Xysticus è un genere di ragni appartenente alla famiglia Thomisidae.
Caratteristiche Nell'ambito dei Thomisidae è facile confondere le specie di questo genere con quelle di Ozyptila . L'unico carattere distintivo macroscopico è la presenza di spine anteriori su tibia e metatarso, propria degli Xysticus, mentre Ozyptila ha solo due paia di spine sulla tibia.
Distribuzione e habitat Le 360 specie note di questo genere sono state rinvenute in tutti i continenti ad eccezione del poli: le specie dall'areale più vasto sono X. acquiescens, X. chippewa, X. labradorensis, X. luctuosus e X. obscurus, rinvenute in varie località della regione olartica.
Inoltre X. audax, X. bifasciatus, X. bonneti, X. cristatus, X. ferrugineus, X. gallicus, X. lanio, X. lineatus, X. luctator, X. ninnii, X. sabulosus, X. striatipes, X. ulmi e X. viduus sono state rinvenute in molte località dell'intera regione paleartica
Tassonomia Ritenuto sinonimo anteriore di Psammitis a seguito di un lavoro dell'aracnologo Ono (1988c), contra un analogo lavoro precedente dello stesso Ono (1978b) e, in particolare modo, a seguito di uno studio di Wunderlich (1987a), il quale considera il sottogenere Proxysticus (ritenuto come genere a sé da altri autori, fra cui Jézéquel (1964c)) come sinonimo più recente di Psammitis e ritiene quest'ultimo un genere a sé.
Il ripensamento dell'aracnologo Wunderlich's (1992a) riguardo al considerare Proxysticus un genere a sé non è seguito dallo stesso Wunderlich pochi anni dopo (1995F) e neanche in questa sede (a proposito vedi anche Lehtinen, 2002 e Jantscher, 2002)..
Non sono stati esaminati esemplari di questo genere dal 2014.
Sottogeneri e gruppi Fin dagli anni '30 del secolo scorso, la tassonomia degli Xysticus è stata oggetto di vari studi ed approfondimenti, dovuto anche al continuo accrescimento del numero di specie attribuite a questo genere. A volte seguendo caratteri macroscopici e, ultimamente, criteri filetici, sono state proposte le seguenti suddivisioniThe significance of male pedipalpal characters for the higher systematics of the crab spider genus Xysticus C.L. Koch, 1835 (Araneae: Thomisidae), pag.330: Simon, 1932Les arachnides de France. Tome VI. Synopsis générale et catalogue des espèces françaises de l'ordre des Araneae; 4e partie. Paris vol.6, pp.773-978: suddivisione in 4 sottogruppi: cristatus, longipes, robustus e sabulosus Gertsch, 1939bA revision of the typical crab spiders (Misumeninae) of America north of Mexico. Bulletin of the American Museum of Natural History vol.76, pp.277-442: suddivisione in 5 gruppi: cristatus, cunctator, concursus, robustus e sabulosus Gertsch, 1953The spider genera Xysticus, Coriarachne and Oxyptila (Thomisidae, Misumeninae) in North America. Bulletin of the American Museum of Natural History vol.102, pp.415-482: suddivisione in 2 sottogeneri: Xysticus e Spiracme Schick, 1965The crab spiders of California (Araneae, Thomisidae). Bulletin of the American Museum of Natural History vol.129, pp.1-180: suddivisione in 5 sottogeneri: Pellysticus, Lassysticus, Xysticus, Psammitis e Proxysticus Janstcher, 2002The significance of male pedipalpal characters for the higher systematics of the crab spider genus Xysticus C.L. Koch, 1835 (Araneae: Thomisidae). In: Toft, S. & N. Scharff (eds.) European Arachnology 2000: Proceedings of the 19th European Colloquium of Arachnology. Aarhus University Press, pp.329-336: suddivisione in 3 gruppi: Xysticus sensu stricto (con rappresentante principale X. cristatus), Proxysticus (con rappresentante principale X. robustus), Psammitis (con rappresentante principale X. sabulosus)
Elenco specie valide
A gennaio 2015, si compone di 360 specie e 15 sottospecie:
Xysticus abditus — Bulgaria, Turchia Xysticus abramovi — Tagikistan Xysticus acerbus — dall'Europa all'Asia centrale Xysticus acerbus obscurior — Ucraina Xysticus acquiescens — Regione olartica Xysticus advectus — Guatemala, Costa Rica Xysticus adzharicus — Georgia Xysticus aethiopicus — Etiopia Xysticus albertensis — Canada Xysticus albidus — Europa settentrionale, Russia Xysticus albolimbatus — Cina Xysticus albomaculatus — dalla Germania alla Russia Xysticus alboniger — USA, Canada Xysticus aletaiensis — Cina Xysticus alpicola — Repubblica Ceca, Slovacchia, Polonia, Ucraina Xysticus alpinistus — Nepal, Cina Xysticus alsus — Cina Xysticus altaicus — Kazakistan Xysticus altitudinis — Israele Xysticus ampullatus — USA, Canada Xysticus anatolicus — Turchia Xysticus apachecus — USA Xysticus apalacheus — USA Xysticus apertus — Messico Xysticus apricus — Italia Xysticus aprilinus — USA Xysticus arenarius — Ucraina Xysticus arenicola — Francia Xysticus argenteus — Costa d'Avorio Xysticus asper () — Isole Canarie Xysticus atevs — Russia Xysticus atrimaculatus — Cina, Corea, Giappone Xysticus auctificus — USA, Canada Xysticus audax ()Specie tipo del genere. — Regione paleartica Xysticus audax massanicus — Francia Xysticus audaxoides — Cina Xysticus austrosibiricus — Russia, Mongolia Xysticus autumnalis — Nuovo Galles del Sud Xysticus aztecus — Messico Xysticus bacurianensis — Turchia, Russia, Georgia, Azerbaigian Xysticus bakanas — Kazakistan Xysticus baltistanus () — Russia, Asia centrale, Mongolia, Cina Xysticus banksi — USA Xysticus barbatus — Libia Xysticus benefactor — USA, Canada Xysticus bengalensis — India Xysticus bengdakus — India Xysticus beni —Africa centrale Xysticus berlandi — Cina Xysticus bermani — Russia Xysticus bharatae — India Xysticus bicolor — Grecia Xysticus bicuspis — USA Xysticus bifasciatus — Regione paleartica Xysticus bilimbatus — Nuovo Galles del Sud Xysticus bimaculatus — Queensland Xysticus bliteus () — Mediterraneo Xysticus boesenbergi — Germania Xysticus bohdanowiczi — Cina Xysticus bolivari — Messico Xysticus bonneti — Regione paleartica Xysticus bradti — Messico Xysticus breviceps — India Xysticus brevidentatus — Italia, Albania, Croazia, ex-Iugoslavia Xysticus britcheri — Russia, Alaska, Canada, USA Xysticus brunneitibiis — Etiopia Xysticus bufo () — Mediterraneo Xysticus californicus — USA Xysticus canadensis — Russia, USA, Canada Xysticus canariensis () — Isole Canarie Xysticus caperatoides — Israele Xysticus caperatus — Mediterraneo, Russia Xysticus caspicus — Russia, Turkmenistan Xysticus caucasius — Georgia Xysticus chaparralis — USA Xysticus charitonowi — Georgia Xysticus chippewa — Regione olartica Xysticus chui — Taiwan Xysticus clavulus () — Isole Canarie Xysticus clercki () — Egitto, Etiopia Xysticus cochise — USA Xysticus coloradensis — USA Xysticus concinnus — Asia centrale Xysticus concretus — Russia, Cina, Corea, Giappone Xysticus concursus — USA Xysticus conflatus — Cina Xysticus connectens — Cina Xysticus cor — Europa meridionale, Isole Azzorre Xysticus corsicus — Corsica Xysticus courti — Cina Xysticus cribratus — dal Mediterraneo alla Cina, Sudan Xysticus crispabilis — Cina Xysticus cristatus () — Regione paleartica Xysticus croceus — India, Nepal, Bhutan, Cina, Corea, Taiwan, Giappone Xysticus cunctator — USA, Canada Xysticus curtus — Messico Xysticus daisetsuzanus — Giappone Xysticus dali — Cina Xysticus davidi — Russia, Cina Xysticus deichmanni — Canada, Alaska, Groenlandia Xysticus demirsoyi — Turchia Xysticus denisi — Cina Xysticus desidiosus — Europa Xysticus discursans — America settentrionale Xysticus diversus () — Sicilia Xysticus dolpoensis — Nepal, Cina Xysticus doriai () — Italia Xysticus durus () — USA, Canada, Groenlandia Xysticus dzhungaricus — Russia, dall'Asia centrale alla Cina Xysticus edax () — Israele Xysticus egenus — Africa occidentale Xysticus elegans — USA, Canada, Alaska Xysticus elephantus — Nepal, Cina Xysticus ellipticus — USA, Canada Xysticus emertoni — USA, Canada, Alaska, dalla Slovacchia alla Cina Xysticus ephippiatus — Russia, Asia centrale, Mongolia, Cina, Corea, Giappone Xysticus erraticus () — Europa, Russia Xysticus facetus — dal Messico ad El Salvador Xysticus fagei — Africa orientale Xysticus federalis — Messico Xysticus ferox () — USA, Canada Xysticus ferrugineus — Regione paleartica Xysticus ferruginoides — Russia, Mongolia Xysticus ferus — Cipro, Egitto, Israele Xysticus fervidus — USA, Canada Xysticus fienae () — Spagna Xysticus flavitarsis — Congo Xysticus flavovittatus — USA Xysticus floridanus — USA Xysticus fraternus — USA, Canada Xysticus fuerteventurensis () — Isole Canarie Xysticus funestus — America settentrionale Xysticus furtivus — USA Xysticus gallicus — Regione paleartica Xysticus gallicus batumiensis — Georgia Xysticus gattefossei — Marocco Xysticus geometres — Queensland Xysticus gertschi — America settentrionale Xysticus ghigii — Messico Xysticus gobiensis — Russia, Mongolia, Cina Xysticus gortanii — Italia Xysticus gosiutus — USA, Canada Xysticus gracilis — Colombia Xysticus graecus — Mediterraneo orientale, Russia Xysticus grallator — Spagna, Corsica Xysticus grohi () — Madeira Xysticus guizhou — Cina Xysticus gulosus — America settentrionale Xysticus havilandi — Sudafrica Xysticus hedini — Russia, Mongolia, Cina, Corea, Giappone Xysticus helophilus — Yemen Xysticus hepaticus — Madagascar Xysticus himalayaensis — India Xysticus hindusthanicus — India Xysticus hui — Cina Xysticus humilis — USA Xysticus ibex — Francia, Spagna Xysticus ibex dalmasi — Francia Xysticus ictericus — Isole Figi Xysticus idolothytus — Kazakistan, Mongolia Xysticus illaudatus — Russia Xysticus imitarius — USA Xysticus indiligens () — USA Xysticus insulicola — Cina, Corea, Giappone Xysticus iviei — USA Xysticus iviei sierrensis — USA Xysticus jabalpurensis — India Xysticus jaharai — India Xysticus japenus — Indonesia Xysticus jiangi — Cina Xysticus jinlin — Cina Xysticus joyantius — India Xysticus jugalis — Etiopia Xysticus jugalis larvatus — Kenya Xysticus kalandadzei — Georgia Xysticus kali — India Xysticus kamakhyai — India Xysticus kashidi — India Xysticus kaznakovi — Asia centrale Xysticus kempeleni — dall'Europa all'Asia centrale Xysticus kempeleni nigriceps — Francia Xysticus keyserlingi — USA, Canada Xysticus khasiensis — India Xysticus kochi — Europa, dal Mediterraneo all'Asia centrale Xysticus kochi abchasicus — Georgia Xysticus krakatauensis — Isola di Krakatoa Xysticus kulczynskii — Azerbaigian, Iran Xysticus kurilensis — Russia, Cina, Corea, Giappone Xysticus kuzgi — Asia centrale Xysticus labradorensis — Regione olartica Xysticus laetus — dall'Italia all'Asia centrale Xysticus lalandei () — Egitto, Israele Xysticus lanio — Regione paleartica Xysticus lanio alpinus — Austria Xysticus lanzarotensis () — Isole Canarie Xysticus lapidarius — Asia centrale Xysticus lassanus — USA, Messico Xysticus laticeps — USA, Cuba Xysticus latitabundus — Russia Xysticus lehtineni — Russia Xysticus lendli — Ungheria Xysticus lepnevae — Russia, Corea, Isola di Sakhalin Xysticus lesserti — Cina Xysticus lindbergi — Afghanistan Xysticus lineatus () — Regione paleartica Xysticus locuples — USA, Canada Xysticus loeffleri — Asia centrale Xysticus logunovi — Russia Xysticus logunovi — Iran Xysticus lucifugus — Sudafrica Xysticus luctans () — USA, Canada Xysticus luctator — Regione paleartica Xysticus luctuosus () — Regione olartica Xysticus lutzi — USA, Messico Xysticus macedonicus — Germania, Svizzera, Austria, Macedonia, Turchia Xysticus maculatipes — Afghanistan Xysticus maculiger — Yarkand (Cina) Xysticus madeirensis () — Madeira Xysticus manas — Cina Xysticus marmoratus — Ungheria, Slovacchia, Bulgaria, Russia, Ucraina Xysticus martensi — Nepal Xysticus marusiki — Iran Xysticus minor — Asia centrale Xysticus mongolicus — Kazakistan, Mongolia, Cina Xysticus montanensis — USA, Canada, Alaska Xysticus mugur — Russia Xysticus mulleri — Sudafrica Xysticus multiaculeatus — Etiopia Xysticus mundulus — Yarkand (Cina)