miniatura|300px|Mapa con países-membros da OMC no ano de 2005 A Organización Mundial del Comercio, coñecida tamén polo acrónimo OMC, é unha organización intergobernamental con sede en Xenebra, Suíza, que regula e facilita o comercio internacional. Os gobernos utilizan a organización para establecer, revisar e facer cumprir as normas que rexen o comercio internacional en cooperación co Sistema das Nacións Unidas. A OMC é a maior organización económica internacional do mundo, con 166 membros que representan máis do 98 % do comercio mundial e do PIB mundial.
A OMC facilita o comercio de bens, servizos e propiedade intelectual entre os países participantes, proporcionando un marco para a negociación de acordos comerciais, que adoitan ter por obxecto reducir ou eliminar os aranceis, as cotas e outras restricións; estes acordos son asinados por representantes dos gobernos membros.. (Os números de folio impresos no documento non coinciden cos números de páxina do PDF). e ratificados polas súas lexislaturas. Tamén administra un sistema independente de resolución de controversias para garantir o cumprimento dos acordos comerciais por parte dos participantes e resolver as controversias relacionadas co comercio. A organización prohibe a discriminación entre socios comerciais, pero establece excepcións por motivos de protección medioambiental, seguridade nacional e outros obxectivos importantes.
Entrou oficialmente en vigor o 1 de xaneiro de 1995, en virtude do Acordo de Marrakech, asinado por 123 nacións o 15 de abril de 1994,Marrakesh Declaration of 15 April 1994 at World Trade Organization substituíndo así ao Acordo Xeral sobre Aranceis Aduaneiros e Comercio (GATT), que se estableceu en 1948.
O seu máximo órgano de decisión é a Conferencia Ministerial, composta por todos os membros e que adoita reunirse cada dous anos; en todas as decisións faise fincapé no consenso. As funcións cotiás son desempeñadas polo Consello Xeral, composto por representantes de todos os membros.Unha secretaría composta por máis de 600 persoas, dirixida polo Director Xeral e catro adxuntos, presta servizos administrativos, profesionais e técnicos. O orzamento anual da OMC é de aproximadamente 220 millóns de dólares estadounidenses, que achegan os membros en función da súa proporción no comercio internacional.
Os estudos demostran que a OMC aumentou o comercio e reducido as barreiras comerciais. Tamén influíu nos acordos comerciais en xeral; a gran maioría dos acordos comerciais preferentes (ACP) fan referencia explícita á OMC, con partes substanciais do texto copiadas dos acordos da OMC. O Obxectivo 10 dos Obxectivos de Desenvolvemento Sostíbel das Nacións Unidas tamén fai referencia aos acordos da OMC como instrumentos para reducir a desigualdade. Con todo, os críticos sosteñen que os beneficios do libre comercio facilitado pola OMC non se distribúen de maneira equitativa. >
O corpo principal de decisións da OMC é a Conferencia Ministerial, que adoita reunirse cada dous anos. Reúne todo os membros da OMC e pode tomar decisións sobre calquera asunto baixo algún dos acordos de comercio. Algunhas das conferencias, como a inaugural de Singapur (1996) e a de Cancún (2003) provocaron discusións entre economías desenvolvidas e subdesenvolvidas, mentres outras, como a de Seattle (1999) deron lugar a grandes manifestacións.
A OMC non forma parte do sistema das Nacións Unidas, e tampouco dos organismos dos acordos de Bretton Woods como o Banco Mundial ou o FMI.A OMC ten acordos co Banco Mundial e o FMI. Foron concertados en cumprimento dunha "Decisión sobre o logro dunha maior coherencia na formulación da política económica a escala mundial", incluída na Acta Final da Ronda Uruguai.
Historia Antecendentes miniatura|upright|esquerda|Os economistas Harry Dexter White (esquerda) e John Maynard Keynes (dereita) na Conferencia de Bretton Woods en Nova Hampshire *A. E. Eckes Jr., US Trade History, 73 A. Smithies, Reflections on the Work of Keynes, 578–601 N. Warren, Internet and Globalization, 193 A Conferencia de Bretton Woods de 1944, que estableceu unha institución internacional para a política monetaria, recoñeceu a necesidade dunha institución internacional comparable para o comercio que complementase ao Fondo Monetario Internacional e ao Banco Mundial.P. van den Bossche, “'The Law and Policy of the World Trade Organization”', 79 A Bretton Woods asistiron representantes dos ministerios de finanzas e non representantes dos ministerios de comercio, razón pola que, segundo propúxose, non se negociou un acordo comercial nese momento.Palmeter-Mavroidis, Dispute Settlement, 1
A principios de decembro de 1945, Estados Unidos convidou aos seus aliados de guerra a establecer negociacións a fin de crearen un acordo multilateral de redución recíproca dos aranceis sobre o comercio de mercadorías. En xullo de 1945, o Congreso dos Estados Unidos había outorgado ao presidente Harry S. Truman a autoridade para negociar e celebrar devandito acordo. A proposta dos Estados Unidos, o Comité Económico e Social das Nacións Unidas aprobou unha resolución, en febreiro de 1946, na que se pedía a celebración dunha conferencia para redactar unha carta constitutiva dunha Organización Internacional do Comercio.
En febreiro de 1946 creouse un Comité Preparatorio, que se reuniu por primeira vez en Londres en outubro de 1946 para traballar na carta dunha organización internacional para o comercio; os traballos continuaron de abril a novembro de 1947.
Acordo Xeral sobre Aranceis Aduaneiros e Comercio Ao mesmo tempo, os oito países que negociaran o GATT asinaron o "Protocolo de Aplicación Provisional do Acordo Xeral sobre Aranceis Aduaneiros e Comercio".The negoiffs (PPA) (P. van den Bossche, The Law and Policy of the World Trade Organization, 80), co obxectivo de evitar a onda proteccionista que marcou os anos 40. Nesa época os países tomaron unha serie de medidas para protexeren os produtos nacionais e evitaren a entrada de produtos doutros países, como por medio de baixos impostos para a exportación. Eses oito países eran Estados Unidos, o Reino Unido, Canadá, Australia, Francia, Bélxica, os Países Baixos e Luxemburgo. Carta da Habana O documento fundacional da ITO negociouse en Cuba entre novembro de 1947 e marzo de 1948. A Carta dA Habana (oficialmente, «Acta Final da Conferencia das Nacións Unidas sobre o Comercio e o Emprego) prevía a creación da OIT e establecía as normas básicas para o comercio internacional e outras cuestións económicas internacionais. Foi asinada por 56 países o 24 de marzo de 1948. Permitiu a cooperación internacional e o establecemento de normas contra as prácticas comerciais anticompetitivas. Fracaso no Congreso dos Estados Unidos A Carta nunca entrou en vigor, en parte porque en 1950 o Goberno dos Estados Unidos anunciou que non sometería o tratado ao Senado dos Estados Unidos para a súa ratificación. Aínda que se presentou en repetidas ocasións ao Congreso dos Estados Unidos, a Carta nunca foi aprobada. O argumento máis habitual en contra da nova organización era que se vería involucrada en cuestións económicas internas.P.B. Kenen, The International Economy, I, 376 O 6 de decembro de 1950, o presidente Truman anunciou que xa non solicitaría a aprobación do Congreso para a Carta da OIT.P. van den Bossche, The Law and Policy of the World Trade Organization, 80* Palmeter-Mavroidis, Dispute Settlement, 2 Debido ao rexeitamento estadounidense da Carta, ningún outro estado ratificou o tratado. Algúns elementos da Carta incorporaríanse posteriormente ao Acordo Xeral sobre Aranceis Aduaneiros e Comercio (GATT).
Na ausencia dunha organización internacional real para o comercio, o GATT supriu esa demanda, como unha institución provisional. O GATT foi o único instrumento multilateral a tratar do comercio internacional de 1947 ata 1994. A pesar das tentativas de se crear algún mecanismo institucionalizado para tratar do comercio internacional, o GATT continuou a operar durante case medio século como un mecanismo semiinstitucionalizado. As negociacións do GATT antes da rolda de Uruguai
Celebráronse sete roldas de negociacións no marco do Acordo Xeral sobre Aranceis Aduaneiros e Comercio (1949 a 1979). A primeira verdadeira As roldas comerciais do GATT (1947 a 1960) centráronse en reducir aínda máis os aranceis. Posteriormente, a Rolda Kennedy, a mediados dos anos sesenta, deu lugar a un acordo antidumping do GATT e a unha sección sobre desenvolvemento. A Rolda de Tokio, celebrada durante a década do setenta, representou o primeiro intento importante de abordar as barreiras comerciais que non adoptan a forma de aranceis e de mellorar o sistema, mediante a adopción dunha serie de acordos sobre barreiras non arancelarias ao comercio, que nalgúns casos interpretaban as normas existentes do GATT e noutros abrían camiños totalmente novos. Dado que non todos os membros do GATT aceptaron estes acordos plurilaterales, a miúdo denominóuselles informalmente «códigos». (A Rolda de Uruguai modificou varios destes códigos e converteunos en compromisos multilaterais aceptados por todos os membros da OMC. Só catro seguiron sendo plurilaterales (os relativos á contratación pública, a carne de bovino, a aviación civil e os produtos lácteos), pero en 1997 os membros da OMC acordaron pór fin aos acordos sobre a carne de bovino e os produtos lácteos, co que só quedaron dous."The GATT Years: from Havana to Marrakesh". . World Trade Organization.)A pesar dos intentos realizados a mediados dos anos cincuenta e sesenta para establecer algún tipo de mecanismo institucional para o comercio internacional, o GATT seguiu funcionando durante case medio século como un réxime multilateral semiinstitucionalizado de carácter provisional.Footer, M. E. Analysis of the World Trade Organization, 17. Rolda Uruguai: 1986-1994 Moito antes do 40.º aniversario do GATT (que se celebraría en 1987-1988), os membros do GATT chegaron á conclusión de que o sistema do GATT tiña dificultades para adaptarse a unha economía mundial globalizada.P. Gallagher, The First Ten Years of the WTO, 4"The Uruguay Round". . World Trade Organization. En resposta aos problemas identificados na Declaración Ministerial de 1982 (deficiencias estruturais, repercusións das políticas de determinados países no comercio mundial que o GATT non podía xestionar, etc.), en setembro de 1986 celebrouse en Punta del Este, Uruguai, unha reunión na que se puxo en marcha a oitava rolda do GATT, coñecida como a «Rolda de Uruguai».
miniatura|upright|O acordo que creou a Organización Mundial do Comercio (OMC) recibiu o nome da cidade onde se asinou, Marrakech. No maior mandato de negociación comercial xamais acordado, as conversacións da Rolda Uruguai tiñan por obxecto ampliar o sistema comercial a varios ámbitos novos, en particular o comercio de servizos e a propiedade intelectual, e reformar o comercio nos sectores sensibles da agricultura e os téxtiles; todos os artigos orixinais do GATT estaban suxeitos a revisión. A Acta Final que concluíu a Rolda de Uruguai e estableceu oficialmente o réxime da OMC asinouse o 15 de abril de 1994, durante a reunión ministerial celebrada en Marrakech, Marrocos, polo que se coñece como o Acordo de Marrakech.
O GATT segue existindo como tratado marco da OMC para o comercio de mercadorías, actualizado como resultado das negociacións da Rolda Uruguai (distínguese entre o "GATT de 1994", que son as partes actualizadas do GATT, e o "GATT de 1947", o acordo orixinal e que segue sendo o núcleo do GATT de 1994), con todo, o GATT de 1994 non é o único acordo xuridicamente vinculante incluído na Acta Final de Marrakech; adoptouse unha longa lista duns 60 acordos, anexos, decisións e entendementos. Os acordos divídense en seis partes principais: o acordo polo que se establece a OMC