мини|десно|300|Територијално проширување на царството

Тезите за падот на Отоманското Царство (

Лесли Пирс, „Промена на перцепциите на Отоманското Царство: раните векови, “Средоземени историски преглед“ 19/1 (2004): 22. Кемал КафадарKafadar, „Прашањето за отоманскиот пад“, „Харвардски блискоисточен и исламски преглед“ 4/1–2 (1997–98), pp. 30–75. M. Фатих Чалишир, „Падот на митот: Пресперктиви за османлискиот пад“, Историско Училиште 9 (2011): 37–60. Доналд Кватарт, „Отоманската историја пишува и менува ставови кон поимот „пад“, „Историски компас 1“ (2003)) се однесуваат на веќе застарениот историски наратив кој некогаш играл доминантна улога во проучувањето на историјата на Отоманското Царство. Според една од основните тези, по златниот век на царството за време на владеењето на султанот Сулејман Величествениот (1520-1566), царството постепено влегло во период на сеопфатна стагнација и пад од кој никогаш не дошла во можност да се опорави, по кое следувал период на распаѓањето на царството во 1923 годинаЛинда Дарлинг, „Зголемување на приходот и легитимитетот: даночна наплата и финансиска администрација во Отоманското Царство, 1560-1660“ (Лајден: Е.Ј. Брил, 1996). Гунхан Бореки, „Фракции и фаворити во судовите на султан Ахмед I (р 1603-1617) и неговите непосредни претходници“, докторска дисертација (Државен универзитет во Охајо, 2010),5.. Оваа теза била користена во текот на најголемиот дел од XX век како основа за разбирање на османлиската историја и на западните и на републиканските ТурциСураја Фароки, „Отоманското Царство и светот околу него“ (И. Б. Таврис, 2004; 2011), стр. 42-43. Вирџинија Аксан, „Османлиите до Турците: Континуитет и промена“, „Меѓународен весник“ 61 (зима 2005/6): 19-38.. Сепак, по 1978 година, историчарите започнале да ги преиспитуваат основните претпоставки на тезата за опаѓањето на царствотоХауард, Даглас А. „Жанр и мит во османлискиот совет за литература на царевите“, во Аксан, Вирџинија Х. и Даниел Гофман. „Раните модерни Османлии: Преправање на империјата“ (Кембриџски Универзитетски печат, 2007; 2009), 143.. По објавувањето на бројни нови студии во текот на 1980-тите, 1990-тите и 2000-тите и преиспитувањето на историјата на Отоманското Царство преку употреба на претходно неискористени извори и методологии, академските историчари на Отоманското Царство постигнале консензус дека целата идеја за отоманскиот пад претставува мит. Всушност, Отоманското Царство воопшто не стагнирало или не опаѓало, туку продолжило да биде енергична и динамична држава долго по смртта на Сулејман Величествениот. Тезата за падот била критикувана како „телеолошка“, „регресивна“, „ориентална“, „симплистичка“ и „еднодимензионална“Дарлинг, „Зголемување на приходите и легитимитетот“, 4. Абу-Ел-Хаџ, „Формирање на модерната држава“, стр. 3-4. Карен Барки, „Бандити и бирократи: Отоманската патека до централизацијата на државата“, (Корнел Универзитет Прес, 1994), ix. и е опишан како „концепт кој нема место во историската анализа“. Научниците на тој начин „научија подобро отколку да разговараат [за тоа]“.

И покрај оваа драматична парадигматска промена помеѓу професионалните историчари, тезата за опаѓање продолжува да го одржува силното присуство во популарната историја, како и академската историја напишана од научници кои не се специјалисти за Отоманското Царство. Во некои случаи ова се должи на континуираната доверба на неспецијалистите за застарени и разоткриени дела, а во други на одредени политички интереси кои имаат корист од континуираното овековечување на наративниот нападДана Сајди: од една страна, се однесува на националистите во пост-османлиските региони во светот, а од друга страна, на поддржувачите на империјалистичката интервенција на Блискиот Исток кај некои политичари на Западот“. .

Потекло Отомански тези

Тезите за падот на царството најпрвин се појавиле помеѓу самите ОтоманциDarling, Revenue-Raising and Legitimacy, 3.. Започнувајќи многу порано, но во голема мера проширувајќи се во текот на 17 век, литературниот жанр „Насихат“Howard, "Genre and Myth," pp. 137–139. имал долга историја и претходно се појавил во веќе поранешните муслимански царства, како што се оние од Селџуците и Абасидите. Книжевноста била првенствено засегната со редот и нередот во државата и општеството. Жанрот го опшшувал владетелот како олицетворение на правдата, чија должност била да се осигури дека неговите субјекти ќе ја добијат таа правда. Ова често се изразувало преку концептот на Кругот на правдата (dā'ire-i'adlīye). Во оваа концепција, обезбедувањето на правдата од страна на владетелот на неговите поданици требало да им овозможи на тие субјекти да напредуваат, а за возврат владетелот ќе ги зацврсти своите позицииDarling, Revenue-Raising and Legitimacy, pp. 283–84.. Доколку овој концепт на делување се распадне, тогаш општеството ќе престане да функционира правилно. Така многу Отоманци кои пишувале во овој жанр, како што биле Гелиболулу Мустафа АлиCornell Fleischer. Bureaucrat and Intellectual in the Ottoman Empire: The Historian Mustafa Âli, 1541–1600, (Princeton: Princeton University Press, 1986)., го опишале владеењето на Сулејман I како најсовршена манифестација на овој систем на правдата и ја истакнал идејата дека царството оттогаш се повлекло од тој златен стандард. Овие писатели ги гледале промените што царството ги претрпелело како негативни. Меѓутоа, денес е признато дека наместо едноставно да се опише објективната реалност, тие често го користеле жанрот за да ги искажат своите лични жалби. На пример, верувањето на Мустафа Јали дека царството се намалува, во голема мера било мотивирано од фрустрација поради сопствениот неуспех да се постигне промоција и судски патронаж кај султанотFleischer, Bureaucrat and Intellectual, 103.. Примарната цел на писателите била да се заштити сопствениот личен или класен статус во брзото менување на светотDouglas Howard, "Ottoman Historiography and the Literature of 'Decline' of the Sixteenth and Seventeenth Century," Journal of Asian History 22 (1988), pp. 52–77.Abou-El-Haj, Formation of the Modern State, pp. 20–40..

Западни тези

Идејата за сеопфатниот пад на Отоманското Царство не влегла во западната историографија до почетокот на 19 век, кога започнале да се издаваат делата на историчарите, како оние на Јозеф фон Хамер-ПургшталJoseph von Hammer-Purgstall, Geschichte des Osmanisches Reiches, (in German) 10 vols. (Budapest: Ca. H. Hartleben, 1827–35)., кои го познавале отоманскиот јазик и ја прифаќале идејата директно од авторите на писателите на жанрот. Според тоа, внатрешниот пад бил сметан за соодветен начин за објаснување на надворешните воени порази на Османлиите и дејствувал како оправдување за европскиот империјализамDarling, Revenue-Raising and Legitimacy, pp. 3–4.. Идејата за намалената отоманска/исламска цивилизација била користена како подлога за Западната цивилизација, во која Османлиите биле во контраст со „динамичниот“ Запад. Исламот (како сеопфатна цивилизациска категорија) честопати бил прикажуван како поларна спротивност на Западот, при што западните општества ја ценеле слободата, рационалноста и напредокот додека исламот ја ценел покорноста и суеверието и застојот. Ваквите претстави се одржале во средината на 20 век, пред сè, од делата на Х.А.Р. Гиб и Харолд Боуен и Бернард Луис, кои се придржувале на цивилизациската концепција на исламскиот пад додека ја промениле со новата социолошка парадигма на Теоријата за модернизација. Овие ставови сè повеќе се зголемувале кога историчарите започнале да ги преиспитуваат своите фундаментални претпоставки за отоманската и исламската историја, особено по објавувањето на книгата „Ориентализам“ на Едвард Саид во 1978 годинаHoward, "Ottoman Advice for Kings," pp. 143–44; Edward Said, Orientalism, (New York: Pantheon, 1978)..

Тези

Најистакнат писател за падот на Отоманското Царство бил историчарот Бернард ЛуисDarling, Revenue-Raising and Legitimacy, 2., кој тврдел дека Отоманското Царство доживеало сеопфатен пад кој влијаел на владата, општеството и цивилизацијата. Тој ги изнел своите ставови во статијата од 1958 година, „Некои размислувања за падот на Отоманското Царство“Бернард Луис, „Некои размислувања за падот на Отоманското Царство“, Studia Islamica 1 (1958) 111–127.. Сепак, статијата денес е многу критикувана и веќе не се смета за точна од страна на современите историчариTezcan, Second Ottoman Empire, 242n. Hathaway, "Problems of Periodization." Darling, "Another Look at Periodization." Quataert, "Ottoman History Writing." Suraiya Faroqhi, Approaching Ottoman History: An Introduction to the Sources, (Cambridge: Cambridge University Press, 1999) 180.. Погледите на Луис биле следните: Првите десет султани на Отоманското Царство (од Осман I до Сулејман Величествениот) имале одлични лични способности, додека оние што застанале по Сулејман биле без исклучок „неспособни, дегенерирани и несоодветни“, а големо влијание имал и системот на наследување каде принцовите живееле во Кафез, при што тие не се стекнувале со искуство во провинциските региони пред да дојдат на престолот, за разлика од времето на Сулејман и неговите претходници. Погрешнотото раководство дошло до распаѓање во сите гранки на власта: бирократијата престанала да функционира ефикасно, а квалитетот на евиденцијата се влошила. Отоманската војска ја изгубила силата и започнала да се соочува со порази на бојното поле. Османлиите престанале со напредокот заразлика на европската воена наука, а со тоа и претрпиле територијални загуби. Бидејќи османлиската држава и општеството биле насочени кон постојано проширување, нивниот ненадеен неуспех за постигнување на нови освојувања ја оставила империјата неспособна да се прилагоди на новиот однос со Европа. Економски, царството било поткопано од откривањето на Новиот Свет и последователното поместување на економската рамнотежа помеѓу Средоземјето и атлантска Европа, како и новите патни мрежи кои биле откриени од страна на Европејците во Индија, кое дополнително довело до намалување на обемот на трговијата која до тогаш поминувала преку отоманските пристаништа. Освен тоа, Ценовната револуција довела до дестабилизација на отоманските пари и сериозна фискална криза, што се покажало катастрофално бидејќи од друга страна рапидно биле зголемени трошоците за една војна. Додека османлиската коњаница останала застарена, Тимаровскиот систем на владеење на земјиштето исто така паднал во застареност, а корумпираната бирократија не можел да се замени со некоја друга функционална алтернатива. Наместо тоа, бил воведен данок, што довел до корупција и угнетување на селанството и пад на земјоделството. Отоманската економска и воена заостанатост била оневозможена поради нејзината затвореност и неподготвеност да ги прифати европските иновации, како и зголемениот презир кон практичната наука. На крајот на краиштата, Отоманското Царство „се вратило во средновековна држава, со средновековен менталитет и средновековна економија - но со дополнителен товар на бирократијата и постојаната војска која ниту една средновековна држава никогаш не морала да ја сноси“Lewis, "Some Reflections," pp. 112–127.. Значајно е тоа што објаснувањето на падот на Отоманското Царство не било ограничено на геополитичката позиција на царството меѓу светските империи или на неговата воена сила. Тезата за опаѓање била вкоренета во концептот на цивилизациите од 19 и почетокот на 20 век како единици на историска анализа и на тој начин ја објаснувала отоманската слабост во однос на нејзината геополитика, но исто така ги дефинирала и во општествените, економските, културните и моралните услови. Оваа сеопфатна претстава за падот на османлиската (и пошироко, исламска) цивилизација станала рамка во која е разбрана отоманската историја од 16 век.

Критики кон тезите Концептуални прашања

Дана Сајди, во една статија во која ги сумира критиките на тезата за падот на царството, напишана од 1970-тите, ги идентификува следниве главни точки: Промена на природата и приспособливоста на османлиската држава и општество