Селим III (турски: سليم ثالث Selīm-i sālis; , - , Britannica, Istanbul :When the Republic of Turkey was founded in 1923, the capital was moved to Ankara, and Constantinople was officially renamed Istanbul in 1930.) — дваесет и осми султан на Отоманското Царство, кој владеел од 7 април 1789 до 29 мај 1807 година.

Познат е како реформаторски владетел кој започнал низа воени и административни реформи познати како Низам-и Џедид („Нов поредок“). Неговите реформи предизвикале силен отпор кај јаничарите, кои во 1807 година организирале бунт, го симнале од престолот и го затвориле, по што за султан бил прогласен неговиот братучед Мустафа IV. Следната година Селим III бил убиен во затвор по наредба на Мустафа IV.

Владеење

Селим III бил син на султан Мустафа III и Михришах султан. Неговата мајка која потекнувала од Грузија направила реформи во државните училишта и воспоставила неколку дипломатски односи. Неговиот татко исто така вовел неколку реформи. Така Селим испратил неколку свои поданици во западните земји за да го преземат искуството од Европа.

Селим своето образование го стекнал во палатата. Мустафа целиот свој живот го гледал како свој наследник, но неговиот чичко Абдул Хамид I се качил на престолот. По стапувањето на престолот на неговиот чичко, новиот султан се загрижил дека Селим ставил голем акцент врз неговото образование.

Кога станал султан, Селим бил многу посветен на литературата и калиграфијата а голем дел од неговите дела биле ставени во џамиите. Тој зборувал арапски и персиски јазик. лево|мини|Османлиските трупи очајнички се обидуваат да го запрат напредувањето на руската војска за време на Опсадата на Очаков (1788). Селим сакал да направи голема реформа на неговата империјаThe information portal regarding the history, military, culture and arts of the Ottoman Empire, www.theottomans.org. Народот во негово време се надевале дека младиот султан ќе го вратил победничкиот дух на империјата. Тој развил планови за модернизација на војската, но по двете војни со Австрија и Русија тоа морал да го одложи. По војните кога Селим започнал со напорите за модернизација на јаничарскиот корпус тој си создал силна опозиција. Во негово време биле изградени неколку фабрики за производство на муниција како и училиште за техничка обука на служителите. Исто така во негово време се случила и француската инвазија на Египет на чело со Наполеон Бонапарт.

На меѓународната сцена Селим воспоставил дипломатски односи со Велика Британија, Франција, Прусија и Австрија. Во сојуз со Русија и Велика Британија Османлиите започнале конфликт против Франција во Египет, а во 1802 година започнале востанија на Балканскиот Полуостров.

Соборување и убиство Кон крајот на своето владеење, Селим III се соочил со сè посилен отпор кон неговите реформи, особено од јаничарите и од дел од верските и конзервативните кругови. Неговата програма Низам-и Џедид („Нов поредок“), која предвидувала создавање на модерна војска обучена по европски пример и реорганизација на државната управа и финансии, била доживеана како закана за привилегиите на јаничарскиот корпус. Во исто време, војните со Русија и Австрија, како и економските тешкотии, придонеле за незадоволството во империјата.

Во мај 1807 година избувнал бунт предводен од јаничарите и од припадници на традиционалните воени единици. Повод за востанието бил обидот на владата да ги прошири реформите и да воведе нови правила за воената служба. Востаниците брзо ја презеле контролата врз Цариград и побарале укинување на реформите и смена на султанот. Селим III решил да не пружа вооружен отпор за да избегне крвопролевање во престолнината. На 29 мај 1807 година бил симнат од престолот, а за нов султан бил прогласен неговиот братучед Мустафа IV. По соборувањето, Селим бил затворен во дворецот Топкапи. Новиот султан ги укинал повеќето од реформите на Низам-и Џедид и ги вратил јаничарите во нивната поранешна положба. Иако повеќе не владеел, Селим останал популарен кај дел од државниците и офицерите кои ги поддржувале реформите.

Во летото 1808 година, русчушкиот ајан Алемдар Мустафа-паша тргнал кон Цариград со намера да го врати Селим III на престолот. Откако неговите сили навлегле во градот на 28 јули 1808 година, Мустафа IV стравувал дека ќе ја изгуби власта. За да го спречи враќањето на својот братучед, тој наредил да бидат убиени Селим III и неговиот помлад братучед Махмуд II, кој исто така претставувал можен претендент на престолот. На 28 или 29 јули 1808 година, дворските евнуси и стражари влегле во просторијата каде што бил затворен Селим III. Според повеќето извори, султанот се обидел да се брани, но бил совладан и убиен, најверојатно со бодежи. Махмуд II, пак, успеал да побегне преку покривите на дворецот и да се скрие, со што ја избегнал истата судбина.

Кога силите на Алемдар Мустафа-паша го презеле дворецот, го затекнале Селим веќе мртов. Бидејќи единствениот жив машки член на османлиската династија бил Махмуд, тој бил прогласен за султан како Махмуд II. Набргу потоа Мустафа IV бил соборен, а неколку месеци подоцна, по неуспешен заговор против новиот султан, бил погубен. Смртта на Селим III означила крај на првиот голем обид за сеопфатна модернизација на Османлиското Царство. Иако неговите реформи биле привремено укинати, многу од нивните идеи подоцна биле оживеани и проширени од Махмуд II, кој ги продолжил напорите за модернизација на државата и во 1826 година конечно го уништил јаничарскиот корпус во настан познат како „Среќниот настан“ (Vak'a-i Hayriye).

Предци

Наводи

Категорија:Отомански султани од 18 век Категорија:Отомански Турци