As linguas sino-tibetanas ou linguas trans-himalaias forman unha familia de máis de 300 idiomas, que se falan desde o norte da India ao occidente, ata Taiwán polo leste, e desde a China ao norte, ata a península de Malaca, polo sur. En número de falantes soamente a supera a familia indoeuropea. A procedencia destas linguas (que a lingüística occidental apenas estudou) hai que buscala no Tíbet, o Nepal, Myanmar, a China occidental e o estado indio de Assam. As linguas do grupo caracterízanse pola súa tendencia á tonalidade.
Clasificación Matisoff (2015) A familia sino-tibetana compona os seguintes grupos segundo James Matisoff (2015):Matisoff, James A. 2015. The Sino-Tibetan Etymological Dictionary and Thesaurus. Berkeley: University of California. (PDF)Bruhn, Daniel; Lowe, John; Mortensen, David; Yu, Dominic (2015). Sino-Tibetan Etymological Dictionary and Thesaurus Database Software. Software, UC Berkeley Dash.
Linguas chinesas ou siníticas: o chinés e os seus dialectos, como o mandarín, cantonés, e as demais linguas da China. Son linguas monosilábicas e analíticas Linguas tibeto-birmanas Área lingüística do noroeste da India “Assam Setentrional” Tani Digaro (Deng) Kuki-Chin Área lingüística "Naga" Naga Central (Ao) Grupo Angami-Pochuri Grupo Zeme Tangkhúlica Meithei Mikir ou Karbi Mru Sal Bodo-Garo Naga Setentrional ou Konyak Jingpho-Asak Himalaia Tibeto-Kanauri Himalaia Occidental Bódica Lepcha Támangica Dhimal Newar Kiranti Kham-Magar-Chepang Tangut-Qiang Tangut Qiángica Gyalróngica Núngica Tujia Lolo-Burmese–Naxi Lolo-Birmana Naxi Karénica Bai
A lingua bai de Yunnan ten unha filiación algo enigmática, pois mentres uns situárona entre as tibetano-birmanas outros a colocado entre as linguas tai ou entre as mon-khmer. As autoridades chinesas clasifican ao pobo bai entre os pobos tibetano-birmanos e á súa lingua entre a grupo yi (lolo-birmano). Unha hipótese é que a lingua bai orixinal é unha antiga rama da familia Senón-Tibetana, que se separou do tronco chinés fai 2.500 anos.
Algúns lingüistas consideran as linguas tai-kadai como parte das linguas sino-tibetanas, outros en cambio prefiren relacionalas coas linguas austronesias.
van Driem (2014) A familia sino-tibetana compona os seguintes grupos ou follas caídas ("fallen leaves" en inglés) segundo George van Driem (2014):van Driem, George (2014). "Trans-Himalayan ", en Owen-Smith, Thomas; Hill, Nathan W. (eds.), Trans-Himalayan Linguistics: Historical and Descriptive Linguistics of the Himalayan Area, Berlin: de Gruyter, p. 11–40, ISBN 978-3-11-031083-2.
Linguas bódicas Lingua tshangla Linguas himalaias occidentais Linguas tamángicas Linguas newáricas Linguas kiranti Lingua lepcha Linguas magáricas Linguas chepángicas Linguas raji-raute Lingua dura Lingua ole Lingua gongduk Lingua lhokpu Linguas siángicas Linguas kho-bwa Linguas hrúsicas Linguas digáricas Linguas miju Linguas tani Linguas dhimálicas Linguas sal ou brahmaputra Lingua pyu Linguas ao Linguas angami-pochuri Linguas tangkhúlicas Linguas zeme Lingua meithei Linguas kuki-chin Lingua karbi Linguas mruicas Linguas chinesas ou siníticas Lingua bai Lingua tujia Linguas lolo-birmanas Linguas qiángicas Linguas ersúicas Linguas naicas Linguas gyalróngicas Linguas kachínicas Linguas núngicas Linguas karénicas
Hsiu (2019) A familia sino-tibetana compona as seguintes ramas segundo Hsiu (2019) no Proxecto ramas sino-tibetanas:
Hruso-Miji Kho-Bwa Siángico Koro Milang Digaro Idu Taraon Núngico Trung Anong Rawang Karénico Gong Chinés Tujia Burmo-Qiángico (Oriental) Chamdo Lamo Larong Drag-yab Horpa-Lavrung Horpa Lavrung Gyalrong Zbu Japhug Tshobdun Situ Qiángico Tangut Qiang Guiqiong Choyo Zhaba Muya Ersúico Ersu Tosu Lizu Naico Namuyi Xumi Naxi Lolo-Birmano Móndzico Búrmico Loloico Bai Cai-Long Caijia Longjia Luren Occidental Himalaias Occidentais Dura Kiranti Lepcha Ole Gongduk Tshangla Tani Raji-Raute Raji Raute Rawat Magárico Kham Magar Chepang Bhujel Bódico Tamángico Kaike Tibético Bódico Oriental Basum Newárico Newar Baram Thami Dhimálico Dhimal Toto Lhokpu Miju-Meyor Miju Meyor Central Taman Pyu Mru-Khongso Mru Anu-Khongso Sal Bodo-Garo Konyak Jingpho Luico Kuki-Chin-Naga Setentrional Angami-Pochuri Naga Central (Ao) Karbi Meithei Meridional Naga Occidental (Zeme) Tangkhúlico Koki Naga Meridional Kuki-Chin
Notas
Véxase tamén Bibliografía Matisoff, James A. 2015. The Sino-Tibetan Etymological Dictionary and Thesaurus. Berkeley: Universidade de California.
Outros artigos Linguas kra-dai Linguas hmong-mien Linguas austroasiáticas
*