Louis Pasteur, nado en Dole (departamento do Jura) o 27 de decembro de 1822 e finado o 28 de setembro de 1895, foi un químico francés cuxos descubrimentos tiveron enorme importancia en diversos campos das ciencias naturais, sobre todo na química e microbioloxía. A el débese a técnica coñecida como pasteurización. A través de experimentos refutou definitivamente a teoría da xeración espontánea e desenvolveu a teoría xerminal das enfermidades infecciosas. Polos seus traballos é considerado o pioneiro da microbioloxía moderna, iniciando a chamada «Idade de Ouro da Microbioloxía».
Aínda que a teoría xerminal ou microbiana foi moi controvertida nos seus inicios, hoxe en día é fundamental na medicina moderna e a microbioloxía clínica e conduciu a innovacións tan importantes como o desenvolvemento das vacinas, os antibióticos, a esterilización e a hixiene como métodos efectivos de cura e prevención contra a propagación das doenzas infecciosas. Esta idea representa o inicio da medicina científica, ao demostrar que a enfermidade é o efecto visible (signos e síntomas) dunha causa que pode ser buscada e eliminada mediante un tratamento específico. No caso das enfermidades infecciosas, débese buscar o xerme causante de cada enfermidade para achar un modo de combatelo.
As súas contribucións na química orgánica foron o descubrimento do dimorfismo do ácido tartárico, ao observar ao microscopio que o ácido racémico presentaba dous tipos de cristal, con simetría especular. Foi xa que logo o descubridor das formas dextroxiras e levoxiras que desviaban o plano de polarización da luz co mesmo ángulo pero en sentido contrario.
Traxectoria miniatura|upright|esquerda|A casa natal de Pasteu en Dole (Departamento de Jura Primeiros anos
Louis Pasteur naceu o 27 de decembro de 1822, en Dole, Jura,, páx. 529-538. Francia, no seo dunha familia católica dun pobre curtidor. Foi o terceiro fillo de Jean-Joseph Pasteur e Jeanne-Etiennette Roqui e as súas irmás eran Virginie, Josephine e Emilie Pasteur. O seu pai, logo de ser sarxento no exército napoleónico, retomou a profesión familiar de curtidor. A súa irmá Emilie tiña unha enfermidade que lle producía un atraso mental e tiña a mente dun neno de cinco anos. En 1825 a familia deixou Dole para ir a Marnoz, para finalmente instalarse en Arbois en 1830. A familia trasládase a Marnoz en 1826 e a Arbois en 1827. Pasteur ingresou na escola primaria en 1831. Era disléxico e disgráfico.
O mozo Pasteur seguiu en Arbois os cursos da escola mutua logo entrou no colexio da cidade. É nesta época que se fixo coñecer polos seus talentos de pintor; por outra banda fixo numerosos retratos de membros da súa familia e dos habitantes da pequena cidade.
Non foi un alumno especialmente aplicado ou brillante na escola nin na Universidade, xa que os seus intereses eran a pesca e a pintura. É nesta época que se fixo coñecer polos seus talentos de pintor; debuxou moitos pasteis e retratos dos seus pais, amigos e veciños. Pasteur cursou estudos secundarios no Collège d'Arbois. En outubro de 1838, parte cara París para matricularse nun internado, pero entralle morriña e regresa en novembro.
En 1839, ingresa no Collège Royal de Besançon para estudar filosofía e licénciase en Letras en 1840. Foi nomeado titor no colexio de Besançon, á vez que continuaba unha carreira de ciencias con especialización en matemáticas. Suspendeu o seu primeiro exame en 1841. Conseguiu aprobar o baccalauréat (bacharelato de ciencias xerais) de Dijon, onde obtivo a licenciatura en Ciencias Matemáticas (Bachelier ès Sciences Mathématiques) en 1842, pero cunha nota mediocre en química.
Máis tarde, en 1842, Pasteur realizou a proba de acceso á École Normale Supérieure. Durante o exame, tivo que loitar contra o cansazo e só sentiuse cómodo coa física e as matemáticas. Pasou a primeira serie de probas, pero como a súa clasificación era baixa, Pasteur decidiu non continuar e volver tentalo o ano seguinte. Volveu ao internado parisiense para preparar o exame. Tamén asistiu a clases no Lycée Saint-Louis e as conferencias de Jean-Baptiste Dumas na Sorbonne. En 1843, aproba o exame cunha cualificación alta e ingresa na École Normale Supérieure. En 1845 obtivo a licenciatura en ciencias. En 1846, foi nomeado profesor de física no Collège de Tournon (agora chamado Lycée Gabriel-Faure) en Ardèche. Pero o químico Antoine Jérôme Balard quixo que volvese á École Normale Supérieure como axudante de laboratorio (agrégé préparateur). Uniuse a Balard e simultaneamente comezou as súas investigacións en cristalografía e en 1847, presentou as súas dúas teses, unha en química e outra en física: (a) Tese de Química:"Recherches sur la capacité de saturation de l'acide arsénieux. Etudes des arsénites de potasse, de soude et d'ammoniaque."; (b) Tese de Física: "1. Études des phénomènes relatifs à la polarisation rotatoire des liquides 2. Aplicación da polarización rotatoria dos líquidos á solución de diversas cuestións de química".
Tras exercer brevemente como profesor de física no Liceo de Dijon en 1848, pasou a ser profesor de química, en 1849, na Universidade de Estrasburgo, onde coñeceu e cortexou a Marie Laurent, filla do reitor da universidade. casan o 29 de maio de 1849, e xuntos tiveron cinco fillos, dos que só dous sobreviviron á idade adulta; os outros tres morreron de tifo.
Carreira miniatura|upright|Louis Pasteur, biólogo e químico francés, 1878, pola Gerschel. Pasteur foi nomeado profesor de química na Universidade de Estrasburgo en 1848, e ocupou a cátedra de química en 1852. En febreiro de 1854, para ter tempo de realizar traballos que puidesen valerlle o título correspondente do Instituto, obtén tres meses de permiso retribuido coa axuda dun certificado médico de convenencia.""Sen este traballo que me pedían para a Correspondencia do Instituto, quedaríame en Estrasburgo. Pero entendes que este permiso que me deron para estas misións con soldo completo é unha irregularidade que hai que cubrir con unha razón de saude". (Pasteur, carta do 25 de febreiro de 1854 ao seu: en Pasteur, Correspondencia, t. 1, Paris, 1940, p. 261.) Prolongou o permiso até o 1 de agosto, data de inicio dos exames. "Dígolle ao Ministro que irei facer os exames para non aumentar a vergoña do servizo. Tamén para non deixar a outro unha suma de 6 ou 700 francos".Pasteur, carta do 8 de maio de 1854 ao seu pai, en Pasteur, Correspondence, t. 1, Paris, 1940, p. 267. Pierre-Yves Laurioz sinala este episodio da carreira de Pasteur, Louis Pasteur. La réalité après la légende, Paris, 2003, pp. 79–81. On Pasteur's attitude towards money, see Richard Moreau, La Préhistoire de Pasteur, Paris, L'Harmattan, 2000, pp. 257–262.
Nese mesmo ano 1854, foi nomeado decano da nova facultade de ciencias da Universidade de Lille, onde iniciou os seus estudos sobre a fermentación. Foi nesta ocasión cando Pasteur pronunciou a súa tan citada observación: "dans lles champs de l'observation, le hasard ne favorise que lles esprits préparés" ("No campo da observación, o azar só favorece ás mentes preparadas")..L. Pasteur, "Discours prononcé à Douai, le 7 décembre 1854, à l'occasion de l'installation solennelle de la Faculté des lettres de Douai et de la Faculté des sciences de Lille" (Discurso pronunciado en Douai o 7 de decembro de 1854 con motivo da súa toma de posesión formal na Facultade de Letras de Douai e na Facultade de Ciencias de Lille), reimpreso en: Pasteur Vallery-Radot, ed., Oeuvres de Pasteur (París, France: Masson and Co., 1939), vol. 7, p. 131 .
En 1857 trasladouse a París como director de estudos científicos da École Normale Supérieure, onde asumiu o control desde 1858 ata 1867 e introduciu unha serie de reformas para mellorar o nivel do traballo científico. Os exames fixéronse máis ríxidos, o que propiciou mellores resultados, unha maior competencia e un aumento do prestixio. Con todo, moitos dos seus decretos eran ríxidos e autoritarios, o que provocou dúas graves revoltas estudantís. Durante "a revolta das xudías" decretou que todos os luns servísese e comese un estofado de cordeiro que os alumnos se negaron a comer. Noutra ocasión ameazou con expulsar a calquera alumno que fose sorprendido fumando, e 73 dos 80 alumnos da escola dimitiron. Fixo grandes descubrimentos.
En 1863 foi nomeado profesor de xeoloxía, física e química na École nationale supérieure deas Beaux-Arts, cargo que ocupou até a súa dimisión en 1867. En 1867 ocupou a cátedra de química orgánica da Sorbona, pero máis tarde renunciou ao cargo por problemas de saúde. En 1867 creouse, a petición de Pasteur, o laboratorio de química fisiolóxica da École Normale, e foi director do laboratorio desde 1867 ata 1888. En 1887 creou en París o Instituto Pasteur, do que foi director o resto da súa vida.
Investigación Asimetría molecular miniatura|upright|Pasteur separou as formas de cristal esquerda e dereita entre si para formar dúas pilas de cristais: en solución, unha forma rotaba a luz cara á esquerda e a outra cara á dereita, mentres que unha mestura igual das dúas formas anulaba o efecto da outra e non rotaba a luz polarizada.
Nos seus primeiros traballos como químico, que comezou na École Normale Supérieure e continuou en Estrasburgo e Lille, Pasteur examinou as propiedades químicas, ópticas e cristalográficas dun grupo de compostos coñecidos como tartaratos.
En 1848 resolveu un problema relativo á natureza do ácido tartárico.L. Pasteur (1848) "Mémoire sur la relation qui peut exister entre la forme cristalline et la composition chimique, et sur la cause de la polarisation rotatoire" (Memoria sobre a relación que pode existir entre a forma cristalina e a composición química, e sobre a causa da polarización rotatoria)," Comptes rendus de l'Académie des sciences (París), 26: 535–538.L. Pasteur (1848) "Sur les relations qui peuvent exister entre la forme cristalline, la composition chimique et le sens de la polarisation rotatoire" (Sobre as relacións que poden existir entre a forma cristalina, e a composición química, e o sentido da polarización rotatoria), Annales de Chimie et de Physique, 3rd series, vol. 24, no. 6, pp. 442–459.George B. Kauffman and Robin D. Myers (1998)"Pasteur's resolution of racemic acid: A sesquicentennial retrospect and a new translation," The Chemical Educator, vol. 3, no. 6, .Joseph Gal: Louis Pasteur, Language, and Molecular Chirality. I. Background and Dissymmetry, Chirality 23 (2011) 1–16. Unha solución deste composto derivado dos seres vivos facía xirar o plano de polarización da luz que o atravesaba.H.D. Flack (2009) "Louis Pasteur's discovery of molecular chirality and spontaneous resolution in 1848, together with a complete review of his crystallographic and chemical work," Acta Crystallographica, Section A, vol. 65, pp. 371–389. O problema era que o ácido tartárico derivado por síntese química non tiña tal efecto, aínda que as súas reaccións químicas eran idénticas e a súa composición elemental era a mesma.
Pasteur observou que os cristais de tartaratos tiñan caras pequenas. Logo observou que, nas mesturas racémicas de tartaratos, a metade dos cristais eran destros e a outra metade zurdos. En solución, o composto destro era dextroxiro e o zurdo levóxiro. Pasteur determinou que a actividade óptica estaba relacionada coa forma dos cristais, e que unha disposición interna asimétrica das moléculas do composto era a responsable da torsión da luz. Os tartaratos (2R,3R)- e (2S,3S)- eran imaxes especulares isométricas e non superpoñibles entre si. Era a primeira vez que alguén demostraba a quiralidade molecular, e tamén a primeira explicación do isómeroismo.
Algúns historiadores consideran que os traballos de Pasteur neste campo son as súas "achegas máis profundas e orixinais á ciencia" e o seu "maior descubrimento científico"."
En 1854 foi nomeado decano da Facultade de Ciencias na Universidade de Lille.
Fermentación e teoría xerminal das enfermidades