Esta é unha lista inclusiva de glosario de xéneros operísticos, citando nomes alternativos.
"Ópera" é unha palabra italiana (unha forma reducida de opera in musica), con todo non foi frecuentemente empregada en Italia (ou en calquera outro país) para referirse ao xénero de obras particulares. A meirande parte dos compositores empregaron designacións máis precisas para presentar os seus traballos ao público. Decotío xéneros específicos de ópera foron comisionados por teatros ou mecenas (en cuxo caso a forma do traballo podía desviarse máis ou menos da norma do xénero, dependendo da inclinación do compositor). Os xéneros operísticos non son exclusivos e algunhas óperas clasifícanse en varios á vez, polo que en caso de dúbida a única autoridade acaba sendo o propio compositor.Por exemplo, Don Giovanni é frecuentemente clasificada como dramma giocoso e como ópera buffa, porén Mozart denominouna ópera buffa.
Definicións Os xéneros operísticos teñen sido definidos de distintos xeitos, non sempre en termos de regras estilísticas. Algunhas, como a ópera seria, refírense a tradicións identificadas por historiadores posteriores,McClymonds, Marita P and Heartz, Daniel: "Opera seria" in The New Grove Dictionary of Opera, ed. Stanley Sadie (London, 1992) ISBN 0-333-73432-7 mentres outras, como a Zeitoper, teñen sido definidas polos seus inventores. Outras formas teñen sido relacionadas cun teatro particular, como por exemplo a opéra comique no teatro do mesmo nome, ou opéra bouffe no Théâtre des Bouffes Parisiens.
Esta lista non inclúe termos non históricos, vagos ou méramente descritivos, como ópera cómica, "Un nome xeral para unha ópera na que o sentimento predominante é un de comedia." The Oxford Dictionary of Opera, por John Warrack e Ewan West (1992), 782 páxs, ISBN 0-19-869164-5 ópera sacra, ópera tráxica ou ópera nun acto etc. Os termos foron empregados na súa lingua orixinal para evitar posibles ambigüidades na tradución ao galego.
Lista XéneroLinguaDescriciónPrimeiro exemplo coñecidoPrincipais obrasÚltimo exemplo coñecidoCompositores destacadosReferencias. Acte de ballet Francés Unha opéra ballet consiste nunha nunha simple entrée. Século XVIII. Les fêtes de Ramire (1745), Anacréon (1754), Rameau Warrack, John and West, Ewan (1992), The Oxford Dictionary of Opera, 782 páxs, ISBN 0-19-869164-5 Afterpiece Inglés É unha ópera curta ou pantomina interpretada logo dunha peza completa no século XVIII e principios do XIX. The Padlock (1768) Dibdin Azione sacra Italiano Literalmente, 'acción sacra'. Ópera de temática relixiosa do século XVII e principios do XVIII. Representadas na corte de Viena. L'humanità redenta (Draghi, 1669) Draghi, Bertali, Pietro Andrea Ziani, Giovanni Battista Pederzuoli, Cesti Azione sepolcrale Italiano Nome alternativo para 'azione sacra' Azione scenica Italiano Nome alternativo para 'azione teatrale' Al gran sole carico d'amore (1975) Azione teatrale (plural azioni teatrali) Italiano Ópera ou peza musical a pequena escala dun acto. Forma temperá da ópera de cámara]]. Foi popular a finais do século XVII e o século XVIII. (Véxase tamén festa teatrale, un xénero similar mais a maior escala) Le cinesi (1754), Il sogno di Scipione (1772), L'isola disabitata (1779) Bonno, Gluck, Mozart, Haydn Ballad opera Inglés Entretemento orixinario do Londres do século XVIII como reacción fronte á ópera italiana. Exemplos temperáns empregaban baladas populares xa existentes con letras extraídas de textos satíricos. Foi tamén popular en Dublín e América. Influenciou ao Singspiel alemán, e á ópera do século XX. The Beggar's Opera (1728) Love in a Village (1762), Hugh the Drover (1924), The Threepenny Opera (1928) Pepusch, Coffey, Arne, Weill Ballet héroïque Francés Literalmente 'ballet heroico'. Tipo de opéra ballet con temática heroica e exótica da primeira metade do século XVIII.Les festes grecques et romaines (Colin de Blamont, 1723) Zaïde, reine de Grenade (1739), Les fêtes de Paphos (1758) Royer, Mondonville, Mion Bühnenfestspiel Alemán Literalmente, 'obras para o escenario do festival'. Foi a descrición de Wagner para as catro óperas da tetraloxía Der Ring des Nibelungen Wagner Bühnenweihfestspiel Alemán Literalmente, 'ritual escénico sacro'. Descrición de Wagner para Parsifal Wagner Burla Italiano nome alternativo para burletta Burletta Italiano Literalmente, 'pequena broma'. Termo informal para pezas cómicas no século XVIII. Empregado en Inglaterra para Informal term for comic pieces in the 18th century. Used in England for intermezzos e obras pequenas e satíricas. The Recruiting Serjeant (1770) Dibdin Burletta per musica Italiano Nome alternativo para burletta Il vero originale (Mayr 1808) Burlettina Italiano Nome alternativo para burletta Characterposse Alemán Forma especializada de Posse mit Gesang concentrada nas personalidades. Comédie en vaudeville Francés Entretemento no Théâtre de la foire de finais do século XVII, mestura cancións vaudeville populares con comedia. No século XVIII, desenvolveuse na opéra comique, e influenciou directamente á ballad opera inglesa e indirectamente ao Singspiel alemán. Comédie lyrique Francés Literalmente, 'comedia lírica'. Descrición empregada por Rameau no século XVIII. Nome alternativo para a opéra lyrique no século XIX. Platée (1745), Les Paladins (1760) Rameau Sadler, Graham: Rameau, Jean-Philippe in 'The New Grove Dictionary of Opera', ed. Stanley Sadie (London, 1992) ISBN 0-333-73432-7 Comédie mêlée d'ariettes Francés Literalmente, 'comedia mesturada con pequenas arias'. Unha forma temperá da opéra comique francesa de mediados do século XVIII. La rencontre imprévue (1764), Tom Jones (1765), Le déserteur (1769), Zémire et Azor (1771), Le congrès des rois (Cherubini et al., 1794) Gluck, Grétry Commedia Italiano Abreviatura de commedia in musica. Il barbiere di Siviglia (1816) Commedia in musica Italiano Nome alternativo para opera buffa Weiss, Piero and Budden, Julian (1992): Opera buffa en 'The New Grove Dictionary of Opera', ed. Stanley Sadie (London) ISBN 0-333-73432-7 Commedia per musica Italiano Nome alternativo para opera buffa La pastorella nobile (1788) Componimento da camera Italiano Nome alternativo para azione teatrale Componimento drammatico Italiano Nome alternativo para azione teatrale Componimento pastorale Italiano Nome alternativo para azione teatrale La danza (Gluck, 1755) Gluck Conte lyrique Francés Nome alternativo para opéra lyrique Grisélidis (Massenet, 1901) Divertimento giocoso Italiano Nome alternativo para opera buffa Dramatic (ou dramatick) opera Inglés Nome alternativo para semi-opera Drame forain Francés Nome alternativo para Comédie en vaudeville Drame lyrique Francés Literalmente, 'drama lírico'. (1) Termo empregado no século XVIII. (2) Reinventado a finais do século XIX e principios do XX para describir a ópera que desenvolveu a partir da opéra comique, influenciada por Massenet. Echo et Narcisse (1779), La marquise de Brinvilliers (1831), Werther (1892), Briséïs (1897), Messidor (1897) || || Gluck, Chabrier, Bruneau, Erlanger || |- | Dramma bernesco || Italian || Nome alternativo para opera buffa || || || || || |- | Dramma comico || Italiano || Nome alternativo para opera buffa a finais do século XVIII e principios do XIX. Tamén empregado para o xénero que o substituíu a mediados do século XIX, coa eliminación dos recitativos. || || || || || |- | Dramma comico per musica || Italiano || Nome alternativo para dramma comico || || || || || |- | Dramma di sentimento || Italiano || Nome alternativo para opera semiseria || || || || || |- | Dramma eroicomico || Italiano || Literalmente 'drama heroico-cómico'. Opera buffa con certo contido heroico de finais do século XVIII. || || Orlando paladino (1782), Palmira, regina di Persia (1795)|| || Haydn, Salieri || |- | Dramma giocoso (plural drammi giocosi)|| Italiano ||Literalmente, 'drama xocoso'. Forma de mediados do século XVIII que se desenvolveu a partir da opera buffa, caracterizado pola adición de papeis e situacións serios e mesmo tráxicos, á parte cómica. (Efectivamente un subxénero de opera buffa no século XVIII.) Mozart's Don Giovanni, un típico dramma giocoso, foi chamado opera buffa. || || La scuola de' gelosi (1778), La vera costanza (1779), Il viaggio a Reims (1825), || || Haydn, Mozart, Salieri, Sarti, Rossini, Donizetti || |- | Dramma giocoso per musica || Italiano || Termo completo para dramma giocoso || || || || || |- | Dramma pastorale || Italiano ||Literalmente, 'drama pastoral'. Empregado para algunhas das primeiras óperas ata o século XVIII. || || Eumelio (Agazzari, 1606), La fede riconosciuta (A Scarlatti, 1710) || || A Scarlatti, Sarti || |- |Dramma per musica (plural drammi per musica) || Italiano || Literalmente, 'drama para música', ou 'peza destinada a ser musicada' (ou sexa, un libreto). Posteriormente converteuse en de opera seria; no século XIX, empregouse ás veces para referirse á opera seria. || ||Erismena (1656), Tito Manlio (1719), Paride ed Elena (1770), Idomeneo (1781), Rossini's Otello (1816) || ||A Scarlatti, Cavalli, Vivaldi, Sarti, Gluck, Mozart || |- | Dramma semiserio || Italiano || Nome alternativo para opera semiseria || || Torvaldo e Dorliska (1815)|| || || |- | Dramma tragicomico || Italiano || Nome alternativo para opera semiseria. || || Axur, re d'Ormus (1787)|| || || |- | Entr'acte || Francés || Nome en francés para intermezzo || || || || || |- | Episode lyrique || Francés || Nome alternativo para opéra lyrique || || || || || |- | Fait historique || Francés || Finais do século XVIII e século XIX. Opéra ou opéra comique baseada na historia de Francia, especialmente popular durante a Revolución francesa. || L'incendie du Havre (1786)|| Joseph Barra (Grétry 1794), Le pont de Lody (Méhul 1797), Milton (1804)|| || Grétry, Méhul, Spontini || Bartlet, M Elizabeth C: Fait historique en 'The New Grove Dictionary of Opera', ed. Stanley Sadie (London, 1992) ISBN 0-333-73432-7 |- | Farsa (plural farse)|| Italiano || Forma de ópera nun acto, ás veces con danza, asociada a Venecia, especialmente ao Teatro San Moisè, a finais do século XVIII e principios do XIX. || || La cambiale di matrimonio (1810), L'inganno felice (1812), La scala di seta (1812), Il signor Bruschino (1813), Adina (1818) || || Rossini|| Bryant, David (1992): Farsa in 'The New Grove Dictionary of Opera', ed. Stanley Sadie (London) ISBN 0-333-73432-7 |- | Farsetta || Italiano || Nome alternativo para farsa || || || || || |- | Feenmärchen || Alemán || Nome alternativo para Märchenoper|| || || || || Millington, Barry: Märchenoper en 'The New Grove Dictionary of Opera', ed. Stanley Sadie (London, 1992) ISBN 0-333-73432-7 |- | Festa teatrale || Italiano || Unha versión máis grandiosa da azione teatrale. Unha ópera como parte dunha celebración na corte (un matrimonio etc.) Típicamente asociada a Viena. || Il pomo d'oro (Cesti, 1668) || || || Draghi, Fux, Caldara|| |- | Geistliche Oper || Alemán ||Literalmente, 'ópera sacra'. Xénero inventado polo compositor ruso Anton Rubinstein para as súas óperas e oratorios en lingua alemá. || Das verlorene Paradies (Rubinstein, 1856) || Der Thurm zu Babel (1870), Sulamith (1883), Moses (1894) || Christus (Rubinstein, 1895) || Rubinstein || Taruskin, Richard: Sacred opera in 'The New Grove Dictionary of Opera', ed. Stanley Sadie (London, 1992) ISBN 0-333-73432-7 |- | Género chico || Castelán || Literalmente, 'xénero pequeno'. Un tipo de zarzuela que se diferenzia da zarzuela grande pola súa brevidade e carácter popular. || || || || Ruperto Chapí || |- | Género grande || Castelán || Nome alternativo para zarzuela grande || || || || || |-