Jerez de los Caballeros (en galego antigo: Xerez de Badallouce) é un concello estremeño, pertencente á provincia de Badaxoz. Ten unha poboación de 10.177 habitantes. En outubro de 2007 foi seleccionada, xunto a outras 19 poboacións do Vello Continente, para formar parte da película documental Pueblos de Europa, o que a converte nunha das poucas cidades españolas en formar parte dese proxecto audiovisual, que anualmente produce a empresa Colours Communication Group.
Límites do termo municipal Jerez de los Caballeros limita ao norte con Barcarrota, Salvaleón e Salvatierra de los Barros, ao leste con Burguillos del Cerro, ao sueste con Fregenal de la Sierra, ao sur con Higuera la Real, ao suroeste con Encinasola, e ao oeste con Oliva de la Frontera, Zahínos e Higuera de Vargas.
No interior do termo atópanse situados os termos de Valle de Matamoros e Valle de Santa Ana.
Historia Prehistoria A zona estivo habitada desde tempos moi remotos, así na Prehistoria xa se atopan restos arqueolóxicos como o dolmen de Toriñuelo, na devesa da Granxa, ademais dos do Valcavado e da Palomilla.
miniatura|200px|Estela da Granxa do Toriñuelo, Jerez de los Cabaleros.
Os fenicios coñecían a zona e hai opinións no sentido de que podían habela fundado, cando menos eles foron os que lle deron o nome de Ceret.
Época romana Durante a ocupación de Roma, Jerez, na época coñecida como Fama Iulia Seria ou Caeriana, debeu de ser un pobo bastante habitado segundo vese polos achados arqueolóxicos da chamada vila do Pomar e por estar situada entre dúas cidades de importancia como eran a hoxe desaparecida Itálica e Emérita Augusta, a actual Mérida, quedando Fama Iulia próxima á Vía da Prata.
Da época romana descubríronse en Jerez numerosas inscricións, cipos, ronseis funerarios etc. aludindo a familias romanas importantes como Julia, Helvia ou Vibia. Consérvanse ademais restos como os mosaicos do Pomar, a Calzada do alto empedrado e as pontes do Pontón e Vello.
Época visigoda Na época visigoda existen algúns achados de lápidas e inscricións entre as que destaca a que existe nunha columna da igrexa de Santa María coa data de consagración da mesma, o 25 de decembro do ano 556 do calendario actual.
Outros restos importantes da época son unha lápida con inscrición de 514 na devesa da Alcozaba e outra inscrición de 662 na devesa de La Mata.
Época musulmá Durante a dominación árabe é coñecida con Xerixa ou Xeris e non cabe dúbida de que foi cidade importante, desafortunadamente quedan poucos monumentos ou restos daquela época aínda que seguen existindo reminiscencias en barrios como a Morería e a Alhóndiga.
Reconquista Coa conquista por Afonso IX de León en 1230, con axuda dos templarios entrou Jerez na zona cristiá. Aínda no 1240 é necesaria unha campaña militar para asegurar a zona. Afastado o perigo musulmán o rei fai doazón da vila á Orde do Amorne.
Os templarios miniatura|dereita|Castelo templario. miniatura|dereita|Muralla. Co Amorne comeza unha repoboación e engrandecimiento da comarca, sendo desta época a constitución do "bailiato" ou encomenda de Jerez como o demostran documentos de capítulos da orde.
A disolución da Orde do Amorne en 1312 por bula do papa Clemente V fai pasar as súas posesións de España e en concreto a comarca de Jerez á coroa. Contan as historias do pobo que os templarios resistíronse e na loita morreron degolados todos os cabaleiros, de aí o nome de "Torre Sanguenta" a un dos baluartes da muralla de Jerez.
Época de Reguengo En 1312 Jerez de los Caballeros pasou a ser cidade de reguengo baixou o dominio da coroa, que lle recoñeceu o dereito a nomear procuradores nas Cortes de Castela. Alí xogaron un papel destacado, sobre todo nas cortes celebradas en 1315 en Burgos para debater sobre a rexencia de Afonso XI.
Nos anos posteriores o castelo de Jerez de Badaxoz pasou a mans dos portugueses, quen mantiveron a fianza de prazas e fortes ata 1330.
Orde de Santiago En 1370 o rei Henrique II cedeu á Orde de Santiago a cidade, quen a melloraron radicalmente, aínda que da súa época consérvase pouca información.
Século XVI O século XVI supuxo un período de engrandecimiento para Jerez de los Caballeros. Multiplicáronse os edificios monumentais, aumentou a poboación, e entre 1523 e 1526 aproximadamente Carlos I deulle o título de "moi nobre e moi leal cidade", cos seus correspondentes privilexios.
Período de decadencia Os séculos XVII e XVIII foron unha época de decadencia para a localidade. Houbo unha gran pobreza, empeorada pola independencia de Portugal en 1640. En 1651 Jerez rexeitou unha oportunidade de ter voto en cortes.
A vitoria das tropas da cidade en Évora en 1662 orixinou unha gran festa en Jerez. Durante a Guerra de Sucesión, Portugal púxose do bando de Carlos de Austria, polo que os portugueses invadiron Jerez en 1706, 1710 e 1711.
Conquista americana Jerez de los Caballeros, como cidade importante na época renacentista, segundo Navarro do Castelo, contribuíu con 172 persoas á epopea americana. Entre os xerezanos máis destacados na actuación indiana destácanse os seguintes:
Vasco Núñez de Balboa, en Panamá e Pacífico Pedro Portocarrero, no Perú Pedro Maraver (ou Malaver) de Silva, en Venezuela Hernando de Soto, no Perú e Florida Juan García de Carvajal, en Venezuela Juan Rodríguez Espello, en Venezuela
Monumentos relixiosos miniatura|dereita|Igrexa da Encarnación. miniatura|dereita|Igrexa de San Bartolomé. En Jerez atópanse os seguintes monumentos relixiosos:
Igrexa de Santa María da Encarnación Igrexa de San Miguel Igrexa de San Bartolomé Igrexa de Santa Catalina Ermida de San Lázaro Ermida do Cristo da Beira Cruz Ermida de Santiago Ermida dos Santos Mártires Ermida de San Roque Ermida de San Lorenzo Convento de San Agustín Convento da nosa Señora da Consolación Convento Nai de Deus Convento de Aguasantas Convento da Graza
Notas
Véxase tamén
Ligazóns externas Semana Santa de Jerez de los Caballeros Estado do Encoro de Brovales Concello de Jerez de los Caballeros
Categoría:Concellos da provincia de Badaxoz