consello do goberno, o seu papel no proceso lexislativo limítase a sancionar os proxectos de lei e asinalos. Con todo, o presidente ten o poder absoluto de denegar a sanción aos proxectos de lei aprobados polo Parlamento (é dicir, de vetalos sen anulación parlamentaria). Ademais, existe unha forma de veto de peto: a Constitución non establece un prazo específico para a acción presidencial sobre un proxecto de lei aprobado polo Parlamento, polo que o presidente pode hipoteticamente aprazar a sinatura dun proxecto de lei indefinidamente, vetándoo na práctica. Ademais, a Constitución establece que o presidente é responsable de nomear senadores: doce por consello do primeiro ministro, dous por consello do líder da oposición e sete polo presidente ao seu criterio para representar diversos intereses relixiosos, sociais, económicos ou doutro tipo en Barbados.
Poderes xudiciais O presidente ten dereito a nomear xuíces por recomendación conxunta do primeiro ministro e do líder da oposición, e a indultar os infractores.
Notas
Categoría:Barbados Categoría:Xefes de estado