A Necrópole de Makli (en urdú شہرِ خموشاں مکلی; en sindhi مڪلي قبرستان) é unha das necrópoles máis grandes do mundo, estendida por unha área de 10 quilómetros preto da cidade de Thatta, na provincia de Sind, Paquistán. O sitio alberga aproximadamente entre 500.000 e 1 millón de tumbas construídas ao longo dun período de 400 anos. A necrópole de Makli presenta varios monumentos funerarios de gran tamaño pertencentes á realeza, a varios santos sufís e a estudosos estimados. O sitio inscribíuse como Patrimonio da Humanidade en 1981 como un "testamento excepcional" da civilización sindhi entre os séculos XIV e XVIII.Historical Monuments at Makli, Thatta UNESCO World Heritage Centre. Retrieved 10 de febreiro de 2011

thumb|Nizam al-Din Tomb, Makli Hill, Sindh.

Localización A necrópole de Makli está situada na cidade de Makli, que se atopa nun altiplano a uns 6 quilómetros da cidade de Thatta, a capital do baixo Sind ata o século XVII. Atópase aproximadamente a 98 km ao leste de Karachi, preto do vértice do delta do río Indo no sueste de Sind. O punto máis meridional do sitio está aproximadamente a 8 km ao norte das ruínas do forte medieval de Kallankot.

Etimoloxía

Dise que o lugar, e os outeiros próximos, derivan o seu nome dunha lenda na que un peregrino Hajj que detivose no lugar e entrou en éxtase espiritual, declarando que o lugar era Makkah para el. Dise entón que o santo sufí Sheikh Hamad Jamali chamou ao sitio "Makli", ou "Pequena Meca", despois de escoitar a historia do peregrino.

Non obstante, as probas históricas non o confirman. O historiador Ali Ahmad Brohi suxire que o nome "Makli" provén do antigo templo Mahakali (Maa Kali), descartando as teorías alternativas por pouco convincentes. Segundo Brohi, a tumba de Jam Nizamuddin II presenta pedras que se asemellan ás dun templo antigo.

Historia O santo, poeta e erudito sufí Shaikh Jamali estableceu un khanqah, ou lugar de reunión sufí, en Makli e finalmente enterrárono alí. O gobernante do século XIV da dinastía Samma, Jam Tamachi, venerou ao santo e desexou ser enterrado preto del, comezando a tradición de usar Makli como lugar funerario.

O sitio acadou prominencia como un importante lugar funerario durante o goberno da dinastía Samma, que establecera a súa capital preto de Thatta. thumb|Detalles nun muro en Makli As tumbas arquitectonicamente máis significativas do sitio datan de arredor da época da era mogol, entre 1570 e 1640 d.C.

Deseño A necrópole de Makli ocupa 10 quilómetros cadrados e alberga polo menos 500.000 tumbas. Esténdese desde Pir Patho no extremo sur das montañas de Makli, cara ao norte, cunha forma aproximadamente de diamante. O seu bordo oriental está formado pola crista das montañas de Makli. Os monumentos máis grandes atópanse xeralmente no límite sur do sitio, aínda que as tumbas Samma se atopan no norte.

Evolución arquitectónica thumb|Moitas das tumbas presentan motivos decorativos tallados. A arquitectura funeraria dos monumentos máis grandes sintetiza influencias musulmás, hindús, persas, mogois e guxaratís, no estilo do Baixo Sind que se coñeceu como o estilo Chaukhandi, chamado así polas tumbas Chaukhandi preto de Karachi. O estilo «Chaukhandi» chegou a incorporar laxes de arenito coidadosamente talladas por canteiros en deseños intrinados e elaborados.

As primeiras tumbas mostraban de tres a seis laxes de pedra apiladas unhas enriba das outras en forma de pequena pirámide. A arquitectura funeraria en evolución incorporou entón pequenos plintos.

No século XV, comezaron a incorporarse rosetas decoradas e patróns circulares ás tumbas. Entón xurdiron patróns máis complexos e caligrafía árabe con información biográfica do corpo enterrado. Entre os monumentos máis grandes que datan de períodos posteriores había corredores e algúns deseños inspirados na cosmoloxía. thumb|Moitos cenotafios están intrincadamente tallados. As estruturas piramidais do século XVI presentan o uso de minaretes rematados con motivos florais nun estilo exclusivo das tumbas que datan da dinastía túrquica Trakhan. As estruturas do século XVII na parte "Leilo Sheikh" do cemiterio presentan grandes tumbas que se asemellan aos templos xainistas desde lonxe, con influencia destacada da rexión veciña de Gujarat.

Varias das tumbas máis grandes presentan tallas de animais, guerreiros e armas, unha práctica pouco común nos monumentos funerarios musulmáns. As tumbas posteriores no sitio ás veces están feitas completamente de ladrillo, cunha soa laxe de arenito.

As estruturas máis grandes do estilo máis arquetípico de "Chaukhandi" presentan doseles de arenito amarelo con cúpulas que estaban revestidos de branco con portas de madeira, nun estilo que reflicte as influencias de Asia Central e Persia. O tamaño da cúpula denotaba a prominencia do individuo enterrado, con partes inferiores adornadas con patróns florais tallados. A parte inferior dalgúns doseles presenta flores de loto, un símbolo comunmente asociado co hinduísmo.

Algunhas tumbas chegaron a presentar extensos traballos de azulexos azuis típicos de Sind. O uso de pavillóns funerarios finalmente expandiuse máis alá do baixo Sind e influíu na arquitectura funeraria no veciño Gujarat.

Mausoleos reais Os impresionantes mausoleos reais divídense en dous grupos principais, a saber, o grupo da dinastía Samma e o grupo de Tarkhan, Arghun e Mogoles. O primeiro grupo ten tumbas do período Samma, mentres que as tumbas dos períodos Tarkhan, Arghun e Mogoles están agrupadas.

Grupo Samma As tumbas que datan da Dinastía Samma están agrupadas nunha sección de 0´02 km² no extremo norte da necrópole. Os Samma eran príncipes Rajput, que tomaron o control de Thatta en 1335. As tumbas Samma están fortemente influenciadas polos estilos gujarati e incorporan elementos decorativos musulmáns e hindús.

A tumba do rei Jam Nizamuddin II, rematada en 1510, é unha impresionante estrutura cadrada que mide 11,4 metros de lado. Construíuse en arenito e decorouse con medallóns florais e xeométricos. A forma cúbica da tumba pode estar inspirada na Kaaba da Meca. A súa cúpula nunca se construíu, polo que o interior quedou exposto aos elementos. O monumento presenta un gran *jharoka*, ou balcón, de estilo guxarati, intrincadamente tallado, e un pequeno pico enriba del, que fai que a tumba se asemelle a un templo. O exterior presenta 14 bandas de motivos decorativos que representan tanto versos coránicos como símbolos hindús, aínda que, seguindo a tradición islámica, toda a decoración adopta a forma de patróns xeométricos, coa única excepción dun friso que representa patos locais.

A tumba do fillo adoptivo de Jam Nizamuddin, Darya Khan, parécese a un forte de Rajasthan e construíuse despois da súa morte en 1521. Darya Khan nacera escravo, pero alcanzou a prominencia como xeneral despois de derrotar un exército arghun en batalla. Foille outorgado o título de "Heroe de Sindh" e finalmente nomeárono "Madrul Muham", ou Primeiro Ministro.

Grupo de Arghun, Trakhan e Mughal thumb|Recinto de ladrillo da tumba de Mirza Baqi Baig Uzbak. A tumba de Isa Khan Tarkhan I, que gobernou de 1554 a 1565, representa un cambio con respecto á arquitectura funeraria dos Sammas. A tumba presenta un estilo cenotafio claramente novo e ten forma rectangular coas súas paredes interiores completamente cubertas con versos coránicos. A tumba tamén ten unha zona dedicada ás tumbas de 5 das súas damas reais.

O mausoleo de Isa Khan Hussain II Tarkhan (f. 1651) presenta un edificio de pedra de dous pisos con cúpulas e balcóns. Dise que a tumba construíuse durante a vida de Isa. Unha vez rematada, a lenda conta que Isa ordenou que se cortasen as mans dos artesáns para que non puidesen facer outro monumento que rivalizase co seu.

A tumba de Jan Beg Tarkhan (f. 1600) é unha estrutura octogonal de ladrillo cuxa cúpula está cuberta con azulexos azuis e turquesas. As tumbas de pavillón ou dosel ("chattri maqbara" ou tumba con paraugas) son outra característica arquitectónica típica indoislámica, así como as tumbas de recinto.

O período mogol está representado por moitas tumbas no lado sur da necrópole, incluíndo o mausoleo de Mirza Jani e Mirza Ghazi Baig, o de Nawab Shurfa Khan, o recinto de Mirza Muhammad Baqi Tarkhan e o de Mirza Jan Baba, así como a impresionante tumba restaurada de Nawab Isa Khan Tarkhan o Novo.

Conservación A Necrópole de Makli designouse como Patrimonio da Humanidade da UNESCO en 1981. A integridade estrutural do sitio viuse afectada pola sedimentación, a invasión, a mala xestión do sitio, o vandalismo e os residuos sólidos. As inundacións de Paquistán de 2010 agravaron aínda máis o deterioración do sitio.Damage Assessment Mission to the Necropolis of Makli, Heritage Foundation, supported by the Prince Claus Fund for Culture and Development, Karachi (2011).

Galería

Notas

Referencias

Véxase tamén

Outros artigos Patrimonio da Humanidade en Paquistán

Ligazóns externas Oriental Architecture – Makli Necropolis Makli Hill Photo Gallery Illustration of Sind Tiles Ayaz Asif's photo collection of the Makli Hills and the Shah Jahan Mosque. Archnet.org Digital Library (Photographs) Two Monuments on Makli Hill http://www.fotopedia.com/items/4vlcmdk21v1b9-sL5b9ds78r0 http://www.fotopedia.com/items/4vlcmdk21v1b9-Rby790BKO18 http://www.fotopedia.com/items/4vlcmdk21v1b9-sL5b9ds78r0

Categoría:Patrimonio da Humanidade en Paquistán