Нацистичка Германија или националсоцијалистичка Германија / Трет Рајх — термин кој се користи за германската историја за периодот од 1933 до 1945 година, кога Германија била под власт на Националсоцијалистичката германска работничка партија (Нацистичка партија), на чело со Адолф Хитлер како канцелар. Под власта на Хитлер, Германија се претворила во тоталитарна држава во која Нацистичката партија ги контролирала речиси сите аспекти на животот. Официјалното име на државата било Германски Рајх (Deutsches Reich) од 1933 до 1943 и Голем Германски Рајх (Großdeutsches Reich) од 1943 до 1945 година. Периодот е познат под името Трет Рајх (Drittes Reich), што во превод значи „Трето Царство“, како продолжение на Светото Римско Царство и Германското Царство) и Национал-социјалистички период (Zeit des Nationalsozialismus кое во превод значи „Време на националсоцијализмот“). Нацистичкиот режим завршил откако сојузничките сили ја поразиле Германија во мај 1945 година, завршувајќи ја Втората светска војна во Европа.
Хитлер бил назначен за канцелар на Германија од страна на претседателот на Вајмарската Република, Паул фон Хинденбург, на 30 јануари 1933 година. Нацистичката партија потоа започнала да ја елиминира политичката опозиција и да ја консолидира својата моќ. Хинденбург починал на 2 август 1934 година и Хитлер станал диктатор на Германија со спојување на овластувањата и позициите на канцеларот и претседателот. Националниот референдум одржан на 19 август 1934 го потврдил Хитлер како единствен Фирер (водач) на Германија. Целата моќ била централизирана во Хитлеровата личност, а неговиот збор станал над сите закони. Владата не претставувала координирано, кооперативно тело, туку збир на фракции што се бореле за моќ и корист на Хитлер. Во средината на Големата депресија, нацистите ја вратиле економската стабилност и ја прекинале масовната невработеност, користејќи големи воени трошоци и мешана економија. Биле преземени обемни јавни работи, вклучувајќи и изградбата на автопатишта. Враќањето на економската стабилност ја зголемило популарноста на режимот.
Расизмот, особено антисемитизмот, биле централна одлика на режимот. Нацистите сметале дека германските народи (нордиската раса) биле најчиста гранка на ариевската раса и затоа биле сметани за господава. Милиони Евреи и други народи, кои се сметале за непожелни од државата, биле убиени во Холокаустот. Опозицијата била безмилосно задушена. Членовите на либералната, социјалистичката и комунистичката опозиција биле убивани, затворени или прогонети. Христијанските цркви биле угнетувани, а многу водачи затворени. Образованието се фокусирало на расна биологија, популациона политика и подготвеност за воена служба. Кариерата и образовните можности за жените биле ограничени. Рекреацијата и туризмот биле организирани преку програмата Сила преку радост, а Летните олимписки игри 1936 го претставиле Третиот рајх на меѓународна сцена. Министерот за пропаганда, Јозеф Гебелс, делотворно го искористи моментот преку масовните митинзи и хипнотичките ораторски способности на водачите за да се влијае на јавното мислење. Владата го контролирала уметничкото изразување, промовирајќи специфични уметнички форми и забрана или обесхрабрување на другите.
Започнувајќи од крајот на 1930-тите, Нацистичка Германија побарала повеќе агресивни територијални барања, заканувајќи се на војна ако не се исполнет. Германија ја презела Австрија и Чехословачка во 1938 и 1939 година. Хитлер направил пакт со Јосиф Сталин за ненапаѓање и ја нападнал Полска во септември 1939 година, започнувајќи ја Втората светска војна во Европа. Во сојуз со Италија и помалите Сили на Оската, Германија го освоила најголемиот дел од Европа до 1940 година и се заканувала на Велика Британија. Рајхкомисаријат ја презела контролата врз освоените области и една германска администрација била основана во она што останало од Полска. Евреите и другите кои се сметале за непожелни биле затворени, убиени во нацистички концентрациони логори и логори за истребување, или убивани.
По германската инвазија на Советскиот Сојуз во 1941 година, плимата постепено се свртела против нацистите, кои претрпеле големи воени порази во 1943 година. Големото воздухопловно бомбардирање на Германија ескалирало во 1944 година и Силите на оската биле поразени во Источна и Јужна Европа. По сојузничката инвазија на Франција, Германија била освоена од Советскиот Сојуз од исток и од другите сојузнички сили од запад и капитулирала за една година. Одбивањето на Хитлер да признае пораз довело до масовно уништување на германската инфраструктура и дополнителни смртни случаи поврзани со војната во завршните месеци на војната. Победничките сојузници иницирале политика на денацификација и одвеле многу на преживеаното нацистичко раководство на суд за воени злосторства на судењата во Нирнберг.
Име
Официјалното име на државата било Deutsches Reich од 1933 до 1943 и Großdeutsches Reich од 1943 до 1945, додека вообичаените англиски термини биле „Нацистичка Германија“ и „Третиот рајх“. Вториот, усвоен од нацистичката пропаганда како Drittes Reich, за првпат бил користен во книгата на Артур Мелер ван ден Брук од 1923 година. Книгата го смета Светото Римско Царство (962-1806) како прв Рајх и Германското Царство (1871-1918) како втор. Нацистите го користеле за да го легитимизираат нивниот режим како наследничка држава. По преземањето на власта, нацистичката пропаганда ретроактивно ја нарекла Вајмарска Република како Zwischenreich („Привремен Рајх“).
Заднина
Германската економија доживеала сериозни проблеми по завршувањето на Првата светска војна, делумно поради плаќањата за репарации кои се барале според договорот од Версај од 1919 година. Владата отпечатила пари за да ги изврши плаќањата и да го отплати воениот долг на земјата, но како резултат на тоа, хиперинфлацијата довела до надуени цени за стоки за широка потрошувачка, економски хаос и немири за храна. Кога владата ги исполнила своите плаќања за репарации во јануари 1923 година, француските војници ги окупирале германските индустриски области долж Рур по кое следеле големи граѓански немири.
Национал-социјалистичката германска работничка партија (НСДАП) била преименувана како наследник на Германската работничка партија, основана во 1919 година, една од неколкуте екстремно десничарски политички партии кои биле активни во Германија. Партиската платформа вклучувала отстранување на Вајмарската Република, отфрлање на условите од Версајскиот договор, радикален антисемитизам и анти-болшевизам . Тие ветиле силна централна влада, зголемен лебенсраум (простор за живеење) за германските народи, формирање на национална заедница заснована на раса и расна чистка преку активно сузбивање на Евреите, кои ќе бидат лишени од нивното државјанство и граѓански права. Нацистите предложиле национално и културно обновување врз основа на Националистички покрет .
Кога берзата во САД се урнала на 24 октомври 1929 година, ефектот во Германија бил тежок. Милиони биле отпуштени од работа и неколку големи банки се распаднале. Хитлер и НСДАП биле подготвени да ја искористат ситуацијата за да добијат поддршка за нивната партија. Тие ветиле дека ќе ја зацврстат економијата и ќе обезбедат работни места. Многу гласачи одлучиле дека НСДАП е способен да го врати редот, да ги смири граѓанските немири и да ја подобри меѓународната репутација на Германија. По Сојузните избори од 1932 година, НСДАП била најголемата партија во Рајхстагот, со 230 места или 37,4% од гласовите.
Историја
Подем на партијата
Иако нацистите освоиле најголем дел од гласовите на двата општи избори во Рајхстагот од 1932 година, тие немале мнозинство и затоа Хитлер направил коалициска влада од НСДАП и Германската народна партија. Под притисок на политичарите, индустријалците и деловната заедница, претседателот Пол фон Хинденбург го назначил Хитлер за канцелар на Германија на 30 јануари 1933 година. Овој настан е познат како Machtergreifung. Во наредните месеци, НСДАП користела процес наречен Gleichschaltung („координација“) за да ги доведе сите аспекти на животот под контрола на партијата. Сите цивилни организации, вклучувајќи ги и земјоделските групи, волонтерските организации и спортски клубови, го замениле своето раководство со нацистички симпатизери или членови на партијата. Овие граѓански организации или се споиле со нацистичката партија или се соочиле со распаѓање. До јуни 1933 година, единствените организации кои не биле во контрола на НСДАП биле армијата и црквите.
thumb|десно|upright|Адолф Хитлер станал шеф на државата на Германија, со титулата Фирер, во 1934 година thumb|upright|Јозеф Гебелс, министер за пропаганда
Во ноќта на 27 февруари 1933 година зградата на Рајхстагот била запалена. Маринус ван дер Лубе, холандски комунист, бил прогласен за виновен за започнување на пожарот. Хитлер објавил дека пожарот го означил почетокот на комунистичкото востание. Насилното сузбивање на комунистите од страна на Штурмабтајлунг (СА) било спроведено на национално ниво и четири илјади членови на Комунистичката партија на Германија биле уапсени. Указот на Фирерот за заштита на народот и државата, наметнат на 28 февруари 1933 година, ги укинал повеќето германски граѓански слободи, вклучувајќи ги и правата на собирање и слободата на печатот. Уредбата, исто така, им дозволила на полицијата да ги приведе на неодредено време без обвинение или судски налог. Легислативата била проследена со пропаганден блиц што довело до јавна поддршка за оваа мерка.
Во март 1933 година бил усвоен амандман на Вајмарскиот устав кој му дозволил на Хитлер и неговиот кабинет да донесуваат закони, па дури и закони кои го прекршиле Уставот - без согласност на претседателот или Рајхстагот. Бидејќи нацрт-законот барал да помине две третини од мнозинството, нацистите ги користеле одредбите од Указот на фирерот во Рајхстагот за да задржат неколку пратеници на Социјалдемократите, а комунистите веќе биле забранети. Веќе во јуни биле забранети и социјалдемократите. Останатите политички партии биле распуштени, а на 14 јули 1933 година Германија станала де-факто еднопартиска држава бидејќи основањето на нови партии било нелегално. Понатамошните избори во ноември 1933, 1936 и 1938 биле контролирани од нацистите, и победила партијата НСДАП со мал број на независни избраници. Во јануари 1934 година биле укинати регионалните државни парламенти и Рајхсратот (Федерална Горна куќа).
Нацистичкиот режим ги укинал симболите на Вајмарската Република - вклучувајќи го и црното, црвеното и златното знаме - и го усвоила преработениот империјален симболизам. Претходното царско црно, бело и црвено триколорно знаме било вратено како едно од двете официјални знамиња на Германија. Второто било свастичкото знаме на НСДАП, кое станало единствено национално знаме во 1935 година. Химната на НСДАП станала втора државна химна.
Хитлер знаел дека оживувањето на економијата е од витално значење. Германија сè уште била во тешка економска ситуација, бидејќи милиони биле невработени и билансот на трговскиот дефицит бил застрашувачки. Во 1934 година, со искористување на дефицитот, биле преземени проекти за јавни работи, создавајќи 1,7 нови работни места само во 1934 година. Просечните плати и на час и неделно започнале да се зголемуваат.
Барањата на Штурмабтајлунг (СА) за поголема политичка и воена моќ предизвикало загриженост меѓу воените, индустриските и политичките водачи. Како одговор, Хитлер го исчистил целото раководство на Штурмабтајлунг во т.н. Ноќ на долгите ножеви, која се одвила од 30 јуни до 2 јули 1934 година. Хитлер го нападнал Ернст Рем и другите водачи на Штурмабтајлунг, кои заедно со голем број политички противници на Хитлер (како што се Грегор Штрасер и поранешниот канцелар Курт фон Шлајхер) биле фатени, уапсени и застрелани.