O confucianismo (en , pinyin: rújiā) descríbese como unha tradición, unha filosofía, unha relixión, unha relixión humanista ou racionalista, unha forma de goberno, ou simplemente como un estilo de vida. O confucianismo desenvolveuse a partir do que máis tarde sería chamado Cen escolas de pensamento, e das ensinanzas do filósofo chinés Confucio (551–479 a. C.), quen se consideraba a si mesmo como un retransmisor dos valores da idade de ouro da dinastía Zhou.Rickett, Guanzi - "todos os pensadores políticos chineses estaban basicamente empeñados no restablecemento da idade de ouro do pasado tal como fora descrita pola propaganda Zhou." O confucianismo integra a filosofía, a ética e a gobernanza social, cun foco central na virtude, a harmonía social e a responsabilidade familiar. Durante a dinastía Han (206 a. C. – 220 d. C.), os enfoques confucianos superaron o "proto-taoísta" Huang-Lao como a ideoloxía oficial, mentres os emperadores mesturaban ambas coas técnicas realistas do legalismo. A desintegración da orde política Han no século II abriu o camiño das doutrinas do budismo e o neotaoísmo, que ofrecían explicacións espirituais ausentes no confucianismo.
O confucianismo salienta a virtude a través da mellora persoal e o esforzo comunitario. Entre as virtudes clave están ren (, "benevolencia"), yi (; "xustiza"), li (; "decoro"), zhi (; "sabedoría") e xin (; "sinceridade").
O confucianismo tivo un novo pulo durante os últimos anos da dinastía Tang (618-907). Desenvolveuse en resposta ao budismo e o taoísmo e foi reformulado como neoconfucianismo. Esta forma revitalizada foi adoptada como a base dos exames imperiais e constituíu o núcleo da filosofía da clase oficial académica na dinastía Song (960-1297). A abolición do sistema de exame imperial en 1905 marca a fin do confucianismo oficial. Os intelectuais da Nova cultura de principios do século XX culparon o confucianismo das debilidades chinesas e buscaron novas doutrinas para substituír as ensinanzas de Confucio. Algunhas destas novas ideoloxías incluían os "Tres principios do pobo" co establecemento da República da China e, máis adiante, o maoísmo baixo a República Popular da China. No final do século XX, a ética do traballo confuciana foi recoñecida como un factor importante no pulo da economía do sueste asiático.
O confucianismo é unha mestura do culto á natureza (As 5 Montañas sagradas) e ós antepasados. Desenvolve a preocupación humanista de Confucio, centrada na idea do home moralmente superior (jun zi) e dunha sociedade ben ordenada. Este home debe ser sabio, humano e animoso e estar impulsado polo concepto de xustiza, deixando ao lado o seu beneficio persoal. Outros conceptos asociados son o da rectitude, o termo medio e a virtude da humanidade (ren). Mencio afirmou que o home é bo por natureza; esta tendencia idealista contraponse á naturalista de Xunzi, para quen o home é malo e egoísta. O confucianismo foi adoptado como ideoloxía oficial do estado no 136 a. C.. No século XI apareceu o neoconfucianismo, que introduciu o estudo da natureza e do principio do home e das cousas.
Os catro libro e os cinco clásicos
Os cinco clásicos miniatura|O libro dos ritos (Lijing). Un dos cinco clásicos do confucianismo. Trátase da recompilación máis antiga. No ano 213 a. C. durante a dinastía Qin viuse afectada por unha queima de libros. Debido a esa circunstancia desapareceu o Yuejing (Libro da música). Yijing 易經 ou Libro dos cambios Shijing 詩經 ou Clásico da poesía Shujing 書經 ou Libro dos documentos. Liji 禮記 ou Libro dos ritos. Chunqiu 春秋 ou Anais de primaveras e outonos
Os catro libros Máis vinculada co propio é a recompilación posterior que se publicou por primeira vez como tal en 1190. As dúas primeiras obras correspóndense aos capítulos 42 e 31 do Li Chi. Daxue 大學 ou A grande aprendizaxe Zhongyong 中庸 ou A doutrina do medio Lunyu 論語 ou Analectas Mengzi 孟子 ou Libro de Mencio
Doutrina miniatura|Templo confuciano no lago do Loto, Kaohsiung (Taiwán)miniatura|O Dacheng, o edificio principal do Templo de Confucio en Qufu
Culto aos antepasados Os confucianos eran practicantes dun culto que xiraba arredor da adoración dos devanceiros e aos poderes entre os que o ceo era o máis claro. O Señor no Alto (Shangdi), que se menciona ás veces, era algo máis arcaico. Cando aparece nos textos dos Catro Libros, o Ceo é un poder superior, nin personalizado nin tan separado do mundo. Non é algo pasivo, xa que as ordes e as accións proveñen del, mais non é un deus de tipo xudeucristián. O Señor do Alto aparece como unha divindade suprema nos ósos para adiviñación da dinastía Zhou. Os textos confucianos, que se remontan a tempos antigos, menciónano ás veces.
O culto aos devanceiros é de grande importancia. Implica a crenza de que as almas dos falecidos poden beneficiar ou castigar os seus descendentes. A súa evolución posterior converteuno nun rito cívico simbólico. Non obstante, nin Confucio nin Mencio falan desta forma de adoración aos antepasados. Outro elemento importante no confucianismo é o rei ou o emperador, tamén chamado "Fillo do Ceo". El sería o que mediaría entre o Ceo e os homes. O gobernante chinés ten o mandato e con el a autoridade para realizar ritos.
Harmonía co cosmos Segundo o confucianismo, o home debe harmonizarse co cosmos, é dicir, estar de acordo co ordenado polo ceo. Para iso, debe perfeccionarse a través da introspección e do estudo. Se ten éxito, terá coñecemento de si mesmo e dos desexos do Ceo, o que o axudará a desenvolver o seu Li, que significa ritos, cerimonias, xustiza e bos modos interiorizados. Li é útil para desenvolver Ren, que podería traducirse como "bos sentimentos para cos outros homes". A práctica de Ren asume as virtudes de Zhong e Shu, que se traducen aproximadamente como "lealdade" e "perdón", ou como "fidelidade" e "compaixón". Se o home ten Ren, pode practicar facilmente a xustiza, os bos principios, chamados Yi.
No confucianismo, Yi oponse a Li, sendo este último dun ton e grafía diferente de Li mencionado anteriormente que significa ritos ou cerimonia. Li fronte a Yi significa beneficio, ganancia, o que significa afastarse da xenerosidade que demanda Ren.
O home que practica as virtudes anteriores é un Junzi, un home superior. O termo procede das clasificacións xerárquicas que designaban os nobres e cabaleiros. Oponse a Shunin, os plebeos. Non obstante, no confucianismo o termo destaca a superioridade moral, sen relación coa orixe social. O Junzi sería educado e xusto, a virtude sería inherente nel e estaría sempre no Xusto Medio, o que indicaba a necesidade de moderación en todo. Ademais, o Junzi coñece e respecta os mandatos do Ceo e coñece os seus.
O confucianismo sostén que hai poucos homes superiores e que a maioría están formados polos Xiaoren, literalmente "homiños". Son homes vulgares que non se elevan ao mellor da humanidade. Por iso, o home superior ten a misión de ocupar cargos públicos a fin de dirixir a sociedade. Este punto é importante xa que a posterior burocracia chinesa chegou a identificarse moito con esta idea, dando lugar a un grande espírito de servizo nos bos tempos. Non obstante, en tempos de decadencia, tal e como vían os europeos no século XIX, era en gran parte unha doutrina seca e hipócrita, moi afastada dos pensamentos do confucianismo.
Ritos funerarios A morte dunha persoa pola cultura chinesa non significa en absoluto o cesamento da súa participación na vida común da familia. Hai unha relación entre os vivos e os mortos. Os devanceiros, ademais de protexer a prosperidade tanto na felicidade como no ambiente social, tamén a proporcionan no nivel económico da unidade familiar.
Ademais disto, dan á familia a calidade de ser unha liña continua de descendencia no canto de ser un único núcleo familiar. Os ritos funerarios chineses fan parte da tradición popular, unha tradición oral de dogmas e doutrinas, cun forte pasado clerical. A proba é o feito de que os xamáns das primeiras relixións chinesas aínda se podían atopar ata ben avanzado o século XX.
Polo tanto, o sistema relixioso chinés é unha integración de varias relixións tradicionais, entre as que destacan o budismo, o taoísmo e o confucianismo.
Ritos funerarios antes da morte Desde a antigüidade, a sociedade tradicional chinesa estivo marcada por ritos ligados ao mundo da morte e os espíritos. Debido a isto, houbo numerosas prácticas que se levaban a cabo antes, durante e despois da morte física dunha persoa. Na fase en que o individuo en cuestión morría había tres compoñentes que ter en conta: A almofada: críase que se a persoa podía ver os seus pés no momento en que morría, a desgraza acompañaría a súa descendencia. Por este motivo, a almofada tiña que ser retirada para que descansase horizontalmente e así morrer en paz. Esta é unha posición incómoda, xa que dificulta a respiración, mais fai imposible ver as extremidades. A almofada sobre a que se apoiara o falecido non se podía volver usar, xa que tiña unha influencia desastrosa. Era común tirala ao tellado da casa para que se descompuxese co pasar dos anos. A roupa: cando a morte acosaba de preto á persoa, a familia seleccionaba e preparaba a roupa do falecido. Había costumes supersticiosos diversos e complexos en relación coa confección de roupa e a escolla de tecidos. Por exemplo, era importante levar botas de papel coas solas flexibles, xa que as plantas duras eran insoportables para os mortos. Asegurábase de que os vestidos non incluían un cinto e que os botóns estaban desenganchados. Deste xeito, os fillos da familia non serían secuestrados. Os botóns de cobre eran demasiado pesados para levalos á ánima, polo que deberían evitarse. Se era posible, o traxe debería ser novo e non estar feito de pel, xa que se temía a reencarnación no corpo dun animal. Respecto á muller, o correcto era que levase un vestido e un veo, ademais do traxe correspondente ao costume rexional. A cama: o suxeito era transportado a unha cama distinta á familiar para afastalo dos malos espíritos e evitar que a alma fose condenada a levar eternamente ladrillos. Deste xeito, a persoa podería descansar en paz.
O reencontro do núcleo familiar Cando se achega a morte dun ancián, toda a familia debe xuntarse. Poden percorrer longas distancias para se reunir ao redor da súa cama para agardar a súa morte. Cando morre, todos choran, elimínanse todos os adornos da casa e colócase unha pancarta branca sobre a porta para notificar que se produciu unha morte nesa casa.
Cando alguén morre, no momento en que o fai, o corpo lávase. Despois de que o falecido se vista coa mellor roupa dispoñible, tamén é perfumado e embalsamado. O falecido é entón sentado na cadeira de maior calidade que se pode obter. Nesa posición lévase a cabo o velorio.
Velorio Durante tres, cinco ou sete días, dependendo da importancia social do falecido, o falecido mantense esperto. Notifícanse á familia, aos amigo e aos criados se os teñen, e despois por orde xerárquica (primeiro irmán máis vello, segundo irmán máis vello...), despídense dela ou el con palabras de pesar e tristura. Máis tarde, os amigos despídense por orde de privacidade e máis tarde os criados.
A familia e os amigos como cortesía adoitan traer algúns cartos para o enterro ou algún tipo de ofrenda material. É necesario que durante todo o período que dura este acto, haxa un parente próximo sempre ao carón do cadaleito que o garde.