miniatura|500px|dereita|
Unha República parlamentaria ou República constitucional parlamentaria é unha forma de goberno que opera baixo un sistema parlamentario.
En oposición á República presidencialista e a República semipresidencialista, o xefe do estado, normalmente, non ten poderes executivos reais como un Presidente executivo, xa que a maioría destes poderes fóronlle concedidos ao xefe de goberno, normalmente chamado primeiro ministro. Con todo, o xefe de estado e o xefe de goberno deben formar unha soa oficina nunha república parlamentaria (como Suráfrica ou Botswana), pero o presidente séguese elixindo do mesmo xeito que o primeiro ministro nos estados tipo Sistema de Westminster. En certas ocasións o Presidente ha de ter poder executivo legal, para levar a cabo o día a día das institucións (como en Finlandia ou Irlanda) pero non fan uso destes poderes. Algunhas repúblicas parlamentarias poderían, xa que logo, ser vistas como repúblicas cun sistema semipresidencialista, pero funcionando dunha forma parlamentaria.
Desenvolvemento histórico As repúblicas parlamentarias prototípicas, son aquelas que proveñen de estados que previamente eran monarquías, cun monarca, ou un representante do mesmo (sobre todo nas repúblicas da Commonwealth. Así o rei ou xefe de estado foi substituído por un de elección democrática, pero mantendo a falta de poder executivo do mesmo. Existen, así mesmo, un gran número de repúblicas parlamentarias que foron países cun só partido legal, localizadas no bloque do leste ou na mesma Unión Soviética.
Lista das actuais Repúblicas parlamentarias PaísAnteriormenteRepública parlamentaria adoptada enXefe de Estado elixido Estado cun só partido1991polo parlamento, por maioría de tres quintos Estado cun só partido1955directamente, en segunda roldaIn Bangladesh, a Caretaker government takes over for three months during parliamentary elections. The Caretaker government is headed by a Chief advisor (the last Chief Justice to retire), and a group of neutral, non-partisan advisors chosen from the civil society. During this time, the president has jurisdiction over the Ministry of defense and the Ministry of foreign affairs.República Presidencialista (Parte de Paquistán)1971polo parlamento Monarquía Constitucional (Reino da Commonwealth)1967polo parlamento Estado cun só partido1947polo parlamentoEstado cun só partido (Parte de Iugoslavia)1991directamente, en segunda roldaEstado cun só partido (Parte de Checoslovaquia)1993polo parlamento, por maioría Territorio Británico de Ultramar1978polo parlamento, por maioría Estado cun só partido (Parte de Checoslovaquia)1993polo parlamento Estado cun só partido (Parte de Iugoslavia)1991directamente, en segunda rolda Estado cun só partido (Parte da Unión Soviética)1992polo parlamento, por maioría de dous terzos Estado cun só partido1991polo parlamento, por maioría de dous terzos Monarquía Constitucional (Parte do Imperio Ruso)1919directamente, en segunda rolda Estado cun só partido1949pola Asemblea federal (Parlamento e delegados estatais), por maioría de dous terzos Directorio militar1974polo parlamento, por maioría Estado cun só partido1990polo parlamento, por maioría absoluta Monarquía Constitucional (Parte de Dinamarca)1944directamenteMonarquía Constitucional (Reino da Commonwealth)1950polo parlamento e os lexisladores estatais Estado cun só partido2005polo parlamento, por maioría de dous terzosMonarquía constitucional (Reino da Commonwealth)1949directamente Protectorado (Parte do Mandato británico de Palestina)1949polo parlamento, por maioría de dous terzos Monarquía constitucional1948polo parlamento, por maioría Estado cun só partido (Parte da Unión Soviética)1991polo parlamento Estado cun só partido (Parte da Unión Soviética)1990directamente, en segunda roldaEstado cun só partido (Parte de Iugoslavia)1991directamente, en segunda roldaMonarquía Constitucional (Reino da Commonwealth)1992polo parlamento, por maioría Estado cun só partido1990directamente, en segunda rolda Directorio militar1976directamente, en segunda roldaEstado cun só partido (Parte de Iugoslavia)1992directamente, en segunda roldaMonarquía Constitucional (Parte de Malaisia)1965directamente, por segunda roldaDirectorio militar (Ocupado por Francia)1802Polo parlamentoNon hai nin Primeiro Ministro, nin Presidente de Suíza. O Presidente da Confederación Helvética é un mero primus inter pares no Consello Federal Suízo, os sete membros executivos do consello que forman o goberno, forman así mesmo a xefatura do estado helvético.20px Timor OrientalDirectorio militar (Ocupado por Indonesia)1999directamente, en segunda rolda Monarquía absoluta (Parte do Imperio Otomán)1923polo parlamento, por maioría de dous terzos 20px VanuatuMonarquía Constitucional (Reino da Commonwealth)1947polo parlamento e o consello rexional de presidentes, por maioríaMonarquía Constitucional (Reino da Commonwealth)1961polo parlamento, por maioríaMonarquía Constitucional (Reino da Commonwealth)1974directamente, en segunda roldaMonarquía Constitucional (Reino da Commonwealth)1976polo parlamento
Lista de antigas repúblicas parlamentarias PaísAno de comezo da república parlamentariaAno do cambio de statusCambiado aStatus cambiado por Segunda República Española19311939Ditadura franquistaVitoria franquista na guerra civil Cuarta República Francesa19461958República semipresidencialista (Quinta República Francesa)Inestabilidade política19872006Directorio militarGolpe de estado
Notas
Véxase tamén República Republicanismo
Republica parlamentaria
de:Parlamentarisches Regierungssystem#Parlamentarische Republik