Папскa Држава (; ), официјално Државата на Црквата (; ) — низа територии на Италијанскиот Полуостров под директна суверена власт на папата од 756 до 1870 година Овие држави биле меѓу главните држави на Италија од 8 век до обединувањето на Италија, помеѓу 1859 и 1870 година.
Државата го има своето потекло во подемот на христијанството низ Италија, а со тоа и зголеменото влијание на христијанската црква. До средината на 8 век, со падот на Византија во Италија, Папството станало ефективно суверено. Неколку христијански владетели, вклучително и франкските кралеви Карло Велики и Пипин Малиот, дополнително донирале земји за да бидат управувани од Црквата. За време на ренесансата, папската територија значително се проширила и папата станал еден од најважните секуларни владетели на Италија, како и поглавар на Црквата. Во својот зенит, папските држави ги покривале повеќето современи италијански региони Лацио (кој го вклучува Рим), Марке, Умбрија и Ромања и делови од Емилија. Овие поседи се сметале за манифестација на временската моќ на папата, наспроти неговиот црковен примат.
До 1861 година, голем дел од територијата на Папските држави била освоена од Кралството Италија. Единствено Лацио, вклучувајќи го и Рим, останал под привремена контрола на папата. Во 1870 година, папата ги изгубил Лацио и Рим и немал физичка територија, освен градот Леонин, кој новата италијанска држава не го окупирала воено, и покрај анексијата на Лацио. Во 1929 година, италијанскиот фашистички водач Бенито Мусолини, шеф на италијанската влада, ставил крај на проблемот „Затвореникот во Ватикан “ кој вклучувал обединета Италија и Светата столица со преговарање за Латеранскиот договор, потпишан од двете страни. Овој договор бил признат суверенитетот на Светата столица над новосоздадениот меѓународен територијален ентитет, град-држава во Рим ограничена на симболична територија која станала Град Ватикан.
Име Папските држави биле познати и како Папска држава (иако обично се претпочита множина, еднината е подеднакво точна бидејќи политиката се однесувала на повеќе од обична лична заедница). Териториите исто така биле различно нарекувани како држава(и) на црквата, папски држави, црковни држави, наследство на Свети Петар или Римски држави ( , исто така , , , и ; , исто така „Папско владеење“). Донекаде користеното име варирало во зависност од преференциите и навиките на европските јазици на кои се изразувало.
Историја
Потекло За своите први 300 години, во рамките на Римското Царство, Црквата била прогонувана и непризнаена, неспособна да држи или пренесе имот.Schnürer, Gustav. Раните собранија се состанувале во соби одвоени за таа цел во домовите на добростоечки поединци, а голем број рани цркви, познати како титуларни цркви и сместени на периферијата на антички Рим, биле чувани како сопственост на поединци, наместо од самата Црква. Како и да е, имотите што ги поседувале номинално или всушност поединечни членови на римските цркви обично се сметаат за заедничко наследство кое последователно му се предава на легитимниот „наследник“ на тој имот, честопати неговите високи ѓакони, кои пак биле помошници на локален епископ. Ова претставувало заедничко наследство поврзано со црквите во Рим и на тој начин, под неговиот владејачки епископ, станало доста значајно, бидејќи не само куќите итн. во Рим или во близина, туку и земјиште имоти, како што се латифундиите, цели или делумно, низ Италија и подалеку.
Овој систем почнал да се менува за време на владеењето на царот Константин Велики, кој го направил христијанството законско во рамките на Римското Царство и му ги вратил сите имоти што биле конфискувани; во поголемите градови на Римското Царство тоа би било прилично значајно, а меѓу нив и римското наследство. Латеранскиот дворец бил првата значајна нова донација на црквата, најверојатно подарок од самиот Константин.
Следеле и други донации, првенствено во континентална Италија, но и во провинциите на Римското Царство. Меѓутоа, црквата ги држела сите овие земји како приватен земјопоседник, а не како суверен ентитет. По падот на Западното Римско Царство, папството се нашло сè повеќе во несигурна и ранлива положба. Како што се распаднала централната римска власт во текот на доцниот 5 век, контролата над италијанскиот полуостров постојано се менувала, потпаѓајќи под власта на аријанството за време на владеењето на Одоакар, а подоцна и на Остроготите. Црковната организација во Италија, со папата на чело, нужно се потчинила на нивната суверена власт, притоа потврдувајќи го својот духовен примат над целата Црква.
Семето на папските држави како суверен политички ентитет е засадено во 6 век. Почнувајќи од 535 година, под царот Јустинијан I, Источното Римско Царство - наречено од повеќето историчари како Византија - ја започнал готската војна за повторно освојување на Италија. Ова траело до 554 година и ги опустошило политичките и економските структури на Италија. Потоа, во 568 година, Ломбардите влегле на полуостровот од север, основајќи свое италијанско кралство и во текот на следните два века го освоиле најголемиот дел од италијанската територија што неодамна ја вратила Византија. До VII век, византиската власт во голема мера била ограничена на дијагонална лента која се протегала приближно од Равена, каде што се наоѓал претставникот на царот, или Егзархот, до Рим и јужно до Неапол, плус крајбрежни ексклави. Северно од Неапол, групата на византиска контрола се намалила, а границите на „коридорот Рим-Равена“ биле исклучително тесни.
Со ефективна византиска моќ на североисточниот крај на оваа територија, папата, како најголем земјопоседник и најпрестижна фигура во Италија, стандардно започнал да презема голем дел од владејачката власт што Византијците не можеле да ја остварат во областите околу градот Рим. Додека папите легално останале „римски поданици“ под византиска власт, во пракса Римското Војводство, област приближно еквивалентна на Лацио, станала независна држава управувана од папата.
Независноста на црквата, потпомогната од поддршката на народот за папството во Италија, им овозможило на различни папи да ѝ пркосат на волјата на византискиот цар: папата Григориј II дури го екскомуницирал царот Лав III за време на иконоборството. Сепак, папата и егзархот сè уште работеле заедно за да ја проверат зголемената моќ на Ломбардите во Италија. Како што слабеела византиската моќ, сепак, папството презело сè поголема улога во заштитата на Рим од Ломбардите, но немајќи директна контрола врз значителни воени средства, папата главно се потпирал на дипломатијата за да постигне толку многу. Во пракса, овие папски напори служеле за фокусирање на ломбардското величење на егзархот и Равена. Врвен момент во основањето на Папските држави бил договорот за границите отелотворени во даровница на Сутри на ломбардскиот крал Лиутпранд (728) на папата Григориј II.
Даровница на Пипин Кога Егзархијата на Равена конечно паднала во рацете на Ломбардите во 751 година, Римското Војводство било целосно отсечено од Византија, од која теоретски сè уште бил дел. Папите ги обновиле претходните обиди да обезбедат поддршка од Франките. Во 751 година, папата Захариј го крунисал Пипин Кусиот за крал на местото на немоќниот меровиншки лик, кралот Хилдерик III. Наследникот на Захариј, папата Стефан II, подоцна на Пипин му ја доделил титулата патрициј на Римјаните. Пипин ја водел франкската војска во Италија во 754 и 756 година. Пипин ги поразил Ломбардите – преземајќи ја контролата над северна Италија – и му дал подарок (наречен даровница на Пипин) на имотите што порано ја сочинувале Егзархијата на Равена на папата.
Во 781 година, Карло Велики ги кодифицирал регионите над кои папата ќе биде привремен суверен: Војводството Рим било клучно, но територијата била проширена за да ги вклучи Равена, Војводството Пентаполис, делови од Војводството Беневенто, Тоскана, Корзика, Ломбардија, и голем број италијански градови. Соработката помеѓу папството и династијата Каролинзи кулминирала во 800 година кога папата Лав III го крунисал Карло Велики како „Цар на Римјаните“.
Врска со Светото Римско Царство Од 9 век до 12 век била основана прецизната природа на односот меѓу папите и царевите- и меѓу Папските држави и царството. Не било јасно дали Папските држави биле посебно царство со папата како нивен суверен владетел, само дел од Франкското Царство над која папите имале административна контрола, како што било предложено во трактатот од крајот на 9 век Libellus de imperatoria potestate in urbe, или дали светите римски императори цареви викари на папата (како еден вид архимператор) што владееле со христијанскиот свет, при што папата бил директно одговорен само за околината на Рим и за духовните должности.
Светото Римско Царство во својот франкски облик пропаднало и било поделено меѓу внуците на Карло Велики. Царската моќ во Италија ослабела, а престижот на папството опаднало. Ова довело до пораст на моќта на локалното римско благородништво, а контролата на папските држави во текот на почетокот на 10 век преминала на моќното и корумпирано аристократско семејство, Теофилакти. Овој период подоцна бил наречен Saeculum obscurum („темно доба“), а понекогаш и како „владеење на блудниците“.Émile Amann and Auguste Dumas, L'église au pouvoir des laïques, in Auguste Fliche and Victor Martin, eds.
Во пракса, папите не биле во можност да остварат ефективен суверенитет над обемните и планински територии на Папските држави, а регионот го зачувал својот стар систем на владеење, со многу мали грофовии и маркизати, секое со свој центар (рока).
Во текот на неколку кампањи во средината на 10 век, германскиот владетел Отон I ја освоил северна Италија; Папата Јован XII го крунисал за цар (прв така крунисан по повеќе од четириесет години) и двајцата ја ратификувале Диплома Отонианум, со која царот станал гарант за независноста на Папските Држави. Сепак, во текот на следните два века, папите и царевите се расправале за различни прашања, а германските владетели рутински ги третирале Папските Држави како дел од нивните кралства во тие прилики кога проектирале моќ во Северна и Централна Италија. Како што Грегоријанската реформа работела на ослободување на администрацијата на црквата од царското мешање, независноста на папските држави се зголемила на важност. По истребувањето на династијата Хоенштауфен, германските цареви ретко се мешале во италијанските работи. Како одговор на борбата меѓу Гелфите и Гибелините, Договорот од Венеција ја официјализирал независноста на Папските Држави од Светото Римско Царство во 1177 година. До 1300 година, ПапскитеДржави, заедно со останатите италијански кнежевства, биле ефективно независни.
Авињонско папство мини|Доменот на Папските држави во околу 1430 година Од 1305 до 1378 година, папите живееле во папската енклава Авињон, опкружена со Прованса и под влијание на француските кралеви. Овој период бил познат како „Авињонез“ или „Вавилонско заробеништво“. Во овој период самиот град Авињон и околниот Венесен биле додадени на папските држави; и останале папска сопственост околу 400 години дури и по враќањето на папите во Рим, сè додека не била запленета и инкорпорирана во француската држава за време на Француската револуција.
За време на Авињонското папство, локалните деспоти го искористиле отсуството на папите за да се воспостават во номинално папски градови: Пеполи во Болоња, Орделафи во Форли, Манфреди во Фаенца и Малатеста во Римини, сите им дале номинално признание на нивните папски господари и биле прогласени за викари на Црквата.
Во Ферара, смртта на Ацо VIII Есте без легитимни наследници (1308 ) го охрабрило на папата Климент V да ја стави Ферара под своја директна власт: сепак, со неа управувал неговиот назначен викар, кралот Роберт од Неапол, само девет години пред граѓаните да ги повикаат Есте од егзил (1317). Забраните и екскомуникациите биле залудни бидејќи во 1332 година, Јован XXII бил обврзан да именува тројца браќа Есте како негови викари во Ферара.