O sepulcro de Pozo Moro é un monumento funerario turriforme de orixe ibero datado contra finais do século VI a. C., que foi atopado en 1970 na poboación albaceteña de Chinchilla de Montearagón. Atópase conservado no Museo Arqueolóxico Nacional de España, en Madrid.
Descrición Ten as súas orixes en sepulcros neohititas. Está construído en pedra con cantaría isódoma. Posúe unha base de tres chanzos, un relevo nas catro esquinas, un novo baseamento, un segundo corpo, unha fila de leóns e remata en forma piramidal, que simboliza o máximo de enerxía que precisa o corpo para ir ao alén.
O sentido turriforme é o da árbore da vida, unindo a parte terreal co celeste. É a referencia do home na Terra e no máis aló. miniatura|Un dos leóns. miniatura|Detalle dun dos leóns. Os leóns forman un bloque encostado ao sepulcro. Aparece o león coas fauces abertas. O león é un animal de signo positivo e carácter solar. É un símbolo de protección que defende o corpo e as cinzas. O referente é o touro alado do mundo mesopotámico. Ao ter as fauces abertas, o león ten sentido de monstro andrófago, que é o encargado de purificar as almas nos paraísos.Ricardo Olmos Romera: Al otro lado del espejo: aproximaciones a la imagen ibérica, Madrid, 1996, ISBN 84-605-5018-4María Teresa Chapa Brunet: El tiempo y el espacio en la escultura ibérica: un análisis iconográfico, en Arqueología e iconografía: indagar en las imágenes, VV.AA., L’Erma di Bretschneider, Roma, 2003, págs. 99-120, ISBN 88-8265-244-0.
No ritual funerario dáse o banquete funerario e como parte do cortexo funerario era moi importante a música. O friso ten unha continuidade, empezando cuns xinetes e acabando coa morte en si. Nos relevos salienta a figura da frautista, da que hai que destacar o traxe, que é o cerimonial do mundo iberoo, e o peiteado moi elaborado. Existe unha despreocupación polo canon, ao contrario que no mundo grego. Ten os ollos amendoados e leva un cinto decorado con ondas de orixe cretense.
Estímase que outras esculturas iberas emblemáticas, tamén achadas na zona, como a Bicha de Balazote, as Esfinxes xemelgas de El Salobral ou a Esfinxe de Haches, formaban parte de monumentos turriformes semellantes.
Cronoloxía O monumento foi levantado en torno ao 500 a. C. O enxoval ten unha cronoloxía de arredor do 500 a. C.; polo tanto, é unha data post quem para datar o monumento. É o monumento ibero máis antigo e o mellor conservado. Ao redor del e enriba desenvolveuse unha necrópole ibérica.
Réplica do sepulcro de Pozo Moro miniatura|Réplica do sepulcro de Pozo Moro En maio de 2018, inaugurouse unha réplica do sepulcro de Pozo Moro (38°55′18.30″N 1°43′49.4″Ou / 38.9217500, -1.730389) nos arredores de Chinchilla de Montearagón. Obra do canteiro Francisco Carrión, atópase nun novo miradoiro construído ex profeso para albergalo, preto do castelo.
Notas
Véxase tamén
Bibliografía Laura Alcalá-Zamora: La necrópolis Ibérica de Pozo Moro, Real Academia de la Historia (España). Publicado por la Real Academia de la Historia, 2003. ISBN 84-95983-47-8. Pascual Izquierdo Egea: «Pozo Moro y los cambios socio-económicos de la protohistoria ibérica durante los siglos V y IV antes de nuestra era». Arqueología Iberoamericana 2, 2009, ISSN 1989-4104, pp. 5-23. Outros artigos Bicha de Balazote Esfinxes xemelgas de El Salobral Esfinxe de Haches
Categoría:Prehistoria de España Categoría:Arte ibera Categoría:Bastetanos Categoría:Coleccións do Museo Arqueolóxico Nacional de España