Монголско писмо

Класичната вертикална монголска азбука () било едно од многуте системи на пишување создадени за монголски јазик и највеќе користена азбука сѐ до воведувањето на кириличната монголска азбука во 1946. Традиционалното писмо со малимодификации се користи денес во Внатрешна Монголија во Народна Република Кина. Истото писмо се користи и во евенкискиот јазик. Примери Историски форми Модерно печатење Транслитерација на првиот збор: Податотека:Mclassical mimic.jpg Податотека:Wikiclassicalmongol.jpg  Податотека:Mongol w head.jpg v Податотека:Mongol i middle1.jpg　 i Податотека:Mongol k middle.jpg k Податотека:Mongol i middle1.jpg i Податотека:Mongol p middle.jpg p Податотека:Mongol a middle 2.jpg e Податотека:Mongol t middle.jpg d Податотека:Mongol i middle1.jpg i Податотека:Mongol y1 middle.jpg y Податотека:Mongol a tail 1.jpg a

транслитерација: кирилица: транскрипција: превод: Википедија е слободна енциклопедија Традиционалната монголска азбука

Знаци Транслитерација Забелешки почетна средна крајна Латиница Кирилица Податотека:Mongol a head2.jpg Податотека:Mongol a middle 2.jpg Податотека:Mongol a tail 1.jpgПодатотека:Mongol a tail 2.jpg a А Distinction usually by vowel harmony (see also q/γ and k/g below) Податотека:Mongol e head.jpg e Э Податотека:Mongol i head.jpg Податотека:Mongol i middle1.jpgFollowing a consonant, latin transliteration is i. Податотека:Mongol i middle2.jpgFollowing a vowel, latin transliteration is yi, with rare exceptions like naim (eight) or Naiman. Податотека:Mongol i tail2.jpg i, yi И,Й, Ы, Ь At end of word today often absorbed into preceding syllable Податотека:Mongol o head.jpg Податотека:Mongol o middle.jpg Податотека:Mongol o tail.jpg o, u О, У Distinction depending on context. Податотека:Mongol oe head.jpg Податотека:Mongol o middle.jpgПодатотека:Mongol oe middle.jpg Податотека:Mongol o tail.jpgПодатотека:Mongol oe tail.jpg ö, ü Ө, Ү Distinction depending on context. Податотека:Mongol n head.jpg Податотека:Mongol n middle.jpgCharacter for front of syllable (n-<vowel>). Податотека:Mongol a middle 2.jpgCharacter for back of syllable (<vowel>-n). Податотека:Mongol a tail 1.jpg n Н Distinction from medial and final a/e by position in syllable sequence. Податотека:Mongol mng middle.jpg Податотека:Mongol ngt tail.jpg ng Н, НГ Only at end of word (medial for composites). Transcribes Tibetan ང; Sanskrit ङ. Податотека:Mongol b head.jpg Податотека:Mongol mbm middle.jpg‎ Податотека:Mongol b tail.jpg b Б, В Податотека:Mongol p head.jpg Податотека:Mongol p middle.jpg‎ p П Only at the beginning of Mongolian words. Transcribes Tibetan པ; Податотека:Mongol q head.jpg Податотека:Mongol q middle.jpg Податотека:Mongol ga tail.jpg q Х Only with back vowels Податотека:Mongol ga head.jpg Податотека:Mongol ga middle.jpgПодатотека:Mongol q middle.jpg Податотека:Mongol ga tail.jpg Податотека:Mongol ga tail3.jpg ɣ Г Only with back vowels. Between vowels today pronounced as long vowel.Examples: qa-γ-an (khan) is shortened to qaan. Some exceptions like tsa-g-aan (white) exist. The "final" version only appears when followed by an a written detached from the word. Податотека:Mongol k head.jpg Податотека:Mongol k middle.jpg k Х Only with front vowels. Word-finally only g, not k. g between vowels today pronounced as long vowel.Example: de-g-er is shortened to deer. Some exceptions like ügüi (no) exist.Податотека:Mongol g tail.jpg g Г Податотека:Mongol m head.jpg Податотека:Mongol m middle.jpg Податотека:Mongol m tail.jpg m М Податотека:Mongol l head.jpg Податотека:Mongol l middle.jpg Податотека:Mongol l tail.jpg l Л Податотека:Mongol s head.jpg Податотека:Mongol s middle.jpg Податотека:Mongol s tail.jpg s С Податотека:Mongol sh head.jpg Податотека:Mongol sh middle.jpg Податотека:Mongol sh tail.jpg š Ш Pronunciation of this character hasn't changed. Податотека:Mongol t head2.jpg Податотека:Mongol t middle.jpgПодатотека:Mongol t middle2.jpgПодатотека:Mongol t middle3.jpg Податотека:Mongol t tail.jpg t, d Т, Д Distinction depending on context. Податотека:Mongol ac.jpg Податотека:Mongol ac.jpg č Ч, Ц Originally no distinction between /tʃ'/ and /ts'/, today by context. Податотека:Mongol j1 head.jpg Податотека:Mongol j1 middle.jpg Ж, З Distinction by context. Originally often interchanged with y below. Податотека:Mongol y1 head.jpg Податотека:Mongol y1 middle.jpg y Е, Ё, И, Ю, Я Part of diphthongs, although technically a consonant. Податотека:Mongol r1 head.jpg Податотека:Mongol r1 middle.jpg Податотека:Mongol r tail2.jpg r Р Not normally at the beginning of words.Transcribed foreign words usually get a vowel prepended. Example: Transcribing Русь (Russia) results in Oros. Податотека:Mongol w head.jpg Податотека:Mongol w middle.jpg v В Transcribes Sanskrit व. Податотека:Mongol f head.jpg Податотека:Mongol f middle.jpg‎ f Ф Medieval Mongolian didn't use this sound. Податотека:Mongol kk head.jpg Податотека:Mongol kk middle.jpg К Transcribes Russian К. Податотека:Mongol ts.jpg Податотека:Mongol ts.jpg (c) (ц) Transcribes Tibetan /ts'/ ཚ; Sanskrit छ. Податотека:Mongol dz.jpg Податотека:Mongol dz.jpg (z) (з) Transcribes Tibetan /dz/ ཛ; Sanskrit ज. Податотека:Mongol h head.jpg Податотека:Mongol h middle.jpg (h) Transcribes Tibetan /h/ ཧ, ྷ; Sanskrit ह.

Наводи

Категорија:Монголски писма