Toyota Motor Corporation (TMC) ou sinxelamente chamada Toyota (トヨタ自動車株式会社, Toyota Jidosha Kabushiki-gaisha), é unha empresa multinacional xaponesa do sector da automoción. En 2010 foi o segundo fabricante mundial de coches. Toyota é a novena compañía máis grande do mundo por facturación. En 2012 a empresa fabricou o seu vehículo número 200 millóns.
A corporación Toyota está formada polas seguintes marcas (incluída Scion), Lexus, Daihatsu e Hino Motors e por un grupo de máis de 500 empresas de diversos sectores. miniatura|Toyota escrito en xaponés en oito trazos.
Historia right|miniatura|Sede de Toyota na cidade homónima, Xapón. Toyoda Industries fora fundada por Sakichi Toyoda en 1926 para a fabricación de teares, utilizando o principio Jidoka (automatización autónoma) que significa que a máquina se detén cando atopa un problema, converténdose máis tarde en parte do sistema de produción Toyota, en 1933 como parte da expansión da empresa estableceuse unha división dedicada á produción de vehículos de motor baixo a dirección dun dos fillos do fundador, Kichiro Toyoda, os primeiros vehículos fabricados, so o nome Toyoda (トヨダ), foron o turismo A1, que non pasou da fase de prototipo e o camión G1 en 1935. En abril de 1936 púxose á venda o primeiro turismo da empresa, o modelo de AA. O prezo era de 3.350 iens, 400 máis barato que os coches da Ford ou da GM.
En setembro de 1936, a empresa organizou un concurso público para deseñar un novo logotipo, houbo 27.000 propostas e o deseño gañador foron os tres caracteres katakana do nome "Toyoda" nun círculo. Pero Risaburo Toyoda, quen casara na familia e non nacera con ese nome, preferiu "Toyota" (トヨタ), xa que se escribía en oito pinceladas, considerado un número da sorte, e era visualmente máis sinxelo, ao deixar fóra o signo diacrítico ao final, e cunha consoante xorda en lugar dunha sonora e segundo a tradición xaponesa as primeiras teñen un son claro, ademais "Toyoda" significa literalmente "arrozais fértiles", co que ao mudar de nome eliminou a asociación mental da empresa coa agricultura. Así pois cando a división automobilística adquiriu categoría xurídica propia como empresa independente, en agosto de 1937, rexistrouse como Toyota Motor Co.
En 1947 Toyota organizou un concurso de nomes para denominar a un novo modelo caracterizado por ser de pequeno tamaño, gañou a forma "Toyopet" (トヨペット) e así o novo vehículo vendeuse como SA Toyopet, e tamén recibiron este nome outros modelos como a camioneta Toyopet SB, a camioneta Stout Toyopet, Toyopet Crown e o Corona Toyopet. Cando Toyota finalmente entrou no mercado americano en 1957 co Crown, o nome non foi ben recibido debido ás connotacións de xoguetes e mascotas e foi abandonado para o mercado americano, pero continuou noutros mercados ata mediados de 1960.
miniatura|dereita|Toyoda Sedan AA de 1936. miniatura|dereita|Primeira xeración do Toyopet Crown Model RSD (1955/1 – 1958/10). Nos anos sesenta, os Estados Unidos comezaron a fixar altos aranceis á importación de certos vehículos. En 1964 estableceuse un imposto do 25% sobre os camións lixeiros importados. En resposta á tarifa, Toyota, Nissan Motor Co. e Honda Motor Co. construíron plantas de ensamblaxe nos Estados Unidos nos anos oitenta.
Toyota recibiu o seu primeiro Premio de Control de Calidade xaponés a principios da década de 1980 e comezou a participar nunha ampla variedade de deportes de motor. Debido á crise do petróleo de 1973, os consumidores no lucrativo mercado dos Estados Unidos comezaron a volver aos coches pequenos que aforraban combustible. Os fabricantes de automóbiles estadounidenses tiñan considerado os coches pequenos como un primeiro "nivel de entrada" do produto, e os seus vehículos pequenos empregaban un baixo nivel de calidade coa fin de manter o prezo baixo.
En 1982, a Toyota Motor Company e a Toyota Motor Sales fusionáronse nunha soa empresa, a Toyota Motor Corporation. Dous anos máis tarde, Toyota entrou nunha empresa conxunta con General Motors chamada NUMMI, a New United Motor Manufacturing, Inc., que opera unha planta de fabricación de automóbiles en Fremont, California. A fábrica era unha antiga planta de General Motors, que estivera cerrada durante dous anos. Toyota entón comezou a establecer novas marcas a finais da década de 1980, co lanzamento da súa división de luxo Lexus en 1989.
Na década de 1990, Toyota comezou a estenderse a partir da produción de coches compactos na súa maioría mediante a adición de moitos dos vehículos máis grandes e máis luxosos á súa liña, incluíndo unha camioneta de tamaño completo, a T100 (e máis tarde a Tundra), varias liñas de SUV, unha versión deportiva do Camry, coñecido como Camry Solara, e a marca Scion, un grupo de varios automóbiles accesibles, e deportivos, dirixidos especificamente á xente nova. Toyota tamén comezou a produción do coche híbrido máis vendido no mundo, o Prius, en 1997.
miniatura|dereita|Toyota Celica ST185 RC Carlos Sainz Limited Edition. Homenaxe con motivo do primeiro título do mundo en 1992. Cunha importante presenza en Europa, debido ao éxito do Toyota Team Europe, a corporación decidiu crear TMME, Toyota Motor Europe Marketing & Engineering, para axudar a comercializar os vehículos no continente. Dous anos despois, Toyota creou unha sede no Reino Unido, TMUK, onde os coches da compañía chegaron a ser moi populares entre os condutores británicos. Abríronse sedes en Indiana, Virxinia e Tianjin. En 1999, a empresa decidiu cotizar en Nova York e Londres.
En 2002, Toyota conseguiu entrar nun equipo de Fórmula 1 e establecer colaboración coas empresas automobilísticas francesas Citroën e Peugeot un ano despois de que Toyota comezara a producir automóbiles en Francia.
Toyota ocupa o oitavo lugar na lista Forbes 2000 das empresas máis importantes do mundo para o ano 2005, pero caeu ao 55 en 2011. A compañía foi número un mundial en vendas de automóbiles no primeiro trimestre de 2008.
En 2007, Toyota lanzou unha actualización da súa camioneta de tamaño completo, a Tundra, producido en dúas fábricas estadounidenses, unha en Texas e outra en Indiana. "Motor Trend", chamada a Tundra como "Truck of the Year", e no 2007 Toyota Camry "Coche do Ano" en 2007. Tamén comezou a construción de dúas novas fábricas, unha para a montaxe do RAV4 en Woodstock, Ontario, no Canadá, e a outra para fabricar o Prius de Toyota en Blue Springs, Mississippi, nos Estados Unidos. Esta planta foi pensada orixinalmente para construír o Toyota Highlander, pero Toyota decidiu utilizar a planta en Princeton, Indiana, Estados Unidos, no seu lugar. A compañía tamén tivo un éxito recentemente cos seus modelos máis pequenos, o Corolla e Yaris.
Produción mundial Toyota mantén unha política de produción internacional con fábricas en varios países. A fabricación e montaxe de vehículos faise para os mercados locais no Xapón, Australia, a India, Sri Lanka, o Canadá, Indonesia, Polonia, Suráfrica, Turquía, Colombia, o Reino Unido, os EUA, Francia, o Brasil, Portugal, e máis recentemente, na Arxentina, a República Checa, México, Malaisia, Tailandia, Paquistán, Exipto, a China, Vietnam, Venezuela, Filipinas, e Rusia.
miniatura|dereita|Fábricas Toyota no mundo. Ingresos netos de Toyota por rexións xeográficas para o ano 2007Breakdown of sales and distribution by geographical markets from company 20Fs
Rexión xeográficaVendas totais ( en millóns de iens) Xapón 8,152,884 Norteamérica 8,771,495 Europa 3,346,013 Asia 1,969,957 Outros 1,707,742
Modelos Data Serie Descrición Imaxe Microcoche dende 2005 Toyota Aygo Igual que Citroën C1 e Peugeot 107. 150px dende 2009 Toyota iQ Sacado ao mercado para competir co Smart Fortwo. 150px Auto pequeno 1961–1978 Toyota Publica Coches pequenos dende 1971 ata 1978 Toyota 1000 en Europa vendidos como Sedán e Wagon. 150px 1978–1999 Toyota Starlet Substituíndo en 1978 en Europa por Hatchback e Wagon o 1000a. Os modelos posteriores tiñan só un modelo hatchback de 3 e 5 portas. 150px dende 1999 Toyota Yaris Véndese no Xapón como Toyota Vitz, hai a versión sedán Belta. 150px Compactos 1966–2007 Toyota Corolla Exitoso coche compacto de Toyota, dende 1971 ata 2007 tamén está dispoñible en Europa. En América do Norte como E15 (berlina) e en Asia E14 (berlina) e ofreceuse (combinado) en paralelo co Auris. 150px 1978–1999 Toyota Tercel Tercel é un coche de tipo compacto, saído en 1992 tamén en parte de Europa. Tipos de corpo: Cross, hatchback e wagon. 150px dende 2007 Toyota Auris Sucesor do Corolla. Paralelamente ao Auris no Xapón unha versión mellorada saíu ao mercado como Blade Toyota. O Auris ofrécese dende a revisión de principios de 2010 cunha variante híbrida. 150px Tres estrelas dende 1957 Toyota Corona Ofrécese en Europa a partir de 1971-1977 como a clase media alta e substituído polo Cressida. Dende 1970, e despois o Avensis Carina é en gran parte idéntica. 150px 1970–2001 Toyota Carina Exportado inicialmente a un prezo máis baixo que o modelo Corona, que se fixo cargo en 1977 do papel de modelo de clase media exportable de Toyota. Substituíuse en 1998 polo Avensis en Europa. 150px dende 1998 Toyota Avensis Como antes, o Carina en gran parte idéntica á gama media do modelo Toyota Corona en Asia. 150px dende 1997 Toyota Prius Modelo híbrido de clase media baixa. En 2003, saíu a segunda xeración seguida en 2009 da terceira edición. 150px Clase media alta 1967–2004 Toyota Mark II Ofrecese dende 1973-1977 en Europa como Toyota Corona Mark II e substituído en 1977 polo Cressida. 150px 1973–1993 Toyota Cressida A partir de 1977-1985 ofrécese en Europa como sucesor do Toyota Corona/Mark II. 150px dende 1980 Toyota Camry O Camry é un dos coches máis vendidos nos Estados Unidos. En Europa, o coche saíu á venda por primeira vez en 1983 como un sedán e hatchback (similar ao Toyota Carina II). Como un modelo único substituído en 1986 como sedán e wagon do Cressida en Europa ata 2004 e vendeuse en Europa, o Xapón e os Estados Unidos, que é á vez como un coupé convertible (Camry Solara). 150px Coupés 1991–1999 Toyota Paseo Houbo dúas xeracións da L4 Paseo (1991-1995) e a Paseo L5 (1996-1999), que tamén era un convertible. 150px 1970–2005 Toyota Celica Coupé deportivo baseado no Corona / Carina. O Celica foi construído en sete xeracións. Nos Estados Unidos foi substituído polo Scion tC. 150px ab 2012 Toyota GT 86 No verán de 2012 o Toyota GT 86, un coupé deportivo. Comparte a base técnica co Subaru BRZ. 150px Deportivos e Roadster 1984–2007 Toyota MR2 Ata 1999, o MR2 foi un coupé con teito de seccións desmontables (Targa). Logo converteuse nun roadster cunha capa de vinilo. No Xapón véndense a partir de entón como Toyota MR-S. 150px 1986–2002 Toyota Supra Entre 1978 e 1986 o Supra foi unha versión deportiva do Celica, no 2002 despois continuou sendo construído como un modelo diferente. 150px 4x4, todo camiños e Pickups dende 1950 Toyota Land Cruiser SUVs tamén vendido como Toyota Prado nalgúns mercados. No Brasil, como Toyota Bandeirante. 150px dende 1968 Toyota Hilux Pickup orixinalmente máis pequeno que o mellor equipado modelo do Toyota Stout de Hino. 150px dende 1984 Toyota 4Runner 4x4 á venda en Europa para o 2001 e o 2009 Toyota Hilux Surf en Asia. 150px dende 1994 Toyota RAV4 Fundador dos trota camiños ou SUV, máis coñecido como "Funcruiser". 150px dende 2009 Toyota Urban Cruiser Presentouse no Salón do Automóbil de París de 2008. Dende o ano 2009 foi un modelo en produción tamén está dispoñible con tracción total. 150px Furgonetas/monovolumes dende 1978 Toyota TownAce A partir de 198 -1992 como modelo F / Space Cruiser en Europa, dende 1982-1990 en América do Norte e en Australia como Toyota Van ofrécese como unha Tarago Toyota. Está baseado no Toyota Liteace. 150px dende 1990 Toyota Estima Toyota Tarago en Australia. Ata 1997, dispoñible en Norteamérica e en Europa en 2005, como o Toyota Previa. 150px